Các bước để làm một chiếc lồng cu gáy Quả Đào đẹp .

Thảo luận trong 'Phụ kiện cho Cu gáy' bắt đầu bởi giothoc, 2/5/12.

  1. giothoc

    giothoc Bàn tay vàng

    Tham gia:
    26/1/10
    Bài viết:
    299
    Thích đã nhận:
    7,809
    Đến từ:
    Ha noi
    .

    Bài viết này Giỏ Thóc xin được tặng Diễn đàn ABV nhân kỷ niệm sinh nhật lần thứ 8 (6/2004 - 6/2012)

    Chào ACE box chim cu gáy.

    Hôm nay Giỏ Thóc tôi mở Toppic này để trình bày với AE quá trình tôi phục dựng lại nguyên mẫu chiếc lồng Lepzic huyền thoại của Cụ Văn Giang mà trước đây tôi đã có dịp giới thiệu, bài viết này gồm các phần chính sau :
    1 – Phần mở đầu.
    2 - Các bước phục dựng lồng theo nguyên mẫu:
    . Phần này giới thiệu chi tiết bằng hình ảnh quá trình làm từ chuẩn bị vật liệu, dụng cụ, khuôn mẫu…..đến khi làm hoàn thiện chiếc lồng.
    . Phân tích ưu nhược điểm của từng loại vật liệu và cách thức gia công qua từng bước.
    . Những mẹo nhỏ, khuôn, cữ, dưỡng, đồ gá… để gia công dễ dàng , đẹp và chính xác hơn.
    . Các cảnh báo, biện pháp an toàn trong khi gia công .
    3 – Giao lưu trao đổi kinh nghiệm :
    Giỏ Thóc tôi sẽ có trách nhiệm trả lời các câu hỏi, giải đáp thắc mắc, tư vấn về vật liệu, dụng cụ, cách làm cho những AE có nhu cầu.
    4 – Cách đánh giá nhanh một chiếc lồng cu gáy quả đào đạt yêu cầu.
    5 – Thú chơi lồng chim của người Hà Nội (lồng cu quả đào).
    .
    Ngoài mục đích chính Giỏ Thóc tôi đã nêu ở trên thì tôi còn mong muốn bài viết này kết hợp với các bài viết kinh điển khác như : Thế nào là con gáy hay. Kỹ thuật nuôi cu gáy. Hỏi gì đáp nấy. Nhánh thế và kỹ thuật đánh lụp. Ký sự… Bói cu…..và các bài viết “ khéo tay hay làm” như : Làm lụp bẫy. Đan lưới lụp. Làm sào. Đan giỏ thóc. Làm dò bẫy….tạo nên những món đặc sản riêng của Box chim cu gáy, tạo nên nét khác biệt của diễn đàn ABV so với một số diễn đàn sinh vật cảnh khác.

    ….và bây giờ bài viết xin được bắt đầu.

    1 - Phần mở đầu :

    Thưa ACE box chim cu gáy, có rất nhiều bạn chơi và những người quan tâm đến lồng chim cu có gọi điện, gửi thư cho tôi hỏi về kích thước CHUẨN của lồng chim cu quả đào, bằng sự hiểu biết, quá trình quan sát, tìm hiểu qua những vị cao niên, bạn chơi đi trước thì tôi xin có vài lời : Các loại lồng dùng nuôi chim hót chủ yếu có hình quả chuông mà từ xưa ảnh hưởng theo thú chơi của người Trung Quốc du nhập vào Việt Nam ta như lồng nuôi chim khuyên, họa my, chào mào, chích chòe….đều có kích thước chuẩn như đường kính thân lồng, số vanh ngang, số nan lồng, chiều cao….căn cứ vào những con số tiêu chuẩn ấy mà người làm lồng miền Bắc, miền Trung hay miền Nam đều có thể làm ra những kiểu lồng mà chỉ nhìn qua là người chơi có thể dễ dàng phân biệt được đâu là lồng khuyên cao, lồng khuyên lùn, đâu là lồng my mái, lồng my chiến, đâu là lồng chào mào, đâu là lồng chòe lửa….khác chăng chắc chỉ khác nhau về chất lượng vật liệu, độ kỹ khi gia công hay các nét chạm khắc làm đẹp mà thôi chứ chẳng có người làm lồng chim nào lại làm lồng chim khuyên cao với số vanh ngang của lồng sơn ca hay số nan của lồng chòe lửa cả nhưng đối với lồng dùng nuôi cu gáy nói chung và kiểu lồng quả đào nói riêng thì lại khác, có thể nói rằng bên cạnh thú chơi chim cu gáy thì lồng nuôi chim cu gáy cũng được người nông dân Việt Nam chế tác ra từ khi biết trồng ra cây lúa làm lương thực, sau những tháng ngày vất vả mưa nắng trên đồng, lúc nông nhàn thì dùng những vật liệu có sẵn của địa phương mình để làm ra những chiếc lồng cu nhằm thỏa mãn thú chơi, những chiếc lồng được làm ra từ suy nghĩ, cảm hứng, đặc trưng văn hóa sống vùng miền của người nghệ nhân “chân đất- áo nâu” nên cũng có cấu tạo, kích thước, kiểu dáng rất phong phú và đa dạng mà AE đã biết như lồng quả đào kiểu Thái Bình, Nam Định, lồng cu kiểu Thanh Hóa, Bạc Liêu, kiểu Đồng Nai, Long An, Bắc Giang….ngay trong một địa phương như Hải Phòng thôi mà cũng có hai dòng lồng cu tiêu biểu mà kiểu dáng và kích thước cũng hoàn toàn khác nhau là lồng Cụ Cáp và lồng Thủy Nguyên. …
    Vật liệu dùng làm lồng cu cũng hết sức phong phú, chủ yếu là những loại vật liệu sẵn có của địa phương nếu không muốn nói là vật liệu quanh vườn nhà, gắn liền với đời sống người nông dân như các tỉnh đồng bằng có gỗ, mây, tre, các tỉnh miền núi hoặc bán sơn địa thì dùng cây trân châu(canh châu), lụi, móc (đủng đỉnh), miền biển thì chơi bằng dây gân, dây kẽm, gỗ…ngay đến lồng Thủy Nguyên thời gian gần đây dùng loại vật liệu cao cấp , khó kiếm , bền hơn thì cũng là sừng trâu, con vật gắn liền với đời sống của người nông dân Việt Nam.
    Qua tìm hiểu thì tôi chưa thấy người làm lồng nào hay tài liệu nào nói đến kích thước chuẩn của lồng chim cu cụ thể là thế nào, số nan lồng là bao nhiêu, vật liệu gì….mà người chơi chỉ có thể căn cứ vào kiểu dáng, chất lượng mà nhận xét đây là chiếc lồng đẹp theo kiểu địa phương nào, sành chơi hơn thì có thể chắc chắn là kiểu lồng do ai làm ra…
    Giỏ Thóc tôi viết những dòng này ngoài sự tự hào về thú chơi mình đam mê mà còn muốn những AE nào có cùng đam mê làm lồng cu thì có thể hoàn toàn thoải mái về tư tưởng khi tự tay làm chiếc lồng cu cho mình và biết rằng đang làm đúng với “bản sắc riêng” của thú chơi, tiếp nối truyền thống để thú chơi ngày càng phát triển.
    Tôi lấy tên bài viết này là : “ Các bước để làm một chiếc lồng quả đào đẹp” với mục đích giới thiệu lại quá trình làm lồng cu của tôi theo kích thước nguyên mẫu một chiếc lồng cu đẹp của Cụ Văn Giang đã được người chơi và bạn bè thế giới công nhận (không phải kích thước CHUẨN của kiểu lồng quả đào nói chung). Đây không phải là bài viết hướng dẫn làm theo mẫu vì để làm giống mẫu thì hết sức phức tạp và Giỏ Thóc tôi cũng không có ý ép AE phải làm theo như vậy nhưng qua những trải nghiệm “người thực việc thực” của tôi, những hình ảnh cụ thể mang tính chất “cầm tay chỉ việc” thì những AE thích thử sức căn cứ vào đó mà có thể tự làm cho mình và bạn bè những chiếc lồng quả đào đẹp theo ý mình (Giỏ Thóc tôi cũng sẵn sàng giúp đỡ nhiệt tình những AE thích làm lồng theo kiểu “phức tạp” về dụng cụ, vật liệu, số liệu mẫu mã cụ thể mà tôi có).
    .
    Hãy thử sức cùng tôi.

    Trân trọng !

    2 – Các bước phục dựng theo nguyên mẫu

    Trong phần này tôi sẽ trình bày cụ thể chi tiết bằng hình ảnh các bước phục dựng sau :
    - Chuẩn bị dụng cụ và vật liệu.
    - Làm khung đáy lồng.
    - Làm khung cửa lồng.
    - Ghép khung cửa vào khung đáy lồng.
    - Làm khung tạo phom lồng.
    - Phương pháp để làm một cây nan lồng chim đạt yêu cầu.
    - Các bước vào nan lồng.
    - Làm lỗ đổ thóc.
    - Làm cầu đậu.
    - Làm móc lồng.
    - Đánh dấu seri lồng.
    - Sơn bảo quản và làm đẹp.
    - Làm cửa lồng rồng
    Qua các bước này coi như Giỏ Thóc tôi có thể là tạm trả lời cho AE các câu hỏi :
    Làm bằng dụng cụ, vật liệu gì ? Làm như thế nào ?. Tại sao phải làm thế ?.

    ….tiếp nào…
    A – Chuẩn bị vật liệu, dụng cụ :
    Để làm chiếc lồng theo mẫu Lepzic thì cần có các loại vật liệu cơ bản sau :
    - Mây có đường kính 12mm, 10mm dùng để làm khung đáy và khung cửa lồng.
    - Mây có đường kính 7-8mm dùng để bo sống lưng lồng.
    - Mây có đường kính 4mm bo chân nan.
    - Dây thép (dây kẽm chì) đường kính 3mm dùng để làm sống lưng cốt lồng.
    - Dây thép lò xo 1,5mm (loại làm lụp) dùng để tạo phom thân lồng.
    - Gỗ để làm cầu đậu.
    - Nan tre đường kính 1,5mm dùng để vào nan lồng.
    - Nan tre đường kính 3,5mm làm nan đáy.
    - Dây cước câu cá số 5 dùng để buộc nan.
    Dụng cụ tối thiểu cần có như dao, khoan nhỏ, cưa, kìm , búa...v.v còn rất nhiều loại vật liệu , dụng cụ, đồ gá tôi sử dụng không tiện liệt kê lên đây, tôi sẽ giới thiệu cụ thể qua từng bước.
    Để cho chính xác thì các con số về kích thước có trong bài viết tôi dùng đơn vị đo là mm.
    .
    B - Làm khung đáy lồng .
    .
    Đây chắc là việc cần làm đầu tiên trong các công đoạn làm lồng, có thể coi như làm nền móng khi xây một ngôi nhà.
    Mây có đường kính 12mm (mây 12), mây 10 nên ngâm nước vài ngày cho mềm và cuốn vào vật định hình cho thành dạng lò xo như hình, để khô là OK.Để cho chủ động về kích thước và số liệu thì nên gọt, dũa sơ qua những mắt mây cho cây mây được đều trước khi ngâm uốn
    [​IMG]DSC02076 by Dũng Trần trung, trên Flickr
    [​IMG]DSC01264 by Dũng Trần trung, trên Flickr
    Ngoài các dụng cụ tối thiểu ra thì tôi còn dùng một số loại dụng cụ chuyên dụng để tạo nguồn nhiệt ổn định khi nắn uốn mây tạo khung ( tôi đã có bài viết phân tích về nguồn nhiệt tại trang 10 ...Giỏ Thóc độ...).
    [​IMG]DSC01490 by Dũng Trần trung, trên Flickr

    [​IMG]
    -Đèn khò ga mini :dân điện lạnh hay dùng để hàn ống máy lạnh...và hàng thịt cầy hay dùng làm màu cho thịt hấp, vấn đề này chắc bác Hoàng ĐL rành...he..he.
    Ưu điểm : nhiệt độ cao, ổn định, giá thành rẻ (đầu khò giá khoảng 100 K), một bình ga đầy có thể dùng liên tục khoảng 7 tiếng.
    Nhược điểm : khó điều chỉnh nhiệt độ xuống thấp hơn 100 độ, tắt bật phải dùng 2 tay.
    - Súng nhiệt : có cấu tạo như máy sấy tóc nhưng có công suất lớn 2000w.
    Ưu điểm :dễ điều chỉnh nhiệt độ từ 40 - 700 độ C, tắt bật bằng bóp cò một tay, nhiệt cao nhưng ít gây cháy mây vì chỉ thổi hơi nóng chứ không phun lửa như đèn ga...
    Nhược điểm :tốn điện vì có công suất lớn, giá thành cao (mua tại hãng BOSCH khoảng 2000K, tàu là 300 K)...
    - Bật lửa đèn khò :rất dễ mua và giá thành rẻ (30 K ), dùng để uốn các góc hẹp của dây thép lò xo .
    Vành đáy lồng có hình ô van, chiều dài phủ bì 220mm, chiều rộng 213mm.
    Để làm vành đáy được tròn đẹp, giống với mẫu thì tôi có chế bộ khuôn bằng sắt có lòng trong hình ô van như kích thước, mua vài cái vam kẹp (vam 50) ngoài hàng sắt.
    [​IMG]DSC01552 by Dũng Trần trung, trên Flickr

    Để trong khi làm được thuận tiện và thoải mái tôi còn chế tạo ra một cái bàn gá có cấu tạo hai miếng gỗ tròn nối với nhau bằng 3 cây ren M6 dài 500mm, miếng tròn dưới để dẫm chân cho chắc, miếng trên có hình giống đáy lồng bằng gỗ dầy và phẳng.
    [​IMG]DSC01428 by Dũng Trần trung, trên Flickr

    [​IMG]
    Với cái bàn gá này thì khi làm tôi kẹp lồng vào đó và ngồi làm rất thoải mái và chính xác, AE sẽ còn thấy cái bàn gá này phát huy tác dụng ở nhiều công đoạn.
    Một vài cách ghép nối mây cơ bản Giỏ Thóc tôi hay áp dụng khi làm lồng
    Khi làm lồng chim khung bằng mây thì người làm không tránh khỏi những công đoạn ghép nối, tôi có vài cách như sau :
    1- Nối vát :Đây là cách tôi thường dùng khi nối mây làm vòng đáy lồng, cát vát cọng mây như hình, chiều dài đoạn cắt vát tối thiểu là 4D (D = Đường kính cọng mây, VD :nếu cọng mây có đường kính là 1 cm thì chiều dài đoạn cắt vát phải bằng 4 cm hoặc hơn thì mới đảm bảo, nếu nối nan lồng chim có đường kính nhỏ thì chiều dài cắt vát tối thiểu là 10 D).
    Ưu điểm của cách này là chỗ nối đẹp, ít gây ứng suất làm méo vòng tròn đáy.
    Nhược điểm là cần tinh ý khi cắt vát, làm nhiều lần mới có kinh nghiệm không thì chỗ ghép hay bị lép.


    Mẹo nhỏ :Để cho dễ thực hiện khi làm vòng tròn đáy thì mây vật liệu nên đem ngâm nước cho mềm (ngâm 3 ngày) sau đó quấn vào vật tròn có đường kính tương đương hoắc nhỏ hơn vòng tròn đáy lồng, đợi cho khô thì tiền hành làm, nối bằng keo 502 là đảm bảo.

    2- Nối bậc :Cách này hay áp dụng khi nối mây thẳng, cắt bậc nối như hình.Tôi hay dùng cách nối này khi làm cửa lồng
    Ưu điểm của cách này là dễ thực hiện, mối nối đẹp.
    Nhược điểm là nếu áp dụng cho vòng tròn đáy thì gây ứng suất tại vết nối gây méo vòng, vết nối có hiện tượng "há mồm".


    3- Nối vát bậc :Đây là cách nối kết hợp của hai cách trên, làm như hình.
    Ưu điểm là diện tích bám keo lớn, hạn chế hiện tượng há mồm khi uốn vòng.
    Nhược điểm là khó thực hiện hơn nối bậc.
    [​IMG]DSC01361 by Dũng Trần trung, trên Flickr
    [​IMG]DSC01362 by Dũng Trần trung, trên Flickr
    [​IMG][/url]DSC01362 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    4- Ghép áp chữ T :
    Cách này hay áp dụng cho thanh mây chống giữa đáy lồng
    [​IMG][/url]DSC00973 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Tiến hành cắt khuyết đầu cọng mây, dùng dũa tròn dũa cho khít vết ghép, dán keo 502, gia cố bằng chốt tre hoặc ghim chữ U như hình.
    Ưu điểm của cách này là nhanh, dễ làm.
    Nhược điểm là mối ghép không chắc chắn.
    [​IMG][/url]DSC01352 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01353 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01360 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    5- Ghép cuốn chữ T :Cách này các cụ ngày xưa hay áp dụng vì chưa có keo dán tốt, làm như hình, áp dụng cho nối ghép tại sống mây lưng lồng với cửa lồng hay với vòng đáy, rất đẹp khi ghép hai cọng mây có đường kính không đều nhau.
    Ưu điểm là mối ghép chắc chắn, tính dân dã cao.
    Nhược điểm là khó thực hiện hơn ghép áp.
    [​IMG][/url]DSC01354 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01355 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01356 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Trên đây là một vài cách cơ bản trong vô vàn cách ghép nối sáng tạo của người làm , để thực hiện tốt và thuận lợi cần chuẩn bị dụng cụ như :
    - Cưa có lưỡi nhỏ và mịn để cắt ghép mây cho dễ.
    - Dao sắc.
    - Kéo cắt cành của dân cây kiểng dùng để cắt pha mây rất nhanh và không dị dập.
    [​IMG][/url]DSC01364 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    ..........
     
    Last edited: 12/9/17
    lechithanh, Withyou, CaDang and 71 others like this.
  2. giothoc

    giothoc Bàn tay vàng

    Tham gia:
    26/1/10
    Bài viết:
    299
    Thích đã nhận:
    7,809
    Đến từ:
    Ha noi
    Uốn vòng ngoài của đáy lồng :
    Cắt một đoạn mây 12 dài khoảng 780mm đã uốn thành vòng, cắt vát đầu để thực hiện mối ghép vát
    DSC02021.JPG
    [​IMG]
    Dùng vam kẹp đầu mây cắt vát vào khuôn như hình, lần lượt cho hết vòng khuôn sao cho vòng mây ép sát vào khuôn không có khe hở. Điểm cắt vát nằm tại đường tâm dọc của khuôn.
    Trong khi vam vào khuôn, những chỗ khó sát (chỗ mắt đốt mây ) thì dùng súng nhiệt hơ thêm cho khít.
    Khi hết vòng, dùng bút đánh dấu vị trí điểm đầu điểm vát, từ đó cắt vát ngược lại tạo ra mối ghép như hình.
    DSC02022.JPG DSC02023.JPG DSC02024.JPG DSC02025.JPG

    Dùng keo 502 dán vào vết ghép, với chiều dài vết ghép là 4D thì mối ghép đảm bảo , mây uốn tròn sẵn thì vết ghép không bị tức gây méo.
    Đánh dấu đường tâm dọc của khung đáy là xong vòng ngoài.
    DSC02026.JPG DSC02027.JPG

    Uốn vòng đáy trong :
    Vòng trong dùng mây 10 cắt dài khoảng 660mm.
    Kẹp cái khuôn có khung ngoài lên bàn gá như hình, công đoạn này có tác dụng ép cho vòng ngoài sát vào mặt phẳng bàn gá, đáy sẽ không bị cong vênh.
    Coi vòng ngoài như cái khuôn, dùng mây 10 cắt vát và làm tương tự thì ta được vòng trong sát với vòng ngoài, điểm ghép vát của vòng trong ngược (không trùng vị trí) với điểm ghép vòng ngoài, hai vòng hỗ trợ cho nhau làm cho các mối ghép thêm chắc chắn, ép sát vòng trong xuống mặt bàn gá, tiến hành vào keo tại vết ghép và khe giữa 2 vòng, đánh dấu tâm dọc là OK.
    DSC02030.JPG DSC02028.JPG DSC02029.JPG
    [​IMG][/url]DSC02030 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC02028 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC02029 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC02031 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC02032 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    Đợi cho keo khô là có thể lấy vòng đáy ra khỏi khuôn, đáy sẽ rất cân, đúng kích thước, không bị cong vênh sẽ tạo điều kiện cho những công đoạn sau làm dễ hơn.
    [​IMG][/url]DSC02034 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    *Chú ý : Khi sử dụng nhiệt để nắn, uốn mây cần điều chỉnh lượng nhiệt vừa đủ để mây mềm là được, không nên lạm dụng nhiệt độ quá cao dễ cháy mây gây khô giòn làm giảm cơ tính của mây vật liệu.
     
    Last edited: 13/9/17
  3. giothoc

    giothoc Bàn tay vàng

    Tham gia:
    26/1/10
    Bài viết:
    299
    Thích đã nhận:
    7,809
    Đến từ:
    Ha noi
    ...Tiếp nhé các cụ...
    Sau khi đã hoàn thành công đoạn làm khung đáy thì tiến hành lấy dấu, khoan lỗ và vào nan đáy. Công đoạn này có thể làm vào lúc khác nhưng theo tôi nên làm lúc này thì đỡ vướng víu hơn.
    Do vành mây ở trong có thiết diện tròn 10mm nên tôi chế ra cái bút vạch cho dễ, lấy một cái ruột bút bi (cây viết bi) dùng keo 502 và tí bột gỗ dán lên một miếng mây vụn cho chắc như hình, mài mẩu mây lên giấy dáp điều chỉnh sao cho đầu bút bi cách mặt giấy dáp khoảng 5mm, khi vạch thì để cái đáy lên mặt phẳng như bàn kính, cầm "cái bút vạch" rà trượt trên mặt bàn và vạch vào lòng trong của khung đáy. Làm như vậy thì tôi đã vạch được đường tâm chia đôi dọc vòng trong rất dễ dàng , thẳng và đều, đáy làm càng ít cong vênh thì đường vạch càng chính xác.
    [​IMG][/url]DSC02035 by Dũng Trần trung, trên Flic

    Tiếp đến là lấy dấu điểm khoan lỗ nan đáy, theo mẫu thì lồng có 6 nan đáy cỡ 3,5mm vuông góc với đường tâm dọc của đáy, tôi có khai triển ra tấm bìa cho chính xác, khi lấy dấu thì đặt cái đáy lên dưỡng bìa sao cho tâm dọc của đáy trùng tâm của cái dưỡng, dùng bút chép ngược các điểm lỗ nan từ tấm bìa lên khung như hình, có thể dùng com-pa chép kích thước theo số mm trên phần mũi tên để lấy dấu cũng rất chính xác.
    [​IMG][/url]DSC02036 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC02037 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC02038 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Khi đã có dấu lỗ nan trên vòng đáy rồi thì tiến hành khoan lỗ, do yêu cầu các lỗ nan đáy phải thẳng nhau, khi vào nan phải khít thì không thể dùng máy khoan do bị kênh đuôi máy gây nghiêng mũi khoan và số lượng lỗ nan đáy là ít (12 lỗ cho 2 bên) nên tôi tiến hành khoan bằng tay.
    Dùng mũi khoan gỗ có đúc thêm tay cầm cho dễ vê như hình, dùi mồi chống trượt và vê tròn mũi khoan khoan thủng hết vòng trong ( sâu 10mm). Trong khi khoan chú ý căn sao cho đuôi mũi khoan luôn hướng đúng sang lỗ đối diện thì khi vào nan đáy sẽ rất đẹp.
    [​IMG][/url]DSC02044 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC02045 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC02043 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Nan đáy lồng có đường kính 3,5mm, số lượng 6 cây, có thể vót tay hoặc rút qua lỗ 3,5 mm cho đẹp.
    Độ dài của từng cây nan đo trực tiếp vào vành khung đáy như hình, vào nan đáy theo kiểu dập dình đưa đẩy là OK, khi xong thì đầu cây nan đáy sẽ cắm vào vòng đáy mỗi bên là 5mm.
    Cứ làm từ từ là ta có được các nan đáy song song với nhau, vuông góc với cầu, chính xác theo mẫu, rất dễ tháo lắp...
    để cho tiện việc tháo lắp thì nên dùng bút đánh dấu 3 nan một vế thì khi tháo lắp không bị lẫn.
    [​IMG][/url]DSC02042 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC02041 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
     
    Last edited: 14/9/17
  4. giothoc

    giothoc Bàn tay vàng

    Tham gia:
    26/1/10
    Bài viết:
    299
    Thích đã nhận:
    7,809
    Đến từ:
    Ha noi
    Sau khi vào xong nan đáy thì tiếp tục làm các công đoạn cần thiết để cho vòng đáy được bền, đẹp như đóng chốt tre liên kết và trát keo vào khe giữa vòng ngoài và trong của đáy .
    Công đoạn đóng chốt có tác dụng liên kết cố định vũng chắc hai vòng mây của đáy với nhau -> tăng độ bền vững của các nối ghép nối vát, hai vòng hỗ trợ nhau triệt tiêu độ cong vênh riêng của mỗi vòng.....
    Cách đóng chốt :
    - Tháo rời các nan đáy cất một chỗ, có thể đem đi ngâm dầu bảo quản nan đáy.
    - Chốt dùng để đóng là các đoạn nan vụn lồng chim 1,5mm có độ dài khoảng 20mm, mài côn một đầu cho dễ đóng.
    - Điểm đóng chốt nằm vào khoảng giữa các lỗ nan đáy đã có, như trong hình là tôi dùng 18 chốt để đóng cho 1 vòng khung đáy.
    - Dùng máy khoan và mũi khoan 1,2mm có cữ khoảng 18mm để khoan mồi.
    - Cắm các chốt vào lỗ và dùng búa nhỏ lần lượt đóng các chốt vào khung đáy, dùng dao trổ gọt bằng phần chốt thừa là OK. Do thân đinh tre là 1,5 còn lỗ mồi là 1,2 nên chốt dễ đóng nhưng rất chặt, chú ý đóng tới tầm thì chốt không bị thủng lòi ra ngoài vành là xong công đoạn đóng chốt.
    [​IMG][/url]DSC02047 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC02046 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC02048 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC02049 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC02050 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Công đoạn trát keo vào khe giữa hai vòng đáy có tác dụng làm cho vòng đáy phẳng không bị đọng nước hay phân chim gây mất vệ sinh dễ gây mục đáy. Cụ Văn Giang dùng sơn ta trát, loại này là hợp chất của nhựa cây sơn sống+đất thó tán mịn có ưu điểm là rất bền chắc, tính chịu nước cao và rất dân dã ...nhưng có nhược điểm là người làm hay bị dị ứng với nhựa cây sơn (bị sơn ăn mặt hay lở sơn).
    Sơn ta thì tôi có thể kiếm được nhưng do nhà có trẻ nhỏ nên tôi chọn giải pháp an toàn là không dùng sơn ta mà dùng một loại vật liệu mới cũng có ưu điểm tương tự và còn hơn thế nữa...là keo 511 như hình.
    [​IMG][/url]DSC01487 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01522 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Chỉ cần trộn tỷ lệ 1/1 hai phần A-B vào nhau là ta có được hợp chất EPOXY, dùng lưỡi dao trổ trát đầy vào mặt trên của vòng đáy, gạt ngang thì keo sẽ lấp đầy khe giữa 2 vòng mây, đợi 24 tiếng là keo chai cứng, dùng giấy dáp trà nhẵn sẽ giúp cho các công đoạn sau dễ dàng hơn.
    Do vòng mây ngoài là 12 còn vòng trong là 10 nên mặt đáy giờ đây sẽ hơi dốc đều vào trong...
    [​IMG][/url]DSC02052 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC02053 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC02066 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Như vậy là Giỏ Thóc tôi đã làm xong một vành khung đáy lồng đúng theo cấu tạo và kích thước nguyên mẫu, với các dụng cu, vật liệu, cách làm, khuôn mẫu....như vậy thì tôi có thể làm được nhiều vòng khung đáy rất giống nhau và giống mẫu, đảm bảo rất cân, không cong vênh...
    [​IMG][/url]DSC02063 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
     
    Last edited: 28/10/16
  5. giothoc

    giothoc Bàn tay vàng

    Tham gia:
    26/1/10
    Bài viết:
    299
    Thích đã nhận:
    7,809
    Đến từ:
    Ha noi
    C - Làm khung cửa lồng
    .
    Cửa lồng quả đào thường có hình chữ A, hình trứng, hình quả đu đủ...nhưng để cho đẹp và hợp lý khi vào nan tạo phom lồng thì tôi thấy cửa lồng do Cụ Văn Giang, Cụ Mão chế tác là hợp lý nhất và đó là loại cửa có hình quả lê.
    Cửa của lồng mẫu được uốn bằng mây 10, do hình quả lê khai triển ra con số cụ thể rất phức tạp và độ chính xác không cao nên khi lấy mẫu tôi dùng một miếng bìa ốp sát phía trong cửa và dùng bút chép nguyên mẫu lòng trong của cửa theo tỷ lệ 1/1 là giống nhất và đến bây giờ tôi cũng chẳng biết cụ thể cái cửa mẫu ấy kích thước cao rộng là bao nhiêu, khi làm thì tôi chỉ suy nghĩ làm thế nào cho giống mẫu nhất.
    Sau khi có được mẫu bìa lòng trong của cửa thì tôi lại chép lại mẫu ấy ra một tấm thép và làm ra cái khuôn uốn cửa có kích thước ngoài giống mẫu bìa có được.
    [​IMG][/url]DSC01323 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    Do đỉnh cửa có R nhỏ nên để uốn được gấp như vậy mà không bị bẹp mây thì khi chế tác Cụ Văn Giang phải bổ dọc cây mây để uốn thì không bị bẹp, AE có thể quan sát thấy đường bổ dọc này trên những chiếc cửa lồng của cụ VG chế tác tại những tấm hình mà bác Huy_TM giới thiệu tại trang 9 topic Lồng quả đào của nghệ nhân HN. Lần đầu uốn cửa do cậy có vũ khí tối tân là vam, khuôn, súng nhiệt mà tôi không bổ đôi cây mây mà cứ thế làm -> Tại các góc đỉnh của cửa mây đều bị bẹp còn một nửa, đúng là cá không ăn muối cá ươn. Sau khi bổ dọc cây mây thì rất OK...he..he, vũ khí tối tân thì cũng thua mẹo vặt của nông dân.
    Cách làm :
    - Chuẩn bị khuôn , vam kep, súng nhiêt, keo, dao....
    [​IMG][/url]DSC01541 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    -Cắt khúc mây 10 thẳng dài khoảng 500mm, bổ dọc, xếp so le nhau tạo thành mối ghép bậc và dùng vam kẹp vào khuôn như hình.
    - Trong khi vít cho cọng mây cuốn vào khuôn thì dùng súng nhiệt hơ nóng điểm uốn, khi cọng mây mềm ra ôm khít vào khuôn thép thì dùng vam kẹp cố định lại.
    - Cứ làm như vậy lần lượt từng đoạn, từng góc và khi đến hết vòng thì đo căn lấy dấu cắt so le cọng mây kẹp đè như hình để tạo nên mối ghép bậc, khung mây cửa lúc này sẽ khít vào khuôn thép, soi lên đèn cũng không thấy ánh sáng lọt qua khe đâu, lòng trong của cửa sẽ giống hệt mẫu cửa của Cụ Văn Giang.
    - Nhỏ keo 502 vào vết ghép nối và khe bổ dọc, đợi keo khô là có thể tháo khung cửa ra khỏi khuôn thép.
    [​IMG][/url]DSC01542 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01543 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01544 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01545 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01546 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01547 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01548 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01550 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01551 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Dùng dao , dũa...gọt sửa cho cửa đều và cân đối, dùng bút đánh dấu đường tâm dọc của cửa để những công đoạn sau làm dẽ dàng và chính xác hơn.
    [​IMG][/url]DSC02068 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Và với cách làm như vậy thì tôi cũng có thể uốn được rất nhiều khung cửa có kiểu dáng và kích thước rất giống nhau và giống mẫu.
    [​IMG][/url]DSC01934 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    .

    Mây làm khung đáy , cửa lồng do chưa tìm thấy loại đều cây nên tôi dùng mây chợ không được ưng ý cho lắm nên khi gia công phải gọt dũa nhiều nên nhiều chỗ bị mất cật làm mất đi vẻ tự nhiên của vật liệu và cũng làm giảm độ bền. Để khắc phục vấn đề này ngoài sơn bảo quản thì sau khi gia cong xong tôi dùng keo 502 bôi quét một lớp ra ngoài toàn bộ khung mây, đợi khô trà nhám cho nhẵn là OK, lớp keo này có tác dụng giả cật mây và chống thấm nước rất tốt
    .
    * AN TOÀN TRONG CÔNG ĐOẠN UỐN KHUNG :
    - Khi uốn mây làm khung cần phải sử dụng nguồn nhiệt mạnh, để tránh bỏng tay khi không may chạm tay vào nguồn nhiệt thì khi làm AE nên đi găng tay bảo hộ mỏng .
    - Các mối nối cần dán keo 502, khi keo bay hơi có thể gây bỏng giác mạc mắt rất khó chịu, để tránh hiện tượng này thì khi dán lượng keo lớn AE có thể dùng kính bảo hộ để bảo vệ mắt hoặc làm chỗ thoáng gió hay dùng quạt cho thoáng. Nếu không may bị bỏng mắt vì hơi keo 502 thì không nên nhỏ các loại thuốc nhỏ mắt có tính sát khuẩn mua ngoài hàng thuốc, sẽ làm mắt đau thêm, lúc này chỉ cần chớp mắt trong cốc đầy nước sạch một lúc là mắt sẽ dịu đi ngay…
    - Khi bị keo 502 dính vào quần áo thì sẽ gây chai cứng và hỏng thủng quần áo sau vài lần giặt, nên mặc quần áo bảo hộ , quần áo lao động hay tạp dề khi dán keo.
    - Khi chẳng may hay chủ động để keo 502 dính vào tay ( Giỏ Thóc tôi hay chủ động dùng tay chấm keo để bôi phủ khung mây) thì không nên vội vàng tìm cách bóc keo ra ngay, sẽ bị bóc cả da ngay vì lúc này keo bám rất chắc. Hãy nắm tay lại cho vào túi quần một lúc, tay nóng toát mồ hôi qua lỗ chân lông ở da sẽ làm bong keo rất dễ bóc hoặc AE chỉ cần giặt giúp bà xã chậu quần áo, khi giặt xong thì keo trên bàn tay cũng bong đi từ lúc nào rồi.
    - Trong khi dùng dao cắt gọt cũng nên hết sức cẩn thận tránh việc bị thương đứt tay ảnh hưởng đến công việc và cuộc sống vì lồng chạn thực sự chỉ là thú chơi
    [​IMG][/url]DSC02097 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
     
    Last edited: 28/10/16
  6. giothoc

    giothoc Bàn tay vàng

    Tham gia:
    26/1/10
    Bài viết:
    299
    Thích đã nhận:
    7,809
    Đến từ:
    Ha noi
    D - Ghép cửa vào vòng khung đáy lồng .
    .
    Sau khi đã hoàn thành xong vòng khung đáy lồng và khung cửa thì tiến hành gắn khung lên vòng đáy như sau :
    - Đặt cửa lên vòng khung đáy ở phía không có điểm ghép nối mây của vòng ngoài đáy, trục ngang của cửa vuông góc với tâm dọc của đáy, dùng keo 502 chấm vào chân cửa để định vị, để cho chắc chắn thì có thể cho thêm tí bột gỗ để tăng độ bền vững của vết ghép tạm. Cần căn sao cho tâm dọc của cửa cũng vuông góc với đáy như hình.
    - Theo mẫu thì cửa cũng được gắn nghiêng vào trong 93,5 độ như hình.
    [​IMG][/url]DSC02071 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01640 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    - Như vậy là cửa đã được gắn tạm đúng vị trí và góc độ lên đáy, tiến hành đóng chốt tre cố định chắc chắn, đóng chốt giống như đã làm với vòng đáy nhưng có khác là đóng chéo như hình có tác dụng : Chốt sẽ liên kết cửa vào vòng đáy trong và ngoài của đáy, 5 chốt (3 ngoài vào, 2 trong ra) có tác dụng xòe chân vững chắc chống độ dao động đổ ra hay vào của đỉnh cửa.
    - Dùng dao trổ cắt bằng những đầu chốt thừa là OK.
    [​IMG][/url]DSC02072 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC02073 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC02074 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC02075 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Tiếp theo là lấy dấu các vị trí sẽ khoan lỗ chân nan lên vòng đáy :
    Do đáy được uốn theo khuôn nên có hình dạng rất giống nhau, để tận dụng ưu điểm này thì khi lấy dấu lỗ khoan chân nan tôi cũng chế ra cái dưỡng lấy dấu là một miếng nhựa như hình, vòng ngoài có độ cong là các điểm dấu chân nan, chia ra 43 khấc tương ứng 43 điểm lỗ chân nan, có đánh dấu vị trí các lỗ nan 10-16-20-30-40.
    Khi lấy dấu thì chỉ việc đặt cái dưỡng này lên vành đáy, dùng bút vạch theo cung là OK, với vế bên kia của đáy thì chỉ việc lật ngược mặt trái của dưỡng này và cũng làm như vậy là rất đều và cân hai vế.
    Đánh dấu các điểm chân nan 10-16-20-30-40 lên vòng đáy như hình để đến công đoạn khoan đỡ phải đếm .
    [​IMG][/url]DSC01318 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01319 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01320 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Vành đáy sau khi vạch dấu lỗ chân nan sẽ như thế này, khi khoan lỗ chân nan sẽ khoan vào những điểm khấc của đường vạch. Hai đường dấu rất cân và đều nhau vì được vẽ ra cùng một cái dưỡng, cách lấy dấu này rất tiện khi ta có nhiều đáy lồng giống và đều nhau.
    [​IMG][/url]DSC01321 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01322 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
     
    Last edited: 28/10/16
  7. giothoc

    giothoc Bàn tay vàng

    Tham gia:
    26/1/10
    Bài viết:
    299
    Thích đã nhận:
    7,809
    Đến từ:
    Ha noi
    E - Làm khung tạo phom lồng.
    .
    Khung phom lồng được cấu tạo bởi một khung sống lưng chính bằng dây kẽm chì đường kính 3mm và 5 vành ngang tương ứng các nan ngang của lồng sau này, làm bằng thép lò xo đường kính 1,2mm.
    Dây 3mm sống lưng được uốn theo mẫu, mẫu này tôi dùng các phương pháp lấy dấu học được trong trường cơ khí chép lại như hình. Đường sống chính này có độ võng lưng thì sau này vào nan sẽ ra đúng hình quả đào, khung không có độ võng thì lồng làm ra gọi chính xác là lồng có hình củ đậu.
    Sống lưng chính làm bằng dây thép có tác dụng định hình rất ổn định, không có hiện tượng duỗi đẩy cửa đổ ra phía trước như sống làm bằng mây trực tiếp.
    [​IMG][/url]DSC01645 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Dây thép 3mm mua ngoài hàng sắt, cắt khúc dài khoảng 420mm, nắn thẳng và uốn theo mẫu bìa.
    [​IMG][/url]DSC01629 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01630 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01632 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01633 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01638 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Khi uốn khung thép ngoài việc uốn chính xác độ cong lượn khít theo mẫu mà cũng cần uốn không vị vênh, khi xong để khung trên mặt bàn phẳng thì không thấy vênh, không bị cập kênh là OK.
    AE chú ý hình dưới, tôi có uốn thừa hai đầu cọng thép ra khoảng 8mm và được bôi đen phần thừa ra khỏi mẫu, khi gắn vào khung mây thì phần bôi đen này sẽ nằm hết trong lỗ khoan mồi.
    [​IMG][/url]DSC01634 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01636 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    .
    Lắp khung thép 3mm sống chính vào khung mây :
    Khoan lỗ cắm khung :
    Khoan lỗ cắm khung thép vào khung mây như hình, dùng mũi khoan 3mm có cán để khoan bằng tay có tác dụng dễ căn độ chính xác của lỗ khoan và không bị thủng lòi qua thân mây, độ sâu lỗ khoan khoảng 9mm. Độ nghiêng mũi khoan khoảng 45 độ
    Cắm khung thép vào các lỗ 3mm đã khoan trên khung sao cho hết phần bôi đen, vào keo 502 làOK đã gắn xong khung sống lưng chính.
    [​IMG][/url]DSC01641 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01642 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01643 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01644 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Tiến hành dùng dũa khắc 40 rãnh định vị các nan lồng lên sống chính để khi buộc tạm nan cho dễ, nan sẽ nằm vào các vết này mà không bị trôi trượt.
    Dùng bút dấu bôi đen sống chính, dùng com pa vạch 40 điểm cách nhau khoảng 7mm (điểm vạch số 16 chia sao cho nằm đúng đỉnh nhọn của sống chính, sau này sẽ là đỉnh của lồng). Dùng dũa tam giác dũa tạo các vết theo dấu đã vạch.
    [​IMG][/url]DSC01646 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01649 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01650 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01651 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
     
    Last edited: 28/10/16
  8. giothoc

    giothoc Bàn tay vàng

    Tham gia:
    26/1/10
    Bài viết:
    299
    Thích đã nhận:
    7,809
    Đến từ:
    Ha noi
    5 vành nan ngang làm bằng thép lò so làm lụp có tác dụng tạo nên phom thân lồng, có độ ổn định cao, ít biến dạng vặt, kết hợp với các nan lồng làm cho thân lồng sau khi vào nan có độ cúng vững rất cao.
    Các đường vanh này bố trí như hình, hai đầu được cắm vào hai bên cửa lồng (cũng dùng kiểu bôi đen đánh dấu như trên), kích thước cụ thể của từng vòng như sau :
    - Vành 1 : là vành đầu tiên tính từ đáy lên, phần vanh dài 602mm, cả phần bôi đen cắm vào mây cửa là 620mm.
    - Vành 2 :660 mm- 680mm.
    - Vành 3 :680mm- 700mm.
    - Vành 4 :580mm- 600mm.
    - Vành 5 : trên cùng, 510mm- 530mm, tất cả các vanh đều đánh dấu điểm giữa, bôi đen phần cắm vào cửa để khi vào vanh cho chủ động. Riêng nan số 5 bẻ gập góc 70 độ tại điểm giữa của vanh thép như hình.
    [​IMG][/url]DSC01311 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    Để cho dễ, khi bẻ góc 70 độ của vành 5 thì dùng bật lửa đèn khò nung đỏ dây thép tại điểm uốn rồi bẻ gập dây thép, sẽ rất nhẹ nhàng, góc uốn rất nhọn và đẹp.
    @ bác Thức : Bác có thể dùng cách này để uốn khung lụp bẫy chỗ lò xo khung lưới sẽ rất vuông và nhẹ nhàng.
    [​IMG][/url]DSC01315 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01312 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    Để cho các vanh được cân đối -> lồng khi vào nan cũng cân đối thì tôi còn sử dụng gá tạm thêm một khung thép tạo cân, khung này nằm trong vị trí nan lồng số 16, chân gắn tạm vào vành đáy lồng bằng vít gỗ nhỏ qua bản mã, đỉnh khung với sống thép chính và các điểm tiếp súc với các vanh ngang được buộc tạm bằng đây đồng nhỏ và hàn thiếc cho chắc ( giống cách hàn chữ thập của khung thép đan giỏ thóc), các mối tạm này sẽ được cắt bỏ dần khi vào nan lồng.
    [​IMG][/url]DSC01305 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01306 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    Lấy dấu các điểm khoan lỗ cắm vanh ngang lên cửa :
    - Do vanh ngang bằng dây thép 1,2mm nên tôi cũng dùng mũi khoan 1,2mm để khoan cho vừa chặt.
    - Để dễ dàng lấy dấu lên cạnh cửa cho cân và chính xác thì tôi chế ra cái đài vạch dấu như hình,
    [​IMG][/url]DSC01335 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    Trên thân dọc của đài có bộ phận vít định vị kim đo và cụm kim chạy lên xuống dọc theo thân dọc, kim đo được bẻ cổ cò, một đầu mài nhọn dùng để đo hay kiểm tra, một đầu có lắp đầu bút chì dùng để vạch dấu.
    - Vạch dấu: Đặt khung lồng lên mặt bàn phẳng, điều chỉnh đầu bút chì của đài vạch đến đúng chiều cao lỗ cần lấy dấu của từng vành, cố định đầu bút tại vị trí ấy, tay cầm đế của đài vạch trượt trên mặt bàn vạch đầu bút vào cạch cửa lồng tạo dấu, làm như vậy với cạnh cửa bên kia và các vị trí của vanh khác thì ta được các dấu khoan lỗ của các vanh tại hai bên khung cửa đêu nhau và cách mặt bàn phẳng đúng theo kích thước.
    [​IMG][/url]DSC01336 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01337 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01338 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01317 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01302 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    Kiểu lấy dấu này rất chính xác vì cách tôi lấy mẫu cũng vậy nhưng dùng đầu kim đo từ lồng mẫu và so với thước đặt dọc để lấy số liệu cụ thể, đáy lồng làm càng phẳng thì lấy dấu càng chính xác.
    Chiều cao các vanh tại cửa cụ thể tính từ mặt bàn phẳng lên là :
    - Vành 1 (dưới cùng) cách mặt bàn 25mm.
    - Vành 2 cách 50mm.
    - Vành 3 cách 100mm.
    - Vành 4 cách 146mm.
    - Vành 5 cách 160mm.
    Tiến hành khoan lỗ mồi vào cạnh cửa, cắm các đầu bôi đen vào cửa và dán keo,
    Dùng đài đo sác định vị trí điểm buộc vanh tại khung gá nan 16 giống như làm với cửa theo các kích thước :
    - Vành 1 cao cách mặt bàn 25mm.
    - Vành 2 cách 50mm.
    - Vành 3 cách 108mm.
    - Vành 4 cách 157mm.
    - Vành 5 cách 199mm.
    Tai sống thép chính ( đằng sau), các điểm buộc là điểm giữa của các vanh với sống thép 3mm theo các kích thước :
    - Vành 1 cách mặt bàn là 25mm.
    - Vành 2 cách 50mm.
    - Vành 3 cách 103mm.
    - Vành 4 cách 145mm.
    - Vành 5 cách 146mm.
    Buộc các vành khung tạo phom theo các độ cao như vậy thì ta được khung thép có phom rất giống với phom lồng mẫu.
    [​IMG][/url]DSC01307 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01308 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01309 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01310 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    Ta thấy vành 1 và vành 2 song song với nhau và song song với mặt phẳng bàn. Điểm buộc vành 4 và vạnh 5 tại sống thép chính sau lưng sát nhau và nằm giữa ránh khấc buộc nan 39 và 40.
    Có thể dùng đài đo kiểm tra lại các vị trí đúng theo kích thước.
    [​IMG][/url]DSC01340 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]20111016131704 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Như vậy là xong phần làm khung tạo phom cho lồng.
    * Chú ý :
    - Tất cả các kích thước chiều cao của 5 vanh ngang đều tính bằng mm và tính từ mặt bàn lên.
    - Các phần bôi đen tại đầu các vanh phần cắm vào cửa mây cắt khoảng 8mm.
    - Khoan lỗ mồi cắm vanh không thủng lòi mũi khoan ra ngoài ( căn cữ cho lỗ sâu khoảng 9mm)
    - Khi đã cắm các vanh vào cửa mây và dán keo, nếu cần tháo vanh ra thì dùng bật lửa hơ nóng vanh thép chỗ sát cửa cho chẩy keo rồi dùng kìm rút vanh thép ra rất dễ mà không bị cháy mây cửa.
    - Các mối buộc cần kiểm tra đúng kích thước trước khi tráng hàn thiếc (có thể buộc bằng chỉ rồi vào keo 502.
    - 5 vanh thép ngang nằm ngoài khung gá nan 16 và nằm trong khung thép sống lưng chính.
     
    Last edited: 28/10/16
  9. giothoc

    giothoc Bàn tay vàng

    Tham gia:
    26/1/10
    Bài viết:
    299
    Thích đã nhận:
    7,809
    Đến từ:
    Ha noi
    F - Cách thức làm một cây nan lồng chim đạt yêu cầu .
    .
    . Nan lồng chim thường được làm bằng tre, trúc, luồng.....dùng phần cật bên ngoài. AE có thể mua tre về chẻ nan nhưng theo tôi thì AE nên mua sẵn nan đã vót sẵn ngoài thị trường thì kinh tế hơn vì ở làng nghề khi dùng phần cật làm nan, phần bụng tre phía trong người ta còn tận dụng làm chân hương, xiên thịt nướng, đũa ăn nhanh, mành mành....những phần đầu mặt, gốc, dăm bào thì gom lại bán cho nhà máy giấy hay dùng làm chất đốt cho bếp nhà mình...nói tóm lại là họ có thể tận dụng hết cây tre vật liệu mua về.
    Nan mua sẵn tuy hơi đắt nhưng không mất công chẻ nan và không phải sử lý phần phụ tre thừa...
    cách của tôi là đặt mua nan 2mm về rút lại nan 1,5mm cho đúng theo mẫu.
    (Nan 2mm dài 2 dóng 800mm mua tại nhà Hường Lý Nam Đế giá tham khảo 2K/cây.)
    Nan mua về trước khi rút lại tôi ủ dầu như sau :
    - Dùng băng y tế quấn một lớp kín ngoài bó nan.
    - Dựng bó nan vào lon sữa để dầu không chẩy ra nhà.
    - Dùng nhớt Honda mới đổ dọc bó nan, dầu sẽ chẩy dọc và đọng lại khe giữa các cây nan.
    - Vài ngày thì đảo đầu và dùng dầu chảy ra ở hộp đổ lại như hình.
    [​IMG][/url]DSC01246 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01247 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01263 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01262 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01261 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    Đợi vài tuần cho dầu ngấm vào nan là có thể đem nan ra rút lại cho đúng kích thước, do tốc độ làm lồng của tôi chậm nên khi rút nan chỉ cần lấy đủ số nan cần dùng, còn lại tiếp tục ngâm dầu cho nan lên màu thì càng tốt, trong hình dưới thì nan màu trắng là nan mới mua, nan màu nhạt là tôi đã ngâm ủ dầu được 6 tháng còn bó nan sẫm màu nhất là tôi đã ủ dầu được hơn 1 năm ( khi mua nan tôi hay mua cả 1000 nan về ủ dầu rút dần ).
    [​IMG][/url]DSC01248 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Đây là cái rút nan tôi làm, có đầy đủ các cỡ lỗ to nhỏ, mỗi cỡ khoan 6 lỗ, rút thoải mái luôn:
    [​IMG][/url]DSC01250 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01251 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01252 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Khi rút thì kẹp cái rút nan lên cửa sổ cho vừa tầm, nan cần rút nên vót nhọn đầu để dễ đút vào lỗ. Dùng kìm cặp vào đầu cây nan kéo, những phần thừa của tre sẽ bị cạnh lỗ có tác dụng như lưỡi dao gạt lại. Những cay nan sẽ rất đều nhau do cùng được rút qua một lỗ.
    [​IMG][/url]DSC01267 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01269 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01274 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01270 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01271 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Với cái rút nan và cách làm như trên thì tôi có thể rút được nhiều cỡ nan to nhỏ rất đều và đẹp
    [​IMG][/url]DSC01248 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Nan rút xong thì đã đạt yêu cầu về kích thước, chất lượng, màu sắc...nhưng trước khi vào nan lồng thì cần qua công đoạn nắn mắt thì cây nan mới gọi là hoàn hảo.
    Do mỗi đốt tre dài khoảng 400mm, một cây nan lồng dài 800mm tối thiểu sẽ bị một mắt tre ở giữa (với nan trúc có khi bị 2 đến 3 đốt). khi rút xong cây nan hay bị tật như hình nhìn rất xấu.
    [​IMG][/url]DSC01288 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    Để nắn thẳng các chỗ cong tại đốt tre trên cây nan tôi dùng nhiệt của đèn dầu có lượng nhiệt thấp, đều nhiệt, hơ nóng tại điểm cong và dùng ngón cái, ngón trỏ của cả hai tay để nắn cho thẳng mắt tre.
    [​IMG][/url]DSC01291 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC03036 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Nắn mất khoảng 2 buổi tối là đã có bó 100 cây nan đạt yêu cầu đúng kích thước với mẫu, chất lượng tốt và thẳng , sẵn sàng cho công đoạn vào nan lồng.

    Phương pháp ủ dầu nan :
    - Ưu điểm :
    . Khi rút lực kéo nhẹ, bề mặt cây nan trơn bóng, màu sắc đẹp, tăng độ cứng nhưng không gây giòn nan, tăng tuổi thọ của nan cũng như của lồng lên đáng kể....
    . Nhược điểm : thời gian thực hiện lâu hơn so với quét dầu ủ lồng khi đã làm hoàn thiện.
    .
    * AN TOÀN :
    Nan cáp quang : Hiện nay AE làm lồng chim hay dùng một loại nan mới là nan cáp quang, tôi xin giới thiệu vài nét về loại vật liệu mới này :
    Nan cáp quang thực chất là sợi gia cường chống gập bó các sợi quang nhỏ như sợi tóc dùng truyền tín hiệu viễn thông công nghệ sợi quang, sợi gia cường này có cấu tạo làm bằng sợi thủy tinh, bột Amiang, keo tổng hợp, sợi có màu trắng ngà hoặc trắng xanh, có định tính là có khả năng luôn tự nắn thẳng, đường kính từ 2mm-4mm.
    Khi dùng làm nan lồng chim có :
    . Ưu điểm :
    - Rất thẳng nên rất hợp với loại lồng vuông.
    - Màu trắng nên hợp cho các loại lồng vuông có độ phụ kiên bằng ngà, xương ...thì rất ton sur ton.
    - Tính không thấm nước nên rất hợp với việc làm nan cho lồng tắm...
    . Nhược điểm :
    - Do định tính là tự nắn thẳng nên rất khó áp dụng để làm lồng chim có vai tròn hay lồng cu kiểu quả đào...
    [​IMG][/url]DSC02064 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    .
    Điều Giỏ Thóc tôi chia sẻ với AE về nan cáp quang trong phần an toàn này không phải là ưu nhược điểm của nan cáp quang.
    Do cấu tạo là gồm các sợi thủy tinh rất nhỏ và bột Amiang nên AE khi làm lồng chim có dùng nan cáp quang cần đi găng tay cao su ( kiểu găng tay mổ) và đeo khẩu trang bảo hộ vì sợi thủy tinh trong nan khi đâm vào tay sẽ gẫy, với kích thước nhỏ thì nó rất dễ di chuyển trong cơ thể theo đường mạch máu còn bột Amiang bay trong không khí, nếu hít phải thì nó sẽ bám vào niêm mạc phổi rất khó đào thải ra khỏi cơ thể qua đường khạc nhổ, dễ gây bệnh bụi phổi mãn......
    Đây là các khuyến cáo an toàn mà các nhà sản xuất và cung cấp cáp sợi quang cảnh báo đến các công ty hay những công nhân thi công hàn nối cáp quang như Giỏ Thóc tôi. AE nên cân nhắc khi chọn vật liệu này làm lồng vì sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của người và chim nuôi.
    . Dầu ủ nan nên dùng dầu mới sạch, Giỏ Thóc tôi khi thay dầu cho xe máy hay mua bình 1 lít, đổ cho xe 0,7L còn 0,3 L dùng ủ nan hay các việc khác trong gia đình, AE không nên dùng dầu thải vì dầu thải đã hết độ nhớt, đen bẩn, có nhiều Dioxit Cacbon hình thành trong khi cháy nổ của động cơ rất không tốt cho sức khỏe của người và chim nuôi .
     
    Last edited: 28/10/16
  10. giothoc

    giothoc Bàn tay vàng

    Tham gia:
    26/1/10
    Bài viết:
    299
    Thích đã nhận:
    7,809
    Đến từ:
    Ha noi
    G - Các bước vào nan lồng.
    .
    Chuẩn bị dụng cụ và vật liệu trước khi vào nan.
    . Vật liệu :
    - Để vào nan hoàn thiện một thân lồng quả đào kiểu Cụ VG thì cần 57 cây nan 1,5mm dài khoảng 700mm.
    - Dây buộc nan tôi dùng cước câu cá số 5 có đường kính 0,37mm, lực kéo đứt 13,5 Kg có ưu điểm rất dai, trơn, không bị dãn, không bị lão hóa bởi tia tử ngoại do có thành phần gốc là nhựa Poly Cacbonat ( giống thành phần có trong mái lợp nhựa thông minh), giá thành rẻ 10 K/100m, mua tại các cửa hàng dụng cụ câu cá, vấn đề này chắc cần thủ Lộc_ct rành.
    Khi đi mua cước AE cứ hỏi cước Con khỉ (gorilla) hay cước Cá ngừ số 5 là OK.
    [​IMG][/url]DSC01341 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01342 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    .Dụng cụ :
    Bàn gá lồng : Quay lại với cái bàn gá đã giới thệu, khi gá khung lồng lên bàn thì tôi dùng một bộ phận gọi là đòn gánh có cấu tạo là một thanh sắt dẹt có bắt bu lông tại điểm giữa, khi kẹp thì gác cái đòn gánh này lên vành đáy lồng, vặn tai hồng vào con bu lông kéo sát bộ khung lồng chặt vào mặt bàn gá như hình.
    [​IMG][/url]DSC01429 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01431 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01430 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01432 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Như vậy thì vòng đáy luôn ép sát vào mặt phẳng bàn gá, khi vào nan tôi chỉ kê ghế ngồi cạnh và làm rất thoải mái, vừa tầm tay buộc, không phải kẹp lồng vào đùi hay ngồi bệt trên sàn nhà như một số người làm lồng hay làm (kể cả thợ Thái Lan), như vậy thì đáy lồng không bị lực tác động khi vào nan kéo vênh, dễ chỉnh độ cân và lồng không bị méo do bị đùi kẹp trong khi buộc, không bị lộ hàng khi mặc quần cộc làm lồng...he..he. Các cụ đã dậy : " ...Thua người ta cái giàu sang thì phải hơn người ta được cái đàng hoàng..."
    Các bác thấy đã "đàng hoàng " chưa ?
    [​IMG][/url]DSC02928 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Cần chuẩn bị dụng cụ như máy khoan nhỏ, mũi khoan đường kính 1,5mm, dùi dùng để dùi mồi trước khi khoan cho khỏi trượt khi khoan mũi nhỏ vào thân mây tròn, kéo cắt chỉ của thợ may để bấm đầu cước, kìm cắt nan....
    [​IMG][/url]DSC01385 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01384 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    Kìm cắt nan : Khi dùng kìm cắt chân nan trước khi đút vào lỗ khoan, nếu dùng kìm cắt thường hay kéo cắt cành cây kiểng thì vết cắt hay bị dập tòe đuôi cá rất khó đút vào lỗ, tôi dùng kìm chuyên dụng có lưỡi chữ V như hình, khi cắt thì 4 lưỡi cắt sẽ ép đứt cây nan từ 4 hướng nên vết cắt không bị tòe mà túm gọn lại rất dễ đút vào lỗ khoan mồi chân đáy vốn dĩ đã rất khít thân nan
    [​IMG][/url]DSC01386 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01387 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01388 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    Kiểu buộc cước cố định nan lồng vào vanh ngang :
    Kiểu buộc của lồng mẫu thì Cụ VG dùng cước buộc nút kiểu Thùa khuyết cúc áo, Cụ Mão hay buộc nút kiểu Cổ chó ....
    Giỏ Thóc tôi có thể buộc thành thạo rất nhiều loại nút như các loại nút buộc cho phượt, cho viễn thông, câu cá, leo núi, thợ dệt...nhưng khi buộc cho lồng thì vẫn dùng đúng kiểu buộc Thùa khuyết- nút trong của Cụ VG (khi buộc thì phải cho tay vào trong lồng để buộc, khác với đa số cách buộc tay ở ngoài hiện nay, tôi chỉ mới thấy cách buộc nút trong này trên những chiếc lồng của Cụ VG, Cụ Mão) như hình dưới .
    Từ trong nhìn ra thì như thế này :
    [​IMG][/url]DSC01332 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01333 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    Từ ngoài nhìn vào :
    [​IMG][/url]DSC01334 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Đây là tôi buộc to bằng mấy cái đũa và đoạn dây điện cho AE dễ nhìn, cứ buộc theo chiều mũi tên là OK.

    Khi buộc nan, để cho dễ và đẹp thì cũng cần chuẩn bị hai cái kim, tôi tự chế ra từ vòng thép đeo chìa khóa, một đầu mài hơi nhọn, một đầu hơ nóng uốn khuyên tạo lỗ sao cho có thể sâu được dây cước qua dễ dàng nhưng khi thắt nút thì nút không thể lọt qua khuyên này như hình . Kim cong dùng buộc tạm nút ngoài, kim thẳng dùng buộc nút trong.
    [​IMG][/url]DSC01343 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01345 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    .
    Vậy là tạm ổn cho việc chuẩn bị.
     
    Last edited: 31/10/16
  11. giothoc

    giothoc Bàn tay vàng

    Tham gia:
    26/1/10
    Bài viết:
    299
    Thích đã nhận:
    7,809
    Đến từ:
    Ha noi
    Các bước vào nan lồng :

    ....Vạn sự khởi đầu nan
    Vài nan bắt đầu nản.....he..he.


    . Sau khi chuẩn bị dụng cụ thì tiến hành buộc 40 nan vào các vị trí đã dũa rãnh trên khung thép sống chính.
    Dùng kim cong, buộc ngoài kiểu thùa khuyết, nan 1 tính từ cửa, dây cước cắt dài khoảng 1 sải tay, khi xong dây cước sẽ cố định nan vào khung, phần cật của cây nan hướng ra ngoài như hình.
    [​IMG][/url]DSC01441 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01440 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01439 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Điều chỉnh cho các mắt tre không nằm tại các điểm nút này để khi vít nan sang hai bên không bị gẫy nan.
    .
    Dùng hai lòng bàn tay xòe rộng vít các nan ép phủ sang hai bên, dùng dây chun buộc tạm cho nan khỏi bật lên, có thể buộc dây chun thành vòng trước rồi lồng từ trên xuống, chải nan cho đều theo vị trí, nan không dồn vào thành túm, không đè chéo lên nhau, lúc này các nan sẽ áp sát vào vòng đáy và cạnh bàn gá như hình.
    [​IMG][/url]DSC01377 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01380 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01379 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    Buộc tạm lần lượt các nan từ 1 đến 40 vào vành khung ngang 5 (trên cùng- vành gấp góc 70 độ) theo kiểu ngoài bằng kim cong, buộc hết một bên thì buộc tiếp bên kia.
    Tiếp đến buộc các nan cố định vào vành ngang số 4 cũng vậy, sau khi buộc xong cả hai bên thì tiến hành kéo từng cây nan điều chỉnh sao cho các điểm mắt tre nằm vào vị trí nút buộc khung 4 này, lần lượt đối xứng hai bên ( nan 1 điểm mắt tre nằm bên phải thì nan 2 điểm mắt tre nằm bên trái.....), làm như vậy thì điểm mắt tre là điểm yếu nhất của cây nan sau này sẽ nằm chỗ có nhiều vanh gia cố -> thân lồng làm xong thên vững chắc, các mắt tre chia đều lần lượt sang hai vế thì độ gồng của nan lên hai vế đều nhau không gây lệch lồng.

    Tiếp đến buộc nan với vanh 3 cũng buộc như vậy, nan 40 khi buộc tại vành 3 theo mẫu thì cách khung thép sống chính là 32mm như hình.
    [​IMG][/url]DSC01382 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01381 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01389 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    Có thể dùng móng tay kéo điều chỉnh khoảng cách các nan cho đều nhau vì dây cước trơn có thể cựa được vài mm là xong phần buộc ngoài tạm.
    Dùng kéo cắt cây kiểng cắt bớt các nan thừa dài cho gọn, các nan vụn này có thể cắt ngắn làm đinh chốt tre, điểm cắt cách đáy bàn đế khoảng 30mm, tháo dây chun buộc tạm thì ta thấy như hình.
    [​IMG][/url]DSC01383 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01390 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
     
    Last edited: 31/10/16
  12. giothoc

    giothoc Bàn tay vàng

    Tham gia:
    26/1/10
    Bài viết:
    299
    Thích đã nhận:
    7,809
    Đến từ:
    Ha noi
    Tiếp theo không cần buộc tiếp nữa mà tiến hành khoan lỗ và vào nan chân lồng.
    .
    Dùi lỗ mồi tạo điểm bám cho đầu mũi khoan nhỏ, khoan chéo vào vành đáy lồng, thân mũi khoan chạm nhẹ vào vành ngang số1 là đúng độ nghiêng, tâm dọc của mũi khoan luôn hướng vào điểm tâm của vòng tròn đáy, căn cữ sao cho mũi khoan không xuyên thủng lòi ra phía dưới vòng đáy.
    Đo cắt ngắn nan khoảng bằng mặt bàn gá , khi cắm vào lỗ khoan là vừa xinh
    Để cho việc vào chân nan được đẹp, dễ dàng và cân đối thì ta tiến hành như sau :
    - Khoan các lỗ và vào các nan ở vị trí nan 10-20-30-40 trước, nan 10 bên phải xong thì vào nan 10 bên trái...v..v.
    - Tiếp đến cũng làm như vậy cho các nan 5-15-25-35 đều hai vế.
    - Vào tiếp hai nan khoảng giữa các nhóm 4 nan đều hai vế như hình.
    - Vào nốt các nan cách lẻ còn lại đều hai vế là xong phần vào chân nan.
    [​IMG][/url]DSC01393 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01394 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01392 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01391 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01395 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01396 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01397 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    .
    Với cách vào nan chia khoảng, lần lượt đều hai vế, vào đến đâu thì khoan đến đấy như vậy thì thân lồng sẽ rất đều, không bị co méo lệch lồng như kiểu vào cuốn chiếu.
    Có bàn gá kẹp khung lồng thì việc vào nan nhẹ nhàng và thuận tiện hơn rất nhiều so với việc kẹp lồng vào giữa hai chân.
    Vậy là tôi đã vào được 40 nan chính tạo nên cấu tạo cơ bản của một thân lồng quả đào.
    [​IMG][/url]DSC01398 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01399 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01400 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
     
    Last edited: 31/10/16
  13. giothoc

    giothoc Bàn tay vàng

    Tham gia:
    26/1/10
    Bài viết:
    299
    Thích đã nhận:
    7,809
    Đến từ:
    Ha noi
    Buộc các nan bịt lưng lồng:
    Sau khi đã buộc tạm 40 nan tạo nên hình dạng thân lồng thì ta tiến hành buộc các nan bịt khoảng còn hở phía sau thân lồng, gồm có 6 nan cho hai vế, một đầu cắm vào các điểm trên đỉnh cửa, bò dọc theo sống lưng chính và tỏa đều bịt khoảng hở sau lưng lồng, chân cắm vào các lỗ còn lại trên vành đáy.
    Khi buộc các nan này thực hiện cách buộc tay ở trong cho đúng kiểu buộc của lồng mẫu.
    Để cho dễ thực hiện kiểu buộc trong này thì tôi lại thêm tí đồ gá là một ống bằng giấy ép, một đầu ống có dán một vành mây có tác dụng làm điểm bám cho cái đòn gánh, dùng đòn gánh kéo cái ống chặt vào bàn gá như hình.
    - Đặt thân lồng nằm tự do lên đầu ống gá, đáy lồng quay về hướng tay phải.
    - Dùng kim thẳng và cước, tay trái ở ngoài phụ xỏ kim, tay phải đưa qua đáy lồng thực hiện nút buộc trong.
    Ý tưởng làm ống gá lấy từ những lần đi nhậu hột vịt lộn đêm tại vỉa hè khi công tác Miền Nam, cái hột vịt được dựng đứng trong cái chén uống rượu mắt trâu rất vững, người ăn chỉ việc lấy muỗng nhỏ ( thìa) gõ vỡ đầu trái trúng và xúc ăn chứ không đập ra bát như ngoài bắc...
    Ống gá:
    [​IMG][/url]DSC01401 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01402 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01403 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    .
    Cách buộc thực hiện như sau:
    - Khoan 2 lỗ cách nhau và cách sống thép chính 5mm tại đỉnh của cho hai vế như hình.
    - nan 43 một đầu cắm vào lỗ, buộc dọc theo sống chính, luôn cách đều và cắm vào lỗ 43 tại vòng đáy, làm tương tự cho nan vế bên kia. tiếp tục làm như vậy với hai nan 42.
    - nan 41 cũng buộc như vậy nhưng điểm khoan lỗ trên cửa là tại phía ngoài của điểm cắm vòng thép ngang số 5, buộc dọc theo đến hết khung số 5 thì buộc lượn ra và cắm vào khung đáy. Do các nan dọc lúc trước đã được buộc tạm nút ngoài nên khi buộc nan 41 này thì buộc nút trong đến đâu thì cắt các nút tạm đến đấy ( nên cắt 5 nút , buộc hết lại cắt tiếp chứ không nên cắt hết, sẽ rất khó chỉnh các khoảng cách nan dọc). Khi buộc nút trong này, tại mỗi nút sẽ buộc ôm cả 3 vanh vào một nút ( gồm có vành thép số 5 ở trong, nan dọc ở giữ, nan 41 đè ở ngoài ). Nan 41 lúc này có tác dụng như vành 5 ngoài như hình.
    Buộc nan 43 cho hai vế :
    [​IMG][/url]DSC01442 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01443 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01404 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01405 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    Buộc nan 42 cho hai vế :
    [​IMG][/url]DSC01408 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01407 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    Buộc nan 41 cho hai vế :
    [​IMG][/url]DSC01410 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]

    [​IMG][/url]DSC01409 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Các nan bịt này là điểm đặc trưng riêng của cách vào nan lồng cu gáy quả đào, tùy vào tay thợ mà người ta bố trí nhiều hay ít nan bịt, tính thẩm mỹ của thân lồng cũng ảnh hưởng rất nhiều từ những nan bịt này.
    Với khoảng cách nan số 40 buộc cách sống thép chính là 32mm tại vành 3 như mẫu ở trên thì khi buộc các nan bịt tại vành khung thép 3 các nan có khoảng cách rất đều nhau từ trước ra sau như hình.
     
    Last edited: 31/10/16
  14. giothoc

    giothoc Bàn tay vàng

    Tham gia:
    26/1/10
    Bài viết:
    299
    Thích đã nhận:
    7,809
    Đến từ:
    Ha noi
    ....tiếp theo phần vào nan...
    .
    Sau khi đã vào nan bịt sau xong thì tiến hành điều chỉnh các nan đã buộc nút trong sao cho đều nhau vừa mắt là có thể chuyển xuống buộc các vanh ngoài tại vành khung 4 bên dưới.
    Tại vành 4 này, ngoài khung thép đã buộc tạm nằm phía trong thì phía ngoài buộc 3 vành nan tre, vành giữa buộc trùng theo khung thép, hai vành trên dưới chạy song song và cách đều vành giữa 3mm như hình dưới. Cách buộc cũng thực hiện kiểu buộc nút trong, do nan dọc đã được buộc tạm nên có khoảng cách tương đối đều, cứ để nguyên đấy mà thực hiện buộc hai vành trên dưới trước, sau khi xong hai vành này thì mới tiến hành cắt nút buộc tạm và buộc vành giữa kiểu nút trong chồng 3 như đã buộc với vành 5 ở phần trước.
    [​IMG][/url]DSC01417 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    .
    Để cho các đường vanh ngang cách đều và song song với nhau thì tôi có chế ra cái cữ bằng các đoạn nan vụn dán lại với nhau như hình.
    Khi buộc thì chỉ cần cắm cái cữ này cài phần răng vào các vanh, cách khoảng 5 nan thì cắm cữ, buộc hết 5 nan thì lại dịch tiếp...thì khoảng cách giữa các nan rất đều.
    [​IMG][/url]DSC01416 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01418 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01419 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Khi buộc vavh ngang tại vành ở giữa, khi buộc đến nút hàn thiếc liên kết vành thép ngang với khung tạo cân nan 16 mà bị vướng nút thiếc thì có thể dùng kìm cắt bỏ nút thiếc hàn này như hình dưới.
    [​IMG][/url]DSC01420 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    . Làm tương tự với các vanh ngang vành 3 phía dưới :
    [​IMG][/url]DSC01421 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01422 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    . Cũng làm như vậy với vành 2 phía dưới, chỉ khác là không phải cắt các nút cước buộc tạm ngoài vì vành này có buộc tạm đâu mà cắt.
    [​IMG][/url]DSC01423 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Còn vành nan 1 thấp nhất buộc một vành đè ngoài vanh thép khung thì chưa buộc vội mà tiến hành dán vòng mây nhỏ 4mm chặn chân nan trước.
    Dán vòng mây nhỏ 4mm chặn chân nan như hình, kiểu nối vát, điểm nối tại chân sống thép chính phía sau , vành này sẽ tì sát vào vòng đáy và phía ngoài các chân nan, dùng keo 502 chấm dán mối ghép vát và vòng này xuống vòng mây đáy, không dán vòng này vào các chân nan.
    [​IMG][/url]DSC01424 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01425 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01426 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Nhìn từ trong ra thì vành đáy như thế này :
    [​IMG][/url]DSC01427 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
     
    Last edited: 31/10/16
  15. giothoc

    giothoc Bàn tay vàng

    Tham gia:
    26/1/10
    Bài viết:
    299
    Thích đã nhận:
    7,809
    Đến từ:
    Ha noi
    .
    Thân lồng lúc này đã gần hoàn thiện, tiến hành buộc nốt vành 1 thấp nhất là OK, do khi dán keo chưa dán vành mây nhỏ 4mm vào chân nan nên khi buộc vành này vẫn có thể điều chỉnh được độ đều khoảng cách các nan tại vành này.
    Kiểm tra các khoảng cách đều nhau giữa các nan của toàn thân lồng, xòe tay vỗ nhẹ xung quanh thân lồng để triệt tiêu bớt độ tức nan không đều trên thân lồng và tiến hành vào keo dán chặt các chân nan vào vành mây đáy (nhỏ keo vào từng lỗ khoan chân nan).
    Đợi cho keo khô thì cắt toàn bộ các nút hàn thiếc liên kết khung tạo cân tại nan 16, dùng tô vít dài và nhỏ đưa qua khe nan tháo vít bắt chân khung gá, bóp nhỏ khung lại và rút ra qua đáy lồng như hình.
    [​IMG][/url]DSC01433 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01434 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01435 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    .
    Như vậy là phần vào nan đã hoàn thành, qua nhiều công đoạn khá vất vả thì tôi đã có một thân lồng cân đối, cứng cáp, đúng theo kích thước của mẫu....
    [​IMG][/url]DSC01436 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01437 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01438 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Khoan đáy dùng mũi khoan có cữ thì phía dưới vành đáy lồng không bị thủng, sẽ hạn chế được nước thấm qua các lỗ gây mục đáy và nhìn cũng đẹp mắt hơn...
    [​IMG][/url]DSC01455 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Dùng một cây nan lồng chim, uốn cong và dán vào khe giữa hai vòng mây đáy phía dưới để triệt tiêu nốt các khe hở nhỏ giữa hai vòng mây, đáy trông càng thẩm mỹ, có thể tận dụng các đoạn nan vụn .
    [​IMG][/url]DSC01456 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Các loại khuôn, gá, dưỡng, cữ và cách làm như vậy sẽ giúp tôi vào nan được nhiều thân lồng rất giống nhau và giống mẫu.
    [​IMG][/url]DSC01453 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01454 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    .
     
    Last edited: 31/10/16
  16. giothoc

    giothoc Bàn tay vàng

    Tham gia:
    26/1/10
    Bài viết:
    299
    Thích đã nhận:
    7,809
    Đến từ:
    Ha noi
    .
    Vào nan đã xong nhưng để hoàn thiện một thân lồng thì cần thêm công đoạn ốp sống mây đường kính 8mm dọc theo sống thép chính tại lưng lồng cho thẩm mỹ và tiến hành trát keo tại vành đáy lồng lần 2.
    . Ốp dán sống mây :
    Dùng mây 8mm dài khoảng 500mm cắt gọt tạo mối ghép áp như hình, dũa các rãnh tại điểm tiếp súc các đường vanh thì cọng mây sẽ ốp khít vào thân lồng.
    [​IMG][/url]DSC01457 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01458 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Ngâm cọng mây vào nước cho mềm, buộc dọc theo lưng lồng sao cho cân đối, do mây đang ướt nên khi buộc tạm nên lót tạm để không bị lằn vết buộc lên cây mây. Đợi khi nào mây thật khô thì dùng keo gắn là chắc.
    [​IMG][/url]DSC01459 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01460 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01461 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Các bác coi hình dưới xem phom thân lồng đã giống quả đào chưa nào ?.
    [​IMG][/url]DSC01462 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    . Trát keo đáy lần 2 :
    Tôi vẫn dùng keo EPOXY 511 trát như lần 1 có tác dụng làm cho vòng đáy lồng phía trong rất cứng cáp, phẳng nhẵn, dốc đều vào trong không đọng nước, đọng phân chim , liên kết chắc chắn các nan lồng vào vòng đáy, vòng mây 4mm vào đáy, ngăn không cho nước ngấm vào vòng đáy qua các lỗ khoan chân nan gây mục đáy ...
    Công đoạn này hơi khó vì phải thò tay qua đáy lồng để làm, tôi phải dùng một miếng nhựa có xẻ khe 1,5mm như lưỡi rắn để có thể trát miết keo vào tận các khe chân nan.
    [​IMG][/url]DSC01524 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01525 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01526 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Lại đợi 24 tiếng cho keo cứng thì dùng dũa mỹ nghệ vuông dũa sửa hết các via keo tại khe chân nan, dùng giấy dáp trà phẳng nhẵn phần ngoài là ta có vòng đáy phẳng nhẵn ngon lành đạt yêu cầu, kết thúc công đoạn làm một thân lồng đẹp.
    [​IMG][/url]DSC01533 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01534 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    .
    Chú ý :
    . Khi tiến hành buộc nan lồng, sau khi buộc xong từng vanh ngang thì tiến hành dùng tay điều chỉnh khoảng cách các nao dọc cho đều rồi mới tiến hành buộc vanh tiếp theo.
    . Các điểm yếu của cây nan dọc là chỗ mắt tre phải được điều chỉnh nằm vào vị trí có 3 vanh ngang cho thân lồng thêm đẹp và chắc chắn.
    . Cước dùng để buộc nan cho một thân lồng hết khoảng 50 mét.
    . Cước dùng buộc vanh giữa sẽ dài hơn hai vanh trên dưới.
    * AN TOÀN CÔNG ĐOẠN VÀO NAN :
    Để buộc nan cho một thân lồng thì phải thực hiện hơn 1350 nút buộc trong, AE nên đi găng tay bảo hộ mỏng để khi kéo siết chặt nút buộc không bị dây cước buộc cắt đứt tay ( cháy tay ), găng tay bảo hộ nên cắt tại các đầu ngón trỏ và ngón cái như hình để có cảm giác thật tay khi cầm kim buộc nan.
    [​IMG][/url]DSC01444 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
     
    Last edited: 31/10/16
  17. giothoc

    giothoc Bàn tay vàng

    Tham gia:
    26/1/10
    Bài viết:
    299
    Thích đã nhận:
    7,809
    Đến từ:
    Ha noi
    H - Làm lỗ đổ thóc: ( nhẫn đổ thóc )
    .
    Phần này Giỏ Thóc trả bài câu hỏi của bác Hcongthuc tại topic ...Giỏ Thóc độ....
    .
    Lồng mẫu của Cụ VG không có làm lỗ đổ thóc, nhưng để tiện việc nuôi chim thì khi làm lồng tôi có chế tạo thêm để nâng cao tính sử dụng. Việc những chiếc lồng cổ như lồng của Cụ VG, Cụ Mão, Cụ Cận, lồng cổ 70 năm tuổi mà tôi độ lại....không có lỗ đổ thóc, không phải những nghệ nhân ấy không biết làm mà việc không làm lỗ đổ thóc cũng có lý do riêng của nó đấy, Giỏ Thóc tôi sẽ phân tích điều này tại phần 5- Thú chơi lồng...
    Quay lại việc làm lỗ đổ thóc, thưa bác Thức cùng AE, với cấu tạo đặc trưng của lồng quả đào là nan nhỏ, khoảng cách các nan sát nhau thì những người làm lồng thường làm thêm lỗ đổ thóc cho tiện việc chăm sóc chim, tùy ý thích của từng người mà có các loại lỗ hình dạng, cấu tạo khác nhau, không có một quy chuẩn cụ thể nào cả, miễn sao có chỗ để đưa được thóc nước vào cóng cho chim nuôi là được.
    Anh Bình Kim Mã hay cắt nan, chặn tre ngang thành lỗ vuông là OK.
    [​IMG][/url]DSC01170 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Chắc chắn hơn, Cụ Khuê ở Nam Định thì tết nan thành vòng, đắp bột gỗ và keo 502 tạo nên lỗ đổ thóc.
    [​IMG][/url]DSC01279 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Các loại lồng Vác chợ thì tết nan thành vòng buộc sơ sài vào thân lồng cho có, người chơi mua về nhốt chim thì cắt phần nan trong vòng đi là có lỗ nhưng nhiều khi không dám cắt nan vì sợ hỏng ( kiểu này người làm lồng mà cắt nan trước thì khi vận chuyển sẽ bung hết lỗ ).
    [​IMG][/url]DSC01171 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Cụ Ba ở Thạch Thất thì lại vào nan thưa thì không cần làm lỗ đổ thóc cho lồng.
    Còn với Giỏ Thóc tôi khi quyết định làm lỗ đổ thóc trên thân lồng phiên bản thì có suy nghĩ ngoài việc làm sao cho chất lượng tốt thì cũng phải có tính thẩm mỹ, lỗ làm thêm phải hợp với thân lồng vốn dĩ đã rất đẹp rồi.
    Sau một thời gian tìm mẫu, so sánh và tính toán thì tôi quyết định làm lỗ đổ thóc theo mẫu lỗ của chếc lồng cổ trên 100 năm mà Bác Trịnh Thuận Đức đã giới thiệu như hình dưới .
    [​IMG][/url]long cu gay co 100 nam_1 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Nhìn ảnh thì tôi chỉ học được kiểu dáng bên ngoài còn cách làm thì tự mày mò sao cho bền chắc.
    Cách thực hiện như sau :
    . Làm hai vòng gỗ có đường kính ngoài bằng khoảng cách của khoảng 5 nan dọc ở chỗ định bố trí lỗ trên thân lồng, lúc đầu thì tôi xuống xưởng tự tiện lấy vòng bằng gỗ, sau này thì tìm mua vòng gỗ tiện sẵn tại hàng bán mành rèm cửa sổ rồi về sửa lại cho nhanh, dũa sửa sao cho vòng có đường kính thân là 4mm bằng đường kính của mây vòng đáy chân nan.
    [​IMG][/url]DSC01474 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Nhẫn đây bác Thức .
    [​IMG][/url]DSC01484 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    .
    Để cho dễ xem thì tôi làm riêng cho bác thấy rõ.
    Áp vòng gỗ lên thân lồng chỗ định bố trí lỗ, dùng bút lấy dấu các điểm nan xuyên qua vòng, khoan lỗ 1,5 vào các dấu này, đưa nan qua các lỗ, vào keo và đợi khô keo thì dùng kìm cắt các nan trong lỗ vòng gỗ như hình.
    Dùng dũa lòng mo có độ cong tương ứng dũa phá bằng các đầu nan thừa , dùng giấy dáp quấn vào cái trục sửa mịn lòng trong lỗ cho thật nhẵn và đều hai bên là xong.
    [​IMG][/url]DSC01475 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01476 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01477 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01482 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01483 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01480 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Cách làm cơ bản là như vậy, còn đây là thực tế trên thân lồng, nan phải cắt trước rồi dập dình xỏ vào lỗ đã khoan trên thân vòng, hai nan dọc ngoài vòng bị khe cạnh vòng ngậm 2/3 thân nan, gắn keo là OK.
    [​IMG][/url]DSC01485 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01486 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Dụng cụ dũa lỗ đây bác.
    [​IMG][/url]DSC01478 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Làm sao cho lỗ hai bên có vị trí đối xứng nhau, đúng tầm miệng giỏ thóc, lọ nước là đạt yêu cầu .
    Kết thúc công đoạn làm lỗ đổ thóc.
     
    Last edited: 1/11/16
  18. giothoc

    giothoc Bàn tay vàng

    Tham gia:
    26/1/10
    Bài viết:
    299
    Thích đã nhận:
    7,809
    Đến từ:
    Ha noi
    I - Làm cầu đậu .
    .
    Để làm cầu đậu cho lồng thì ta cần dùng một thanh gỗ có kích thước :
    Rộng 20mm X cao 30mm X dài 200mm. (20 X 30 X 200).
    Chọn loại gỗ tốt để có thể chịu được nước, ít bị cong vênh, co ngót với khí hậu nhiệt đới...Những đoạn gỗ dưới là tôi mua tại một cơ sở thủ công mỹ nghệ khi đi công tác tại Bến Tre, đen không ra đen, trắng chẳng ra trắng, không biết có tốt không nữa ?...he..he.
    [​IMG][/url]DSC01495 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Khi làm cầu, chỗ chim đứng người làm dùng dao, cưa hoặc máy mài tay tạo các rãnh ca rô tạo độ nhám cho chim khỏi trơn, tôi cũng có thể làm được như vậy nhưng để cho đẹp hơn thì tôi dùng cách ghép ốp một đoạn hoa ca rô được làm bằng máy lấy từ một phần cây cầu đậu cho chim Họa my.
    Cái cầu này là loại cầu mài móng cho Họa my, làm bằng gỗ Ngọc am, hàng TQ, có bán tại các hàng chim cảnh và có hoa nhám chạy máy rất đều và đẹp như hình.
    [​IMG][/url]DSC01500 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01501 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Khúc gỗ dự định làm cầu được cắt bậc xuống 10mm tạo khoảng để dán miếng ghép như hình. Miếng hoa ca rô ghép cắt dài khoảng 135mm.
    [​IMG][/url]DSC01504 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01505 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01507 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Dùng mũi khoan 6mm khoan rỗng, dũa nhẵn để tạo khe quặp móng phía dưới như hình.
    [​IMG][/url]DSC01508 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01509 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Dùng cái "ruột bút bi" đã chế khi dùng lấy dấu lỗ nan đáy vạch hai đường dấu khoan lỗ nan đáy lên hai bên thân cầu.
    [​IMG][/url]DSC01687 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    . Gắn cầu đậu vào đáy lồng :
    Tại vòng đáy lồng, tôi lấy dấu cắt hai rãnh mộng có độ rộng bằng độ rộng thân cầu, độ sâu khoảng 5mm, bằng nửa thân cây mây vòng đáy trong. Cưa ngắn phần dưới cầu lắp sao cho khít vào mộng này, khi đặt lên mặt bàn phẳng thì đáy cầu bằng với mặt đáy lồng.
    Lắp các nan đáy đã làm vào đáy lồng, ướm cầu vào mộng, dùng bút lấy dấu trực tiếp những chỗ nan xuyên qua cầu cho chính xác như hình.
    [​IMG][/url]DSC01511 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01512 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Dùng mũi khoan 4mm để khoan lỗ xuyên nan đáy trên cầu, để cho chính xác và đẹp thì nên khoan từ hai bên vào đúng theo dấu thì miệng lỗ không bị phá toét via miệng và không bị lệch do mũi khoan bị xiên.

    [​IMG][/url]DSC01514 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Cắt gọt hình dáng cầu theo hình dáng cầu mẫu thì được như thế này.
    [​IMG][/url]DSC01520 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Lắp cầu vào mộng và vào nan đáy là OK.
    Như vậy là với cách lấy dấu "ruột bút bi" thì các đường vạch trên vòng đáy và trên cầu rất đều nhau vì được vạch ra từ một cái bút có gắn cữ, khi vào nan đáy thì nan rất song song, phẳng, cách đều mặt bàn phẳng là 5mm, không bị lồi hay lõm đáy, cầu và các nan đáy rất dễ tháo lắp.
    Trục tâm dọc của cầu trùng với tâm dọc của đáy lồng thì cầu sẽ chia đáy lồng thành hai phần đều nhau và các nan đáy sẽ rất vuông góc với cầu.
    [​IMG][/url]DSC01515 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01516 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01517 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01518 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01519 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    .
    Vậy là hoàn thành công đoạn làm cầu, lại tháo cầu ra khỏi đáy lồng để chuẩn bị cho những công đoạn sau....
     
    Last edited: 1/11/16
  19. giothoc

    giothoc Bàn tay vàng

    Tham gia:
    26/1/10
    Bài viết:
    299
    Thích đã nhận:
    7,809
    Đến từ:
    Ha noi
    J . Làm móc lồng .
    .
    Về hình dáng chiếc móc của lồng Lepzic thì AE đã biết, khi lấy mẫu thì tôi cũng không thể khai triển ra con số cụ thể sao cho chính xác nên cũng chơi bài lót bìa và vẽ lấy mẫu 1/1 và có chú thích một vài điểm qua trọng như hình . Do sợ hỏng mẫu khi dùng làm dưỡng nhiều lần thì tôi lại "đẻ" tiếp ra một cái dưỡng bằng nhựa để dùng cho bền, khi dùng dưỡng này đi lấy mẫu cành cây làm móc thì lại tách mẫu ra làm hai phần cho gọn.
    [​IMG][/url]DSC01324 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Chiếc móc lồng mẫu Cụ VG làm bằng cành liền, gọt rất thanh thoát, tròn đều, tạo điểm nhấn cho tổng thể chiếc lồng. Chất cành nguyên thủy tạo độ vững chắc cho móc, công năng sử dụng hơn hẳn loại móc làm bằng ván gỗ xẻ.
    Để kiếm được một cành cây liền làm móc cho giống móc lồng mẫu đối với Giỏ Thóc tôi đến giờ này gần như là vô vọng, chắc tôi chưa có duyên cắt được móc liền.
    Khi thực hiện làm móc lồng thì tôi đành dùng phương pháp ghép móc nhưng phải đạt những yêu cầu như kiểu dáng giống với mẫu, mối ghép phải bền chắc, thẩm mỹ và vật liệu phải bằng cành cây để tận dụng ưu điểm thớ gỗ dọc của cành, móc sẽ ít bị co ngót, nứt gẫy do thời tiết hay khi có lực tác động như thớ gỗ ngang của ván.
    Trong khi đi công tác tôi luôn mang theo mẫu nhựa móc và cưa bên mình, nếu thấy cái cành cây nào vừa mắt là ướm mẫu và cưa ngay, các cành cây đạt yêu cầu làm móc thường là cành ổi, nhãn, vải, duối, chè, cành một số cây mọc cằn trên núi đá....Các khúc cành này có hình dạng ngoại tiếp cái mẫu móc là OK, những khúc cành trong hình dưới là tôi cưa được từ cây ổi hoang trong sân Bưu điện Trà Cú - Tỉnh Trà Vinh khi đi công tác đấy.
    [​IMG][/url]DSC01463 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01464 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Cách thực hiện như sau :
    . Dùng dũa gỗ có răng thô dũa phá độ sần của cành tạo độ lõi phẳng và có chiều dầy tương ứng, đặt dưỡng nhựa lên và dùng bút vẽ chọn phần nạc theo mẫu.
    [​IMG][/url]DSC01465 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Dũa phá những phần thừa dầy bên ngoài đường vạch, sau đó dũa các cạnh cho tròn dần và có hình dạng cong lượn giống mẫu, sửa mịn cho thanh thoát, chú ý phần mộng ghép cho khít và những điểm quan trọng của móc sao cho giống.
    Phần trên .
    [​IMG][/url]DSC01467 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Phần dưới .
    [​IMG][/url]DSC01468 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Ướm thử để kiểm tra góc độ của mộng ghép.
    [​IMG][/url]DSC01466 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Ghép hai phần vào nhau :
    Tại phần móc trên thì bắt một con vít gỗ vào thân móc, độ xiên của con vít trùng với tâm của thân phần móc dưới, sau khi vặn chặt nhưng không lòi thủng đầu vít lên trên, chấm keo vào chân vít thì dùng cưa sắt cắt mũ vít như hình.
    Tại phần cong lượn của móc dưới thì dùng máy khoan lắp đầu mũi phay quả dứa tròn tạo một lỗ dọc theo tâm, độ sâu của lỗ lớn hơn độ dài con vít đã cắt ở phần trên, mài thành lỗ có cấu tạo hàm ếch để vết ghép thêm chắc chắn.
    Dùng keo 511 để gắn : Bôi keo dính tốt vào thân vít cốt, đổ đầy vào lỗ hàm ếch, ghép hai phần vào nhau như hình, đợi 24 tiếng cho keo cứng là OK. Nên cho nhiều keo vào vết ghép một chút, khi ghép keo phòi ra lấp hết các khe hở và bọt khí có trong mộng ghép, khi keo còn mềm thì kiểm tra góc độ theo dưỡng để móc không bị cong vênh.
    [​IMG][/url]DSC01488 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01491 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01489 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01493 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01496 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Dùng giấy dáp đánh sửa các via keo, lướt lại toàn thân móc cho nuột, với công nghệ ghép móc cành này thì tôi có móc tương đối giống mẫu, vết ghép đảm bảo chắc chắn không gây sự cố rơi lồng vì tuột vết ghép, gỗ cành có thớ dọc.....
    [​IMG][/url]DSC01470 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01471 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Với phương pháp như trên thì việc Giỏ Thóc tôi làm được nhiều chiếc móc lồng giống nhau và giống mẫu chỉ là vấn đề thời gian :
    [​IMG][/url]DSC02923 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Do móc sẽ úp lên phần sống mây lưng của lồng nên phải tạo rãnh trên phần dưới móc,
    Dùng đầu phay tròn tạo rãnh lòng máng sao cho ôm khít vào sống mây như hình, kiểu này mà móc ruột cầu tử lụp bẫy thì cũng rất hay, tạo mối ghép áp thật khít giữa đầu máng với đỉnh cửa, vào keo 502 dán móc vào lồng.
    Để thêm phần chắc chắn và đúng kiểu lồng mẫu thì tiến hành buộc dây đồng nhỏ liên kết chặt móc vào thân lồng, buộc luôn các mối dây đồng phần sống mây trên lưng lồng như hình, vị trí các mối buộc này đúng vị trí như các mối buộc của lồng mẫu.
    [​IMG][/url]DSC01498 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01499 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01472 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01555 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01554 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Kết thúc phần làm móc lồng theo mẫu. Vẫn hy vọng một ngày đẹp trời sẽ cưa được cái cành cây liền về gọt móc cho thỏa......
     
    Last edited: 1/11/16
  20. giothoc

    giothoc Bàn tay vàng

    Tham gia:
    26/1/10
    Bài viết:
    299
    Thích đã nhận:
    7,809
    Đến từ:
    Ha noi
    Để không bỏ lỡ cơ hội cắt cành liền hay cành ghép thì Giỏ Thóc tôi luôn có mẫu móc ở trong ví (bóp), mua vài loại cưa, cất sẵn vài nơi để dự phòng.
    [​IMG][/url]DSC01473 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    - Cái lớn gửi ở tổ xe tại công ty, nếu được lệnh đi công tác với xe nào thì bỏ lên xe đó.
    - Cái nhỡ thì bỏ vào ba lô.
    - Cái nhỏ thì bỏ trong cốp xe Honda.
    Trong trường hợp không có mấy cái đó thì tôi còn con dao Thụy sỹ ( Victorynox) luôn đeo bên mình, cưa tạm thì cũng đứt cái cành cỡ cổ tay....
    [​IMG][/url]DSC01275 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01276 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01277 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Nói tóm lại là tôi sẽ không để lỡ cơ hội cắt cành làm móc hay gốc tre làm cửa rồng.
    Khi gia công cắt gọt móc, ngoài những dụng cụ như máy khoan, các đầu phay đa dạng để cắt gọt thì tôi còn dùng khá nhiều dụng cụ đơn giản như những cọng mây, khúc ống nhựa, tấm thép dẹt...có dán giấy dáp để đánh sửa cho mịn những chỗ mặt phẳng hay chỗ cong lượn...
    [​IMG][/url]DSC01451 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    [​IMG][/url]DSC01553 by Dũng Trần trung, trên Flickr[/IMG]
    Sau khi dũa sửa xong móc lồng, có thể dùng keo 502 phủ một lớp mỏng ra mặt ngoài gỗ móc để chống thấm nước.
     
    Last edited: 1/11/16

Chia sẻ trang này

Từ khóa tìm kiếm:

  1. cách làm long qua dao

    ,
  2. cachlamlongchim

    ,
  3. cách làm lụp chào mào

    ,
  4. hương dân làm lam long qua đào ,
  5. lồng cu gáy khoãng bao nhiu cm,
  6. lồng chim cu quả đào,
  7. lam long chim gay bang sat,
  8. cơ sở làm lòng cu