Cá Neon vua - Cheirodon axelrodi

Thảo luận trong 'Cá - Ôc - Tép với bể thủy sinh' bắt đầu bởi teivcart, 23/5/12.

  1. teivcart

    teivcart Active Member

    Tham gia:
    21/8/10
    Bài viết:
    41
    Thích đã nhận:
    34
    Đến từ:
    Ho Chi Minh
    [​IMG]
    -----------------------​

    Tác giả: Igor Skakunov.


    Vào năm 1952, người da trắng đầu tiên được chiêm ngưỡng cá Neon vua, cũng là một trong những người đầu tiên thám hiểm thượng lưu sông Rio Negro là Harald Sioli. Cho rằng trước mắt mình chỉ là loại cá Neon bình thường, suýt chút nữa loài cá tuyệt đẹp này đã không được khám phá. May thay, tình thế thay đổi nhờ vào nhà thủy sinh học - phi công của một công ty Brazil –Malm. Nhờ người bản địa đánh bắt cho một số cá Neon vua, ông nhanh chóng đưa chúng lên máy bay và chở về São Paulo, nơi loài cá này nhanh chóng trở nên hot hơn bao giờ hết. Vào những năm 1955-1956, cá Neon vua thậm chí đã được biết đến ở USA. Cũng tại đây, gần như đồng thời, loài cá này được mô tả ở hai tạp chí bởi hai nhà ngư học khác nhau. Theo phiên bản của L.P. Schultz - viện Smithsonian, cá Neon vua được đặt tên là Cheirodon axelrodi, đặt theo tên của người thành lập nhà xuất bản T.F.H. Pub¬lications đồng thời là người truyền bá nghệ thuật thủy sinh nổi tiếng, tiến sĩ G.R. Axelrod. Còn theo phiên bản thứ hai của G.S. My¬ers và S. Weitzman (ĐH Stanford), chúng được đặt tên là Hyphessobrycon cardinalis. Tranh cãi được giải quyết, kết quả nghiêng về tác giả đầu tiên nhờ vào việc: bài báo của ông được in trước… 1 ngày. Sau đó vài năm, vào 1960, Géry xếp cá Neon vua vào chủng mới Paracheirodon.

    Năm 1959, đơn hàng đầu tiên với 10 000 con được bán bởi Hans Willy Schwartz đánh dấu việc loài cá này giành vị trí đầu bảng về số lượng được bán ra trong vòng nửa thế kỉ. Cần phải nói thêm, trong số 20 triệu con được đánh bắt mỗi năm để xuất khẩu, thì có tới quá nửa có xuất xứ từ sông Rio Negro, Brazil.

    Người đầu tiên cho sinh sản cá neon vua là tiến sĩ người Áo Cliff Emens vào giữa những năm 50. Vào tháng 2 năm 1964, V.N. Kuskov cũng làm được điều tương tự tại LB Xô Viết. Từ đầu những năm 60, ông đã nghiên cứu phương pháp sinh sản chung cho một số loài cá, trong đó có Neon vua. Kĩ thuật đó đã thành công và cho tới hiện nay, không có gì thay đổi.

    [​IMG]
    Dạng albino​


    Cá Neon vua ngoài tự nhiên cư trú ở lưu vực sông Orinoco và Amazone, trong môi trường biotop với nguồn nước rất mềm và axit (pH 4,3-5,1). Thời gian sinh sản vào mùa lũ, từ tháng 11 cho mới tháng 3 năm sau, khi nước từ các con sông làm ngập các cánh rừng lân cận, tạo điều kiện thích hợp cho việc sinh sôi. ( Các bạn có thể xem bộ film “Discovery - The Amazon River of the Sun” để biết thêm điều này). Mặc dù vậy, Neon vua thích nghi tốt khi nuôi ngay cả với môi trường nước cứng và hơi kiềm. Có người cho rằng, trong môi điều kiện nước cứng, cá đánh mất khả năng sinh sản. Điều này không đúng vì tôi đã cho ra thành công rất nhiều thế hệ Neon từ cá ở bể nuôi của mình, nơi độ cứng lên tới 25°dGH và pH 7,5.

    Là loài cá bơi theo đàn nên sẽ đẹp hơn nếu ta nuôi chúng trong những bể dài và với số lượng lớn. Mật độ nuôi không quá 4-5 con/10 lít nước. Trong bể nên có những cây thủy sinh thân dài. Theo quan sát, trong điều kiện như thế cá phát triển khỏe mạnh, màu đẹp và chăm sinh sản, mắn đẻ hơn. Nếu nuôi tốt, cá bắt đầu sinh sản sau 6-8 tháng.

    Trước khi sinh sản 30 ngày, cá bố và cá mẹ tương lai nên được ngăn riêng hoặc tách ra bể khác. Nếu như nước quá cứng thì trong thời gian 10-14 ngày, tiến hành thay nước bằng nước cất hoặc nước RO làm sao cho độ cứng hạ xuống cỡ 5-7°dH. Sau đó, có thể thay 10% nước mỗi tuần với nước có môi trường tương tự hoặc mềm hơn. Nhiệt độ trong khoảng thời gian này phải luôn duy trì ở mức 23-27 độ C.

    Cá bố mẹ trong giai đoạn sinh sản phải được cho ăn 1 ngày hai lần với số lượng thức ăn sống hoặc đông lạnh nhiều hơn bình thường. Nếu như trước đây bạn chỉ nuôi bằng thức ăn khô, thì việc cho cá ăn thức ăn tươi sống cần phải được tiến hành từ từ cho cá thích nghi, bởi việc thay đổi khẩu phần ăn đột ngột sẽ khiến cá gặp vấn đề về tiêu hóa. Khẩu phần ăn càng phong phú lại càng tốt, có thể cho ăn bo bo, Diaptomus, ấu trùng và đặc biệt là lăng quăng. Tất cả những loại thức ăn này có thể ở dạng tươi sống hoặc đông lạnh đều được. Trong điều kiện dân dã, có thể cho ăn cả giun và trùn chỉ. Tất yếu trong khẩu phần cũng phải có cacbon hidrat bằng cách cho ăn 2-3 lần/tuần bánh mỳ vụn hoặc ngũ cốc.

    Theo quan sát của H. Blair , tại khu vực sông Rio Negro, cá Neon vua rất thích ăn quả rụng của cây Mauritia flexuosa. Loại quả này chứa hàm lượng cao chất béo (11,2%), cacbon hidrat (20,4%), xenlulo ( 7,9%) và Carotene (4,3%). Nếu bạn không muốn quá cầu kì, có thể cho cá bố mẹ ăn luân phiên ấu trùng Artemia với thức ăn chứa nhiều chất hữu cơ, trong trường hợp của tôi là thức ăn hiệuTetraPhill.
    Nước sử dụng cho quá trình ép cá sinh sản phải có chất lượng thật tốt, độ cứng gần bằng 0, pH ở trong khoảng 6-6,5. Tôi sử dụng nước lọc thẩm thấu, pH được kiểm soát nhờ vào axit humic. Sau khi cho vào nước ít than bùn, kiểm tra pH đúng yêu cầu và tiến hành lọc vài ngày bằng lọc có mút trong bóng tối rồi mới sử dụng.

    Một cặp đơn lẻ rất ít khi sinh sản thành công, chính vì thế cần lựa một đàn cá bố mẹ và ép đẻ trong bể có diện tích đáy lớn, chiều cao không thấp hơn 30cm. Đối với số lượng 30-40 con, tôi sử dụng bể kích thước 60x50x30, ban ngày bể phải được che bằng lưới, có sục khí. Bể và các dụng cụ trong bể phải được ngâm nước muối trong 10-15’, sau đó rửa sạch bằng nước và cuối cùng là tráng với nước mềm. Các bước chuẩn bị nước và thiết bị phải được làm kĩ lưỡng và sạch sẽ. Sau khi khâu chuẩn bị hoàn tất, ta vào nước, gắn thiết bị và cho sủi khí. Nếu được, trước khi cho cá vào sinh sản 1 ngày nên sục khí ozon trong 30-40 phút. Nếu cá đã thành thục thì sự đẻ trứng sẽ diễn ra trong vòng 2-4 ngày sau khi ép, dưới nhiệt độ 27-29 độ C. Thông thường cá đẻ vào thời gian ban đêm, ban ngày không cần phải che sáng cho bể. Xin nói thêm, việc cho sinh sản tập trung theo đàn cũng gặp phải vấn đề nhỏ: không phải 100% số cá cái sẽ đẻ trứng trong thời gian bạn nhốt riêng đó, chính vì vậy có thể làm giảm bớt số lượng cá con đáng lẽ ra phải có. Để giải quyết vấn đề này cũng hết sức đơn giản. Thay vì chuẩn bị chỉ 1 bể cho sinh sản, tôi chuẩn bị sẵn 3 bể cho cùng 1 tập hợp cá bố-mẹ. Sau lượt đẻ trứng lần thứ nhất, vớt hết cá bố mẹ sang bể thứ 2, sau lượt sinh sản thứ hai này, lại vớt tiếp chúng qua bể thứ 3. Đếm tổng số cá con thu được, có thể thấy gần 60% là từ đợt sinh sản đầu, 35% từ đợt thứ hai và 5% từ đợt thứ 3. Với biện pháp này, ta có thể tận dụng được hết chu kì sinh sản của cả đàn, và quân số thế hệ tiếp theo thu được sẽ lớn hơn.

    Bước tiếp theo hết sức quan trọng nữa, đó là nuôi sống và vỗ béo cá bột. Trong môi trường tự nhiên rộng lớn, với điều kiện nước rất mềm và axit, trứng và ấu trùng cá rất ít khi bị tấn công bởi vi khuẩn. Trong điều kiện sinh sản nuôi nhốt, không dễ có được sự ưu ái đó bởi trứng không được thụ tinh, trứng hỏng sẽ thối và làm xuất hiện vi khuẩn có hại, đặc biệt là sau lần sinh sản thứ nhất. Chính vì thế, để nuôi lớn được hầu hết cá bột cũng phải bỏ ra không ít công sức. Phương pháp cổ xưa nhất là dùng pipet tuyển chọn và đưa trứng được thụ tinh qua bể khác cho nở, nhưng cách này chỉ khả thi nếu cho 2-3 cặp cá sinh sản chứ với số lượng 15-20 cặp thì quá khó khăn. Phương pháp nữa, cho thêm vào một số loại thuốc sát khuẩn hoặc là thay nước cũng không hoàn toàn có hiệu quả. Theo kinh nghiệm của tôi, tốt nhất là sử dụng máy sát khuẩn UF ngay sau khi xuất hiện ấu trùng cá (20-24 giờ sau khi đẻ trứng) và tiếp tục sử dụng trong khoảng 3-4 ngày. Để cá bột không bị hút vào bơm của máy sát khuẩn, cần bọc đầu hút bơm bằng vài lớp bông mút. Ngay sau khi trứng được đẻ ra, cũng cần chú ý che sáng toàn bộ bể. Theo ý tôi, chỉ cần tránh ánh sáng mạnh hắt vào bể là được.

    Nếu như bạn thành công trong việc duy trì chất lượng nước thì chỉ sau 6 ngày, ấu trùng cá bắt đầu bơi ngang được và sẵn sáng tìm kiếm thức ăn. Lúc này có thể ngừng việc che sáng, nhưng nên đặt vào bể một số cây nhựa làm chỗ trú cho cá, không bật đèn quá sáng. Nhằm duy trì độ sạch của nước, nên thả vào 30-50 con ốc táo đỏ hoặc táo vàng. Thức ăn ban đầu dành cho cá bột là các vi sinh vật, ấu trùng rất nhỏ, tệ hơn có thể cho ăn trùng lông đã vệ sinh kĩ, hoặc tệ hơn nữa là ấu trùng Artemia ( lúc này cá chưa đủ lớn để nuốt được). Có một vấn đề nữa, cá bột thường lần trốn vào những khu vực ấm của bể nên khó cho toàn bộ chúng ăn no được. Tôi đã thử nhiều biện pháp nhưng tăng tàn suất cho ăn, rải đều thức ăn nhờ dòng chảy của lọc nhưng vẫn không giải quyết được tình trạng trên. Vậy phải làm sao?
    Thử dùng đèn pin quan sát cá con vào ban đêm tôi thấy có hàng trăm chú cá Neon con đang bơi gần thành bể tìm kiếm ấu trùng Artemia còn sót lại sau bữa ăn buổi chiều. Đến tối tiếp theo, ngay sau khi tắt đèn, tôi thử cho cá bột ăn ấu trùng Artemia, gần 20’ trôi qua và số ấu trùng được xử lí gọn ghẽ.

    Từ sự quan sát đó, sau này, khi nuôi các loài cá có nguồn gốc Nam Mỹ, tôi đều áp dụng cách cho ăn vào ban đêm. Bữa ăn chính nên cung cấp vào trước khi tắt đèn, ban ngày, nếu cần thì cho ăn vào buổi sáng, và nhất thiết phải cho ăn vào giữa trưa.

    Có thể cho ăn ấu trùng Artemia sau 4-5 ngày kể từ lần cho ăn đầu tiên, nếu như chưa sử dụng chúng. Ngay từ lúc đó, cần thêm vào bể nuôi một hoặc vài bộ lọc, tùy thuộc vào thể tích bể, nhớ điều chỉnh dòng chảy không quá mạnh. Tốt nhất là thêm vào một bộ lọc đã được sử dụng ở bể thủy sinh khác. Cũng nên bắt đầu thay 5-10% nước kể từ lúc này kèm với vệ sinh đáy bể. Cho đến trước khi được 4 tuần tuổi, mắt cá bột vẫn chưa hoàn toàn phát triển, nên cần sử dụng nước thay thế có môi trường gần giống với nước bể nuôi đẻ. Nước mềm và có tính axit giúp hạn chế vi khuẩn phát sinh do thức ăn dư thừa bị thối rữa. Cũng trong giai đoạn này, cá con đã bắt đầu bơi theo đàn. Sau 4 tuần tuổi, đã có thể dần dần sử dụng nước máy để thay (được khử clo, có thể dùng sản phẩm “Aquasafe” để xử lí). Ban đầu mỗi ngày chỉ thay 1 lít trên thể tích 90 lít nước. Từ tuần thứ 6, đã có thể hoàn toàn sử dụng nước từ vòi để thay. Thông thường, đạt đến độ tuổi này, cá đã đạt được kích thước gần trưởng thành và có thể được vớt qua chăm ở bể khác.

    Cá Neon vua được 2 - 2,5 tháng tuổi vẫn còn khá yếu ớt. Thường xuyên thay nước, vệ sinh bể, cho cá ăn khẩu phần đa dạng sẽ giúp cá lớn nhanh và khỏe mạnh, mặc dù, ngay từ 5-6 tuần tuổi đã chỉ có thể cho chúng ăn Artemia cùng thức ăn khô.

    Nếu vượt qua được mọi công đoạn trên, thì xin chúc mừng. Bạn đã thành công trong việc nhân giống loài cá đến từ Nam Mỹ này.

    Phân biệt đực cái:

    [​IMG]
    [​IMG]
     

Chia sẻ trang này