Gỗ-lũa

[vio_tran]

Khi hồ chỉ toàn là cây và cá nhìn hoài Vio luôn thấy thiếu một thứ gì đó . Và ko cần câu trả lời , ai ai cũng biết đó chính là gỗ lũa và đá.

Đá thì rất dễ khi tìm ; mọi người ( những người khoái hồ rong như vio) bất cứ đi đâu chơi ...vùng hồ vùng núi vùng suối vùng sông , ai cũng muốn tha về hồ nhà một cái gì đó thật đẹp ; thật mới mẻ và khi đó đá luôn có mặt khắp nơi , trừ nơi thành thị . Và những viên đá càng đẹp càng thiên nhiên sẽ tôn giá trị của hồ mình lên .

Thế nhưng còn gỗ-lũa !?
Khi mới bắt đầu chơi hồ rong ; Vio thấy người ta bỏ gỗ lũa vào hồ thật đẹp , muốn mua nhưng quá mắc ( vì nó chỉ đơn giản là một khúc cây thôi mà , ai lại đời đi bán mấy chục ngàn thậm chí cả trăm ngàn).Khi đó Vio suy nghĩ : " Thôi dẹp ! Tui về tui lượm củi bỏ vồ hồ cũng đẹp như ai " .Nghĩ là làm ; mấy ngày tìm kiếm cũng tìm được khúc gỗ ưng ý đem về cho vào hồ . Thế nhưng Vio tui bờm thật ; bởi vì đã là gỗ thì sao có thể chìm dưới nước được !?

Vio buộc đá buộc đồ lên thân nó ; chỉ mong nó chìm nhưng cuối cùng nó cứ lơ lững như cái con gì chết trôi ấy . Điên tiết Vio đem vứt sọt rác ngay . Được vài ngày , vẫn còn nhớ đến gỗ , Vio tui đành đi ra tiệm mua một khúc nhưng cố ý lựa những khúc chưa chìm hẳn ; vẫn còn lập lờ mà mua ; Vio tui làm vậy để ông bà chủ gì đó sẽ động lòng mà chỉ cho tui cách làm chìm khúc gỗ . Khúc gỗ Vio mua với giá 60.000 khá to ; vẫn còn hơi lập lờ , đúng như dự đoán ; ông bà chủ kêu tui về lấy gỗ đem luộc . Luộc như luộc gà luộc vịt vậy ! Luộc gùi xong đem nướng ; nướng gùi xong là chìm liền hà !

Chìm đâu ko biết chỉ biết hôm đó cái nồi nước luộc gỗ đen xì và cái mặt Vio tui cũng thế . Nhìn khúc gỗ không ra luôn ; thui nó muốn cháy thành than mà vẫn lỳ lợm chả chịu chìm . Làm hửi khói muốn nám phổi luôn vẫn hoài công cóc . Bờm lần 2 .!

Từ đó Vio thề ko hỏi bất cứ tiệm bán rong cá nào nữa ; hỏi họ chỉ tổ mệt ; thà tự mình tìm hiểu sướng hơn !
Trở lại vấn đề chính : " Làm sao gỗ chìm ? "

Xin moi moi nguoi cung nhau tim bi`nh luan di !
( wa'i nhan lon nut gi ma ko the bo dau duoc nua )

[gamblerhn]

Theo như mình biết thì gỗ lũa là phần lõi còn lại của cây gỗ chết sau khi bị ăn mòn bởi nước, hoặc mục, hoặc mối xông. Cái lõi này do nhiều nguyên nhân mà không bị phân huỷ bởi nước, mục ruỗng hay mối. Có thể là do tập trung xenlulô quá dày đặc, hoặc do nhựa cây lúc còn sống tiết ra khiến mối mọt, nước và thời gian cũng chịu thua. Nặng hay nhẹ thì tuỳ từng loại cây và vị trí trên cây của khúc lũa. Ở gốc thì đương nhiên là nặng hơn. Nói chung thì các khúc lũa đều nổi cả vì lũa kiếm được ở rừng thường đã lộ thiên nhiều năm, hoặc trong thời gian thu gom vận chuyển thì lũa đã khô nước rồi. Gỗ chỉ chìm được khi no nước thôi. Lũa như bạn nam_cua_o nói là lũa xịn thì thả xuống nước chìm ngay là trường hợp lũa ở dưới nước đã no nước mang về thả ngay vào bể thì còn được. Chứ lũa đó để khô thì cũng vẫn là gỗ và lại nổi thôi. Như coi77 nói là lũa ở HHT toàn lũa "nghệ nhân" làm thì tôi thấy không chính xác. Khũc gỗ do người gọt đẽo và khúc gỗ do thiên thiên gọt trông nó khác nhau hẵn. Như của bác tienbm đấy. Các đường nét trơn tròn, hốc mắt tự nhiên nhìn là thấy ngay ấy mà. Nhưng mà có thể nhầm. Đấy là các gốc cây do người bán rong bán ở dọc đường HHT ấy. Các khúc cây đó nhìn qua thì cũng thấy hình thù kỳ dị, nhưng nhìn kỹ thì sẽ thấy còn nguyên dấu vết cành que, rễ, vỏ, thân. Thân thường bóng, không đồng nhất và ruột lại xốp và rỗng. Các gốc này thường là gốc chết của sú, vẹt, đước ở vùng đất ngập mặn, tuy có giống lũa về sự hình thành nhưng quá trình xảy ra nhanh trong vài năm và gỗ đó không bền và giá trị thẩm mĩ không cao.

Gốc lũa thật thì có hình dáng tự nhiên, toàn thân đồng nhất. Các mắt hốc trơn tròn nhưng không bóng. Chơi lũa cũng như chơi đá. Lũa mang dấu ấn của tự nhiên nhưng thể hiện tính biểu cảm cô đọng và thẩm mĩ, đặc biệt là trên lũa còn thể hiện sự trải nghiệm của thời gian do lũa được hình thành qua nhiều năm. Kị nhất là trên gốc lũa có thấy tác động của bàn tay con người. Chơi lũa bình thường thì lũa có thể mô phỏng các hình thù có thật như con thú, núi đá, hang hốc... nhưng chơi đến đỉnh cao thì lại thể hiện những khái niệm, triết lý trừu tượng, thần thái ...(hihi, cái này là "vô chiêu mà thắng hữu chiêu" đây).

Làm lũa no nước thì đúng là chỉ có ngâm nhiều và luộc lên thôi. Cái món luộc thì dân làm đồ gỗ đóng bàn ghế giường tủ vẫn hay làm. Họ xử lý gỗ bằng cách luộc đến 3 ngày cơ, để cho ngấm nước đồng đều, rồi lại sấy khô. Tuy nhiên luộc hay ngâm nước đều không confirm chắc chắn là gỗ sẽ chìm. Những khúc nào xuất xứ chìm ở dưới nước thì mới có thể chìm. Còn những khúc trên cạn hoặc trước ở dưới nước rồi lên cạn lâu quá thì chắc sẽ khó chìm đấy. Vì xuất xứ gỗ khác nhau nên có người làm chìm được, có người không. Ở tự nhiên có khi lũa bị ngâm đến hàng trăm năm. Theo tôi cách tốt nhất là cứ buộc nó lại. Vừa chắc ăn lại có lũa xài ngay.

Thấy các bạn tham gia hay quá, không kìm được nên có mấy lời lạm bàn. Nếu có gì không đúng mong các bạn thông cảm và góp ý.

[tienbm]

Từ tienbm:
Về vấn đề gỗ lũa chìm, quả là nan giải, cái khúc "lũa" của Vio đã đúng là Lũa thật chưa, dù sao Gỗ vãn là gỗ, trọng lượng riêng nhẹ hơn nước > làm sao chìm được nhỉ.
Tôi cũng đã từng lang thang tìm mua Lũa và luôn chỉ chọn lô hàng vừa về , chủ hàng chưa chế biến hình thù gì (giá sẽ re hơn sau khi nghệ nhân chế biến) và rồi nó vẫn nổi.
Cách tôi thường làm:
1. Chọn Gỗ lũa xem bằng mắt và nâng bằng tay thấy chắc, nặng.bước đầu về vẫn phải bỏ vào thùng, chậu chèn mấy hòn đá đổ đầy nứơc để Lũa no nước sẽ chìm (mất thời gian)
2. Đưa vào bể bằng cách ở đáy bể có dán sẵn mấy móc kính ở đáy có buộc sẵn dây nilon sợi nhỏ chờ đầu dây lên khỏi cát để buộc chặt gỗ xuống.
Ai còn cách gì hữu hiệu nữa nhỉ???

Từ AQH:
Gỗ lũa hay đây. Tôi cũng đã từng bị như các bạn rồi, nhưng nếu cho được cây gỗ lũa vào bể ưng ý thì thật tuyệt. Tôi có mấy kinh ngiệm sau:
1. Chon hình dáng - có theer chọn theo phong cáh tự nhiên gỗ có hinnhfđáng đẹp , hoặc chọn và ghép gỗ theo các tích , hoặc chủ đề.

2. Chọn mua gỗ lũa phải chọn loại ít mùn , không phai trong nước càng bị lũa càng tốt thịt gỗ đanh, loại này không cần phải luộc mà chỉ cần ngâm trong nuớc vài ngày sẽ tự chìm. Nhưng dù bất kể lloại gỗ nào cũng đều phải ngâm trong nước để cho gỗ thôi bớt các chất không cần thiết có thể có hại cho bể cá, sau đó mới cho vào bể cá đuợc.

3. sau khi ngâm gỗ nếu có điều kiện cho một số loài thuỷ sinh vào như tôm chẳng hạn để coi chừng xem gỗ thuộc loại cây có độc không, nếu có độc sẽ làm chất ngay vật thí nghiệm.

4. sau khi hoàn tất các công đoạn trên tì tiến hành trang trí gỗ hoặc để nguyên cây tuỳ theo sở thích , nhưng tôi vân chỉ thích gài cây hoặc buộc rêu, hoặc một số laòi dưong sỉ vào đó sở thích mà.

Vio có cây gỗ lũa đẹp đấy chắc cũng mất nhuiêù thời gian sưu tầm nó phải không?. à Vio có mấybể các vậy mà dùng tới 2 bình C02 lận.


Từ vio:
Như bác Hung nói thì việc mua một cành gỗ lũa về cho vào hồ là điều rất dễ . Chúng ta chỉ cần 5-6 chục là có thể có 1 nhánh nhỏ ưng ý ( có chỗ bán đem gỗ cân ký bán ! Cứ mỗi 1 ký 5- 10 ngàn ; khiếp thiệt ) .Vấn đề xuất hiện tại đây : sao ta ko thể lượm một nhánh nào ở bất cứ nơi đâu ta đi qua mà ta cảm thấy nó đẹp và cho vào hồ ( có thể trong một chuyến đi chơi hay nghĩ mát nào đó ); còn hơn là phải mua và có thể sẽ bị cân ký bán !!!

Khi tha được gỗ về nhà thì phải làm sao cho nó chìm ? . Nếu ngâm nước thì vio em nghĩ có khi râu tóc mọc bạc phơ nó vẫn chẳng chìm . Như bác Hưng nói thì " phải đem ngâm nước " và vio em xin phép được bổ sung thêm đó là :" tùy loại gỗ mới có khả năng chìm nếu đem ngâm nước ". Cụ thể có lần em đã ngâm trong nước 1 khúc gỗ gần nửa năm trời ; nó vẫn cứ trơ trơ .

to bác Hung : Liệu người ta có cho thuốc hay gì vào trong nước ngâm gỗ; lũa hay chỉ đơn giản là nước thôi ?

to bác Tiến : Việc luộc và nướng gỗ dĩ nhiên ko phải do Vio em sáng tạo ra , là do 2 ông bà chủ nơi bán khúc lũa đó cho em mách nước !! viếc làm đó có đúng hay chính xác ko thì Vio em ko biết nhưng khi xem sơ qua thì thấy cũng có lý ; ta có thể tạm thời giải thích như sau :

Luộc để sạch ; và nướng để có một khúc gỗ màu đen hoặc biến gỗ thành than và vì than sẽ nặng hơn trong nước do đó sẽ làm chìm gỗ(nhưng mà theo Vio em nghĩ khi khúc mà bị nướng thành than thì sẽ teo lại còn chút téo vì bao nhiêu cũng ra tro cả ).

Hiện Vio em em cũng đã có 1 cách rất hay cho vấn đề này ; nhưng xin phép được giữ bí mật ít lâu để có thể duy trì và kéo dài chủ đề thêm thời gian nữa ! Tha hồ cho nhiều người bình luận sôi nổi !

Từ GC:
GC dùng keo Silicon (dán bể cá) để dán khúc gỗ đó vào một tấm gạch len tường. Đây là loại gạch mỏng nhưng rất nặng, tùy theo khúc gỗ to hay nhỏ mà chặt ngắn hay để dài viên gạch (thông thường viên gạch len tường có kích thước dài 30-40cm, rộng 10cm, dày 1cm ), xong xuôi rồi thì vùi vào dưới nền bể, nông hay sâu là tùy thích và tùy vào ý định có muốn trồng trọt cái gì ngay dưới khúc gỗ hay không.
Bể hiện nay của GC cũng làm thế và đã trồng trên đó 1 bụi cỏ tranh, vẫn phát triển tốt. Vì thật ra khi ép viên gạch sát đáy bể thì phần nền sỏi còn lại vấn khá dày, ở bể của GC là 10cm, dư sức trồng các loại cây không đòi hỏi đâm rễ quá sâu. Mà cái cục gỗ thì đúng là đi lượm, lượm 2 cục và gọt giũa cho nó kết hợp dính lại với nhau thành một khối.
Thế thì gỗ nào cũng chìm tất mà không phải dùng dây dợ buộc đá lôi thôi.
Còn không nữa thì dán dính vào cục đá to nặng nào đó cũng được.
GC còn định mua gạch ốp tường loại đặc biệt về ốp luôn vào bể thành cái phông đằng sau giống hình phông bức tường cổ rong rêu bể của anh Còi nữa, nhưng vấn đang lười nên chưa làm được!
Tóm lại, GC đánh giá cao silicon trong việc khiến cho một vài bộ phận trang trí, phục vụ bể cá được yên vị trong bể nước.


Từ Vio:
Cách dùng silicon để cố định vật trang trí trong hồ cũng rất thông dụng.
Nhưng cũng hơi bất tiện khi áp dụng với gỗ lũa . Thử hình dung, nếu ta dùng silicon để tạo dáng ( gỗ này kết nối với gỗ kia ) thì việc đó ko có vấn đề gì , nhưng khi ta kết nối với vật nặng để làm chìm gỗ ( như gạch đá ) thì rất bất lợi cho việc di dời . Rõ ràng là chúng ta phải chôn vật nặng đó xuống sỏi và khi di dời khúc gỗ đi sẽ cứ như là bứng một gốc cây to trong hồ , gây đục nước hàng giờ và khó san lấp lại . Nếu làm theo cách này, Vio nghĩ tốt nhất ta nên dán gỗ lũa với một tấm kiếng hay gạch ốp tường loại mỏng bằng silicon( theo GC ) ( với đk tấm kiếng hay miếng gạch đó đủ nặng để kéo khúc gỗ xuống, vì trọng lượng riêng của khúc gỗ trong nước rất nhỏ suy ra một vật có trọng lượng nặng tương đương hay lớn hơn mới có khả năng làm chìm gỗ ) . Xin nói thêm , Vio nghĩ cách này chỉ áp dụng được với những khúc gỗ nhỏ , nếu là gỗ to chắc ta phải buộc vào cả tấn gạch đá, gỗ mới chìm .
Tương tự , cách bác Tiến đưa ra ở trên cũng gần giống như cách của GC ( khác chỗ là dùng dây nilon mỏng để buộc ) . Do đó cũng chưa phải là hoàn mỹ .

Vio mong có nhiều ý kiến đóng góp thêm !


Từ Coi77:
hic.... Cành lũa của em ngâm hơn 2 tháng, 1 tuần thay nước 1 lần, lúc đầu nó có mùi rất khó chịu như mùi nướs sông Tô Lịch. Sang tháng thứ 2 khúc lũa cứng đầu đã ngấm nước và chìm xuống đáy xô, em lấy bàn chải cọ sạch sẽ và tiếp tục ngâm. Em quan sát thấy càng ngày mình càng ít phải thay nước và đỡ mùi hơn. Đấy bây giờ nằm chình ình trong bể cá ngon phết


Vio:
Àh àh ; khúc gỗ của anh ngâm 2 tháng thì chìm nhưng sao khúc gỗ của Vio ngâm lâu hơn nhiều mà vẫn trơ trơ ?! Câu hỏi đặt ra đây là vậy ! Khi giải quyết được câu hỏi này cũng là lúc có thễ tự tìm cho mình một khúc mà ko ohải tốn xiền để mua .

Thật ra những loại gỗ chìm được liền đều phải lượm từ trên suối về (trích từ Còi ) . Còn những loại khác muốn chìm phải ngâm nước , buộc vật nặng lôi gỗ ngập hoàn toàn trong nước , sau thời gian dài ắc sẽ chìm với điều kiện : " với đk là khúc gỗ - lũa đó phải thuộc phần rễ , phần gốc của cây hoặc phần thân trên phần rễ một chút ".
Bởi vì sao ư ?! Đơn giản là rễ cây và phần thân gần gốc luôn nặng hơn phần bên trên và chức năng của rễ cây là khả năng hút ẩm ; hút nước do đó sẽ nặng hơn ban đầu , dễ dàng chìm trong nứơc và thời gian để có thể chìm trong nước sẽ rất ngắn ( 1 tháng đổ lại ).

Ko biết câu trả lời trên có thoả đáng cho mọi người hay chưa hoặc có bác nào phản bác hay ko ?

[trantony]

Hình như là anh Vio_tran đã quên trả lời làm sao cho gỗ lũa chìm thì phải :P .

Thân !

[aquatichung]

Nào ta lại quay về với gỗ lũa, hì hì Gỗ lũa là gì?. Trước hết phải trả lời được câu này, Theo AQH thì gỗ lũa phải đúng với tên gọi của nó, có những đặc điểm sau:
- Gỗ tự nhiên trải qua các điều kiện khắc nghiệt của thiên nhiên như lũ lụt..... làm mục các laọi cây chết, và bị bào mòn trong môi trường nuớc, đất ngập nước.
- phần bị bào mòn có thể tạo nên những khoảng rỗng và phần còn lại thịt gỗ có đặc tính là chắc, đanh và nặng.
- Bản thân gỗ lũa tự chìm do no nước trong đièu kiện ngập trong nước hoặc bị dòng chảy bào mòn.
Thông thường gỗ lũa được các nghệ nhân,người chơi sưu tầm để chế tác thành những tác phẩm nghệ thuật hoặc chơi bon sai theo cách của người Nhật. Với những loại gỗ lũa này khi đưa vào bể cá không có khó khăn gì nhiểu, chỉ cần chọn thế và dáng cho phù hợp là được.
ngoài gỗ lũa thật sự ra là các loại gỗ mục, hoặc cành, rễ cây cây, người chơi cũng hay đưa vào bể cá để thỏa nhãn của mình, tuy nhiên khi dùng loại vật liệu này, thương thì chúng cứ nổi phềnh phềnh, chỉ có cách buộc đá để cho chìm hoặc luộc gỗ nhằm phá vỡ các phân tử của nó, mới mong chúng chìm được.
Đối với Gỗ Lũa đã để khô do mua ngoài cửa hàng thì cũng cần phải ngâm nước để cho no nước trở lại, việc nhanh hay chóng là phụ thuộc vào loại, nhóm gỗ, thông thường thì lũa sẽ chìm rất nhanh trongvòng 1 tuần trở lại với những loại gỗ lũa mảnh, mỏng. Còn nếu to như bắp đùi, hoặc cái ghế đôn thì phải ngâm lâu đây, mà luộc thì cũng vất vả nên phải chèn và chằng nó xuống bể cái này thì tùy sức sáng tạo.

chúc Tony kiếm được khúc gỗ lũa đẹp phù hợp với cái hòn đá nham thạch, 2 loại vật liệu này rất quí đối với bể cây thủy sinh.

[zungtm]

Hì hì, hôm nọ lượn lên Bưởi kiếm được 2 khúc lũa xinh xinh về ngâm nước mãi mà nó vẫn trơ mặt thớt ra các bác ạ, không chìm cũng không thấy thôi chất bẩn gì cả, cuối cùng chơi trò buộc dây :P , 1 khúc buộc vào cái máy bơm, 1 khúc buộc vào viên gạch lát nền thả vào.

[TuongNguyen]

Đã có Gổ lũa rồi, vần đề tiếp theo là trang trí nó trong hồ rong của mình thế nào. Ngòai Ricca, các lọai moss và Anubias, thì còn lọai thủy sinh nào cò thể gắn lên trên gổ lũa nữa không? Có thể cho biết thông tin về tên khoa học và hình ảnh, cám ơn rất nhiều.

[coi77]

Còn những loại sau:

Hydrocotyle leucocephala
Rau má nước



Monoselenium tenerum
Đại Lộc Giác Đài



và các loại Dương xỉ mọc được trong nước như Dương xỉ sừng hươu, Dương xỉ lá hẹp.v.v

[TuongNguyen]

Rất cám ơn anh Coi77, nhưng em đang ở Sài Gòn, hình như hơi khó để có thể tìm thấy những lòai thủy sinh này.
Không biết ở SG có còn những lòai nào khác không? Mong các tiền bối chỉ giúp (về thông tin, tên khoa học, điều kiện môi trường, và chổ để mua), cám mơn mọi người rất nhiều!

[A-ma-tơ]

Originally posted by zungtm@Jul 10 2005, 04:23 AM
Hì hì, hôm nọ lượn lên Bưởi kiếm được 2 khúc lũa xinh xinh về ngâm nước mãi mà nó vẫn trơ mặt thớt ra các bác ạ, không chìm cũng không thấy thôi chất bẩn gì cả, cuối cùng chơi trò buộc dây :P , 1 khúc buộc vào cái máy bơm, 1 khúc buộc vào viên gạch lát nền thả vào.

[snapback]13771[/snapback]

Tôi chọn mua được 2 khúc lũa ưng ý, đang chờ "chế tác" cho hợp bể, nghe các bác bàn chuyện lũa không chịu chìm mới tá hoả, đem ngâm thử vào nước thi ..he he.. ..chìm nghỉm lập tức mặc dù trước đó khô cong. Mô phật !
Bác Aquati nói rất chuẩn, lũa "xịn" nặng mới chìm nhanh được. Các bác khi mua lũa thử ướm nếu thấy nó nặng gần bằng khối đá có kích thước tương tự thì tôi dám cá là không phải tốn công luộc hay nướng chi hết.