Chim gáy - phong lưu đồng ruộng

Thảo luận trong 'CHIM CU GÁY (Streptopelia)' bắt đầu bởi hoangngantg, 30/11/12.

  1. hoangngantg

    hoangngantg Well-Known Member

    Tham gia:
    22/10/12
    Bài viết:
    276
    Thích đã nhận:
    2,436
    Đến từ:
    Tân Hiệp - TG
    Chim Gáy – Phong lưu đồng ruộng
    (Tác giả: Toan Ánh. In trong quyển "Phong Lưu Đồng Ruộng" năm 2005)


    Ông Khải đang nhìn lại cóng thóc và cóng nước ở lồng chim, bỗng con chim gù lên một thôi dài. Khi ông quay lại thì ra ông Nhất đến chơi: con chim của ông vốn là con chim thành khách nên mỗi khi có ai đến nhà, bất kỳ quen lạ, nó đều gáy một hồi đế chào khách, và cũng như để báo chủ nhân
    Con chim này ông đánh được ở cánh đồng làng Rạm ven dãy núi Nam Sơn, huyện Võ Gìang. Lúc mới đánh được nó còn non, nhưng trông những hạt cườm ở cổ nó đẹp, ông giữ lại để nuôi, chứ chính ra bấy giờ nó chưa biết gáy. Ông cũng không ngờ rằng sau bốn năm tháng nó đã trở nên một con chim thành khách lại gáy bổ tư, nghĩa là mỗi lần cất tiếng gáy ta nghe ra bốn tiếng một.
    Chim gáy bổ tư rất hiếm thường thường chỉ có chim gáy bổ đôi hay bổ ba. Nuôi được con chim thành khách lại là một điều rất may mắn, vì chim gáy chỉ khi nào nghe chim lạ gù mới gù theo, còn nhốt ở trong lòng mà mỗi khi có người đến lại cất tiếng gù, không phải bất cứ con chim nào cũng gáy như vậy.
    Cũng như nhiều như người khác ở trong làng, ngoài công việc đồng áng, ông Khải có một thú tiêu khiển: Nuôi chim gáy. Ông nuôi chim rất khéo, một mình ông đã gầy được bảy tám con chim thành khách. Nhưng lần não cũng vậy, cứ công trình chăm nom cho một con chim có kết quả là lại có người đến năn nỉ xin ông để lại cho. Vốn tính ông cả kể, thành ra chơi chẳng con nào được lâu. Nhưng được cái ông đánh chim hay gặp may nên lúc nào ông cũng có chim nuôi.
    Ông Nhất cũng chơi chim nhưng không đủ đồ dùng để đi đánh bẫy chim, nên ông thường đến rủ ông Khải cùng đi, ông Khải có đủ lồng bẫy sập, lưới và nhựa. Ba đồ dùng ấy là ba cách đánh bẫy chim.
    Lồng bẫy sập là một cái lồng tre có phủ lá thông kim hay lá gồi. Lá thông kim được mọi người ưa dùng hơn. Trong lồng nhốt con con chim mồi lồng để đối lại với con chim mồi đất khi dùng lưới. Trước cửa lồng có một khoảng rộng đan bằng tre và có một cái cầu. Trước cửa lồng có một khoảng rộng đan bằng tre và một cái cầu. Chim mồi lồng gáy ở trong lồng gọi chim ngoài đến. Giống chim gáy là một giống chim hiếu chiến: chim ngoài nghe chim thấy chim mồi gáy thì xông đến và đậu lên cái cầu, ở đấy có một cái máy sập. Chim đậu lên, làm động tới con cò, con cò kéo cái màng đan bằng dây ở trên úp xuống. Thế là chim mắc bẫy.
    Bẫy chim bằng lưới phải dùng mồi đất. Những con mồi đất này thả ra, chân có buộc dây. Ở dưới đất người đánh chim quẳng ra mấy bông lúa. Chim mồi vừa ăn vừa gù. Chim ngoài nghe tiếng sà xuống ăn. Chiếc lưới giăng từ trước, theo đà tay người bẫy chim giật lên là chim hết đường chạy.
    Hai lối bẫy bằng mồi lồng và mồi đất này rất thần tình, nhưng phải có chim mồi. Lối thứ ba là cắm nhựa ở các bờ ruộng hay các ngọn cây, không cần chim mồi. Nhựa ở các đầu que rất dính, chim đậu vào là mắc ngay.
    Ông Khải lúc nào cũng sẵn sàng chim mồi, và hễ được ngày rỗi là ông đi đánh chim. Một mình với một bó lưới, một cái lồng và vài con chim mồi là đủ cho ông đi được từ sáng đến chiều mới về với mấy con chim bẫy được.
    Chim bẫy được, mấy con máy thì ông thịt, những con đực thì ông nuôi, hoặc có ai biết tính ông khéo nịnh, khen ông có mồi tốt, lưới kỹ và hay gặp may trong sự đánh chim, ông cho ngay không tiếc.
    Thấy ông hay đem cho chim, bà Khải tiếc, thường bảo: "Thầy nó chỉ được cái ưa nịnh, tội gì công cốc cà ngày, dầy nắng dạn gió mới đánh được lại được cho đi. Không nuôi nữa để tôi giết thịt cho mà ăn có sướng hơn không".
    Đối với những lời như vậy của vợ , ông Khải chỉ đáp: "Bu mày biết thế nào". Ông cho là đàn bà hiểu làm sao được những cái chơi bời lịch thiệp của đán ông. Đàn bà chỉ biết cho con chim đi là thiệt, chứ biết quái gì. Đối với ông, ông cần phải rộng rãi với những người bạn chơi chim. Mình có đánh bẫy được, và người ta có quý mình người ta mới xin, chứ vật thử con chim đáng giá bao. Có hai hào một con, phiên chợ mua thiếu giống.
    Hôm ấy ông Khải dự định đi đánh chim chơi. Bấy giờ đang mùa gặt lúa muộn, chim ra nhiều. Thấy ông Nhất đến chơi, ông Khải hỏi: "Thê nào, ta lên ngã tư Trâm đánh bẫy xem có được con nào không". Làng Trâm là một làng thuộc huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang, sát ngay huyện Võ Giàng. Ở đấy có một khu cây cối um tùm nên chim gáy hay đến ăn lắm.
    Ông Nhất sang chơi với ông Khải hôm nay, không phải thật bụng sang thăm bạn. Chẳng qua con chim thành khách của ông vừa bị mèo vồ mất, nên ông định đến để lựa lời xin khéo con chim của ông Khải, hay là nếu cùng lắm thì rủ ông Khải đi đánh bẩy một mẻ, may có được con nào đẹp thì lấy nuôi.
    Thấy ông Khải rủ đi đánh chim, ông Nhất ngần ngừ rồi đáp:
    - Hôm nay buổi chiều tôi phải ở nhà có chút việc.
    - Việc gỉ thế? Hay đi với tôi một buổi, rồi được con nào tốt lấy về mà nuôi.
    Ông Nhất thuận đi nhưng ông còn hỏi ông Khải;
    - Hiện bây giờ ở nhà ông có con chim nào chơi được không?
    - Mấy hôm nọ có con chim bổ ba, nhưng bà nó nhà tôi làm thịt mất rồi. Bây giờ thì chỉ còn mấy con chim mồi và con chim thành khách này.
    Vừa nói ông Khải vừa chỉ vào lồng chim.
    Ông Nhất sấn đến lồng chim, ông ngắm một cách thèm thuồng từ con chim đến những cóng sứ trắng tinh đựng thóc và đựng nước.
    Thấy bạn để ý đến mấy chiếc cóng, ông Khải khoe:
    " Những cóng này tôi gởi bà Lý Hội mua tận tỉnh đấy. Người ta vẫn dùng nó để cho chim Hoạ My ăn, chứ chim gáy của mình thì cóng sành cũng xong".
    - Đẹp thực! Cả con chim cũng đẹp.
    - Nó gáy bổ tư đấy ông ạ. Thật là may mai mắn mà tôi gặp được nó. Chứ ngày mới đánh bẫy được, nó đã biết gì đâu. Bấy giờ tôi thích nó lắm. Ai có trả đến chục bạc tôi cũng không bán.
    Xem chừng không thể im được con chim hay ấy, ông Nhất về nhà cởi bớt chiếc áo dài, để đi bẫy chim cùng ông Khải.
    Ông Khải lấy sào, soạn lưới, xếp nhựa và mắc lồng bẫy vào gánh đi. Ông lại cẩn thận mang theo cả cái lồng không để đựng chim bẫy được.
    Trông thấy ông, đầu đội cái khăn tai chó, vừa đi vừa lúng tu1nh những lồng lưới, bà Khải lẩm bẩm: " Tội thân gì mà phải đày đoạ thế. Rồi có bẫy được con nào lại cho cái lão Nhất hết!". Trong các bạn chơi chim của chồng, bà ghét nhất ông Nhất vì ông chỉ tìm cách chơi lấy lợi.
     
  2. tdj_phan

    tdj_phan Well-Known Member

    Tham gia:
    14/5/10
    Bài viết:
    383
    Thích đã nhận:
    2,654
    Đến từ:
    quang ngai
    nếu bạn mê chim cu gáy hãy cứ đọc tư liệu trên ABV sẽ bổ ích hơn mấy bài viết kiểu này bác ạ...vì tác giả là những người ko trong nghề nên bài viết ko có tính thuyết phục....!
     
  3. hoangngantg

    hoangngantg Well-Known Member

    Tham gia:
    22/10/12
    Bài viết:
    276
    Thích đã nhận:
    2,436
    Đến từ:
    Tân Hiệp - TG
    -Mình thì rất mê chim cu gáy. Bài viết này chù yếu là để bổ sung cho anh em biết được thú vui phong lưu đồng ruộng từ xưa của cha ông mình.
    -Những nhân vật của bài viết này chơi và đi bẫy cu trước những năm 1930 đấy bạn, tác giả giờ đã còn 1 năm nữa thì 100 tuổi rồi, mỗi thời kì và mỗi giai đoạn điều có cách chơi và cách nhìn về thú chơi cu khác nhau mà, bạn xem thêm quyển "phong lưu đồng ruộng" thì xẽ hiểu được thú vui và thú chơi bình dân nơi đồng ruộng của cha ông mình. Các bài viết trên ABV về cu thì mình đọc đã gần hết rồi, gởi thêm bài này lên để góp vui ấy mà, Thân bạn!
     
  4. Đảng Cu

    Đảng Cu Cu gáy ABV Hà nội - Đăklăk

    Tham gia:
    10/4/12
    Bài viết:
    741
    Thích đã nhận:
    7,743
    Đến từ:
    Hà Nội
    Ồ sao bác nói thế? Đây có phải là tài liệu tham khảo đâu bác. Tôi thì tôi thích cái bài này dù chưa đọc hết. Nó toát lên vẻ dân dã, mộc mạc của con gáy cũng như người chơi chim...! Đơn giản .chỉ thế thôi
     
  5. giothoc

    giothoc Bàn tay vàng

    Tham gia:
    26/1/10
    Bài viết:
    299
    Thích đã nhận:
    7,809
    Đến từ:
    Ha noi
    Cảm ơn bác Hoangngantg và cùng quan điểm với bác Đảng Cu......
    Giỏ Thóc tôi tâm đắc đoạn :
    ......Đối với những lời như vậy của vợ , ông Khải chỉ đáp: "Bu mày biết thế nào". Ông cho là đàn bà hiểu làm sao được những cái chơi bời lịch thiệp của đán ông. Đàn bà chỉ biết cho con chim đi là thiệt, chứ biết quái gì. Đối với ông, ông cần phải rộng rãi với những người bạn chơi chim. Mình có đánh bẫy được, và người ta có quý mình người ta mới xin, chứ vật thử con chim đáng giá bao. Có hai hào một con, phiên chợ mua thiếu giống.......
    ...Đơn giản, chỉ thế thôi.
     
    Last edited: 30/11/12

Chia sẻ trang này