Kiến thức cơ bản về chim vành khuyên.

Thảo luận trong 'CHIM VÀNH KHUYÊN - Chim Khoen (Zosteropidae)' bắt đầu bởi carmen, 11/7/08.

  1. carmen

    carmen Well-Known Member

    Tham gia:
    24/1/08
    Bài viết:
    145
    Thích đã nhận:
    39
    Đến từ:
    tp Vinh
    Để những anh em mới tập chơi có được kiến thức cơ bản về chim khuyên, giúp cho việc tiếp cận với tài liệu nuôi khuyên trên diễn đàn được dễ dàng và có chọn lọc hơn. Hôm nay em xin trích dẫn nguyên văn mục "chim vành khuyên" trong cuốn "Nghệ thuật nuôi chim kiểng, chim hót" của tác giả Việt Chương. Rất mong nhận được sự ủng hộ của anh em trong diễn đàn!

    Chim Vành Khuyên là một giống chim nhỏ tựa như chim sâu, mà người miền nam gọi là chim "khoen", có lẽ do vòng khoen màu trắng bao quanh mắt của chim.

    Người mình trước đây ít ai nuôi loại chim này, có lẽ vì thấy hình dáng của chim không có vể gì hấp dẫn, hơn nữa chưa ai phát hiện được tiếng líu "nhức nhối" lỗ tai có một không hai của chúng.Chỉ có người hoa là thích loài chim này, nên sau này người mình mới hay biết mà chọn chơi.

    Chim khoen có tên khoa học là "Zosteropidae", sống ở nhiều nơi trên thế giới.

    Xuất xứ: Hiện nay, nghệ nhân nuôi bốn loài chim khuyên, hai loài ở miền nam và hai loài ở miền bắc.

    Ở miền nam có hai loài:

    1) KHOEN VÀNG: người ta đặt cho nó là khoen vàng, vì phần lông ở dưới mỏ, ở ngực và bụng chim có sắc lông vàng óng.

    2) KHOEN XANH: Loài này lông ngực và bụng có sắc lông màu vàng lục.

    Hai vành khuyên vàng và vành khuyên xanh để gần nhau rất dễ phân biệt.

    Ở miền bắc có hai loài:

    1) KHOEN XANH: (Cũng giống với khoen xanh ở miền nam)

    2) KHOEN XANH TRUNG QUỐC: Đây là loài chim sống sứ lạnh, từ trung quốc đến tận vùng siberie của Nga. Ở Mông Cổ...

    Có điều đáng nói là hai loài chim ở miền bắc đem vào không rõ có phải do không hợp khí hậu hay không mà nuôi chim không được sung, ít líu, nên ít ai nuôi. (vấn đề này trên diễn đàn rất hay thảo luân, khuyên xanh hay hơn hay khuyên vàng hay hơn)

    Thường thì người miền nam thích nuôi khuyên vàng hơn, vì dễ nuôi, dễ thuần. Có người lại thích khuyên xanh vì cho rằng dọng líu của khuyên xanh hay hơn.

    - Chim khuyên vàng sống nhiều ở vùng rừng Sác đến Cần Giờ, Duyên hải. Giống này thích sống ở độ thấp, và cũng sinh đẻ vào đầu mùa mưa, khoảng tháng tư âm lịch. Đây là mùa săn bắt, và cũng là lúc nghệ nhân lo sắm lồng để chọn chim nuôi.

    - Chim khuyên xanh trái lại chỉ thích nghi ở những cây cao, và làm tổ trên những cây cao. Chúng sống nhiều ngay taih thành phố, ở những con đường có những cây cao.

    Kể ra bắt được chim khuyên xanh, vất vả còn hơn bắt cả chục con khuyên vàng! có lẽ cũng do ở điểm ấy mà khuyên xanh có giá cao hơn khuyên vàng.

    Mặt khác chim khuyên xanh có giọng líu vượt trội hơn khuyên vàng, giọng trong trẻo và dài hơi hơn, nên ai đã từng nuôi thì ghiền luôn, không thể chê được. Có điều phải nhìn nhận là khuyên xanh nuôi chậm có lửa hơn khuyên vàng. Vì vậy mà nhiều người mới "ngã" theo khuyên vàng và ngại nuôi khuyên xanh.

    Nói chung thì từ trước tới nay, điều đè nặng lên tâm lý người nuôi chim hót là "không dám" nuôi chim khuyên, vì thấy khó khăn trong việc nuôi và chăm sóc. Ai cũng nghĩ rằng, nuôi một con chim cho đến nghe "líu" không phải là chuyện dễ dàng gì.
    Điều đó có đúng không?

    Hình dáng: Quả thật nhìn phớt qua, con chim khuyên chằng khác gì con chim sâu. Thân hình cũng nhỏ nhít, cũng mang một bộ lông màu vàng lục, mắt cũng có vòng khuyên trắng, cũng nhảy chụp lồng...yếu tố đó cũng đè nặng lên người mới bước, hay định bước vào nuôi giống chim này. Người ta nghĩ bỏ công ra quá nhiều để nuôi một con chim có dòng dõi không ra gì thì thật uổng phí.

    Con chim khuyên thân mình có nhỉnh hơn con chim sâu, chân cao hơn và đòn dài hơn.

    Và như trên đã nói, muốn phân biệt khuyên vàng và khuyên xanh, người ta chỉ quan sát vào phần lông ở ức và bụng chim.

    Khuyên vàng thì ức và bụng có sắc lông óng vàng, còn khuyên xanh là màu vàng lục.

    Một trở ngại đáng quan ngại nhất trong việc nuôi chim khuyên nữa là khó phân biệt được trống mái. Chỉ có những người nhiều năm kinh nghiệm trong nghề nuồi chim này may ra mới điểm mặt được ngay con nào là trống , con nào là mái mà thôi.

    Thế nhưng chính họ cũng thú nhận với chúng tôi là không dám cam đoan đúng hẳn. Họ chỉ cho biết chỉ dựa trên những chi tiết sau đây để dự đoán:

    - Chim trống thì mình thon, dài đòn, hàm dưới banh ra và chân cao.

    - Chim mái thì chân thấp, thân hình bầu bĩnh.

    Có người lại căn cứ vào tiếng kêu của chim khuyên mà định trống mái. Theo họ thì:

    - Chim trống kêu tiếng gắt, âm cao lại siêng kêu.

    - Chim mái thì kêu tiếng đục, âm trầm và ít kêu.

    Thế như đó cũng lại là một điều khó. Vì tiếng kêu của chim khuyên chỉ có "Chep! chép!".... đó là tiếng của khuyên mái, nhưng đồng thời cũng là tiếng kêu của con chim trống khi chưa đủ lửa. Thành thử người mới nuôi lần đầu thường bị lầm, do đó mới sinh nản chí.

    Thuần hóa chim bổi:

    Cũng như các loại chim rừng khác, chim khuyên ở rừng mới bắt về rất nhát, chúng cũng bay nhảy để tìm kế thoát thân.

    Bước đầu, ta phải trùm kín áo lồng cho khuyên, và treo lồng ở nơi yên tĩnh, trong lồng ta phải để một cóng nhỏ đựng nước uống, một cóng đựng bột đậu xanh trộn trứng (sẽ nói rõ cách chế biến thức ăn ở mục sau), một cóng đựng cào cào non và nửa trái chuối xiêm, giữa khoét một lỗ tròn để nhết bột đậu xanh vào(để chim ăn chuối rồi ăn lây sang bột đậu xanh cho quen dần, vì chim bổi ít con thích nghi ngay được với thức ăn là bột đậu xanh).

    Vài ngày sau ta lại châm thêm cào cào, thay nửa trái chuối tẩm đậu xanh khác...Dần dần, khi chim đã dạn, ta hé áo lồng ra, nếu thấy chim ăn được bột thì ta bớt chuối...

    Xin lưu ý chim khuyên bổi vẫn thích tắm, vì vậy, ta vẫn cho chim tắm hàng ngày. Đôi khi nhờ vào sự tắm táp đó sẽ giúp cho chim thích nghi với môi trường sống mới, chim mau dạn và mau biết ăn thức ăn mới...

    Chim bổi không hót cũng không líu, chúng chỉ thường kêu những tiếng " chip! chíp!", nên hiểu là chungs sợ hãi và bất ổn tinh thần.

    Nuôi vài ba tháng, có khi đến năm sáu tháng ta mới bắt đầu nghe chim "nói chuyện", nghĩa là hót rỉ rả với nhiều âm điệu líu lo, đó là thời kỳ chim đã thuần hóa rồi.

    Thức ăn của chim khuyên: Sống ở ngoài trời, chim khuyên ăn sâu bọ và trái cây chín ngọt, chuối là món ăn khoái khẩu nhất của chúng. Nhưng bắt nhốt vào lồng, ta phải tập cho chim ăn thức ăn mới, vừa bổ dưỡng cho chim, vừa tiện lợi cho mình.

    Nghệ nhân thường tập cho khuyên ăn những thức ăn sau đây:

    - Cào cào non.

    - Bột đậu xanh trộn trứng.

    - thỉnh thoảng cho ăn thêm chuối.

    Cào cào non là món ăn ko thể thiếu hàng ngày, khoảng 10-20 con là đủ, số cào cào này thường được nhốt vào một chiếc lồng nhỏ đặc biệt có bạn tại các tiệm bán lồng chim. Chiếc lồng nhỏ này được gắn vào phía trong lồng khuyên, chim cứ dùng mỏ gắp từng con cào cào ra mà ăn.

    Về bột đậu xanh trộn trứng thì chế biến như sau:

    - Lấy 100g đậu xanh loại tốt ngâm nước trong 2h, vớt ra đãi vó sạch rồi hấp chín, sau đó đem phơi khô. Đậu khô thì đem xay nhuyễn, trộn vào bột 6 lòng đỏ trứng gả ( hay trứng vịt) và một muổng cafe đường cảt trắng. Trộn xong ta đem phơi nắng thật khô, hoặc bắc chảo lên xấy trên lửa liu riu, nhớ đảo bôt đều tay bằng cái muỗng lớn, cho đến lúc bột tơi ra.
    Hoặc nếu cần, sau đó lại xay nhuyễn lại. Xong ta trút bột này vào hộp đậy kín để cho chim ăn dần.

    Một điều hết sức lưu ý: Đó là việc cám cho khuyên ăn các bạn nhớ chỉ cho đúng một loại trong suốt thời gian nuôi chim, chỉ thay đổi chế độ dinh dương trong từng thời kỳ của chim. Tránh việc đổi cám sẽ làm chim bị suy dẫn đến thay lông bất thương, bỏ líu, nặng hơn chim có thể bỏ ăn và chết.

    Lồng chim và cách chăm sóc: Người ta nuôi chim khuyên trong những chiếc lồng nhỏ. Lồng này thường làm nan nhỏ và khít hơn lồng nhốt chích chòe và họa my. Nói một cách khác, những nơi làm lồng đã đặc chế ra một loại lồng nhỏ dành riêng cho chim khuyên.

    Lồng nhốt chim khuyên thường thì xinh xắn, nan lồng nhỏ nên nhìn con chim nhốt bên trong rất rõ ràng.

    Bình thường thì việc chăm sóc cho chim khuyên không có gì đáng quan tâm: nước và thức ăn đầy đủ là được.

    Cũng như đối với các loại chim khác, mỗi lần cho chim tắm(phải sang lồng tắm) thì chúng ta lo làm vệ sinh lồng chim cho sạch sẽ. tắm xong ta cho chim sang lồng rồi tìm chỗ mát mà treo.

    Đối với những con chim tới thời kỳ thay lông, thì ta phải để tâm chăm sóc kỹ hơn. Chim thay lông thì có hiện tượng lông vương vãi ở đấy lồng, hoặc khi tắm thì lông rớt vào khay nước tắm. Chim thường thay lông từ vùng mặt, vùng đầu, kế tới vùng cổ, vùng ức bụng rồi mới đến phần cánh và sau cùng là phần đuôi.Lông cũng không rơi rớt từng chùm, mà là từ từ, cái nào rơi trước thì ra lông mới trước. Nhờ vào cách thay lông đó, nên trong thiên nhiên, chim vẫn bay đi kiếm ăn được.Tuy nhiên trong thời gian thay lông chim bị suy yếu về sức khoẻ, do đó ta phải cho chim ăn cào cào nhiều hơn ngày thường, để giữ cho chim được mập mạnh. Chim mạnh thì rút ngắn thời gian thay lông, ngược lại chim suy thì thời gian thay lông kéo dài.

    Trong thời gian chim khuyên thay lông, ta nên treo chim vào nơi yên tĩnh, thường xuyên trùm kín áo lồng, để chim tĩnh dưỡng, và cũng để tránh gió độc. Việc cho khuyên tắm trong thời gian thay lông vẫn bình thường, không sao cả.

    Điều chắc quý vị cũng thừa biết là trong suốt thời gian chim thay lông, chim sẽ không hót vì..."mất lửa". Khi chim đã bắt đầu hót lai rai, là việc thay lông đã gần xong, "lửa" đã có trở lại. Chỉ khi nào lớp lông đã thực sự mượt mà, mình chim thon nhỏ, là lúc chim đủ lửa để hót to.

    Nhân nói về lông, cũng xin nói thêm là có loại dày lông có loại mỏng lông, vì con khuyên mỏng lông trông gọn gàng hơn, còn con dày lông thì trông có vẻ sồ sề một tí. Thức tế cũng cho thấy, con mỏng lông sung hơn con dày lông.

    Trong phần chăm sóc chim cũng không thể không bàn đến việc...luyện giọng cho chim. Các nghệ nhận thường treo chim mình gần các lồng chim lạ, trước hết là để chim sung hơn, thích "líu" hơn, và bắt chước giọng chim khác mà líu hay hơn.

    Điều cần là nên cáp hai con có cùng độ sung như nhau, nếu chim yếu lửa mà treo gần chim mạnh lửa thì chim yếu sẽ sợ sệt và không giám líu và có khi là "rớt" luôn. Vì như chúng ta đã biết, giọng hót của chim, dù là loại chim gì, cũng được coi là sự biểu dương sức mạnh, để giữ gìn lạnh địa của mình, và để rủ rê chim mái.

    Nuôi chim khuyên người ta chịu nhất ở tiếng "líu"của nó. Có thể nói mà không sợ lầm là nuôi chim khuyên mà không biết líu thì không ai nuôi cho uổng công hết, líu được coi là cách hót bài bản, có đủ âm điệu trầm bổng liên tục một hơi dài. con chim khi đã biết líu, được coi là con chim thuần thục, đủ lửa, đó là thời gian người nuôi chim ưng ý với con chim của mình nhất.

    Khi líu, con chim chỉ đứng yên một chỗ như tập trung hết trí lực và tâm hồn của mình vào việc biểu diễn âm điệu thiên phú. Trong giây phút gần như xuất thần đó, con chim tí hon như không còn nhỏ bé, tầm thường nữa, mà xứng danh là một nhạc sỹ tài hoa đang gắng công nắn nót cung đàn muôn điệu cảu mình.

    Cái quyến rũ của nghề nuôi chim khuyên (khoen) là ở chỗ kỳ bí đó!
     
    Last edited: 11/7/08
  2. nguyenquy

    nguyenquy Well-Known Member

    Tham gia:
    25/6/08
    Bài viết:
    80
    Thích đã nhận:
    4
    Đến từ:
    Huế
    bài viết này quá hay, hình như pac Carmen là nhà văn Việt Chương thì phải, em nhớ bài này em đã được đọc trong cuốn kĩ thuật nuôi chích chòe lữa phụ lục vành khuyên. em nói vậy có gì bác đừng giận nhé
     
  3. bird.bluesky

    bird.bluesky Well-Known Member

    Tham gia:
    29/8/07
    Bài viết:
    303
    Thích đã nhận:
    128
    Đến từ:
    TT_Huế
    thì ông Carmen photo lại của ông Việt Chương mà.....
     
  4. mienxaocuabe

    mienxaocuabe Well-Known Member

    Tham gia:
    19/7/07
    Bài viết:
    390
    Thích đã nhận:
    107
    Đến từ:
    hoang mai_HaNoi
    chim mộc khi nào bẩn quá thì tắm thôi hay cho nó cái coong to no tu tam cu trum ky ao long roi dể nó đỡ nhát mà lại đi tắm cho nó thì dế sứt đầu mẻ trán lắm,ehehhêhh
    phần phụ lục chi nói sơ qua thôi mà,mấy cái phần ông nhà văn viết ở diễn đàn các t hành viên post bài dạng như thế lâu rồi
     
    Last edited by a moderator: 12/7/08
  5. Lưu Khang

    Lưu Khang Well-Known Member

    Tham gia:
    22/3/08
    Bài viết:
    398
    Thích đã nhận:
    43
    Đến từ:
    Ha` no^i.
    Bài viết không có gì mới , nhưng cũng đáng một thanks vì đã có công sưu tầm + type !
    Thân !:x

    Thế thì chim bửn lắm anh ạ! :crying: Ơ mà nhà em nuôi mấy con mộc , chiều chiều cứ cho hộp sữa chua vinamilk đầy nước vào lồng bọn nó tắm như điên, không hề sứt mẻ đầu tóc gì kả ! Thế mới hay ...:x
     
    Last edited by a moderator: 12/7/08
  6. TUXIBABIRD

    TUXIBABIRD Well-Known Member

    Tham gia:
    5/3/08
    Bài viết:
    73
    Thích đã nhận:
    33
    Đến từ:
    vinh
    Dẫu sao cũng cảm ơn Carmen vì bài viết, tuy là đã có rồi nhưng không phải ai cúng biết. Lịch sử Việt nam diễn ra mấy ngàn năm rồi nhưng nếu hỏi về diển biến của chiến dịch Hồ Chí Minh trong kháng chiến chống Mỹ thì tôi tin chắc chả mấy ai biết rõ.... Thanks cái nữa!!!
     
  7. leducthangls

    leducthangls Well-Known Member

    Tham gia:
    14/6/07
    Bài viết:
    298
    Thích đã nhận:
    129
    Đến từ:
    thànhphốlangsơn
    Cám ơn bạn ,bài viết của bạn rất hay. A E trong 4 rum cố gắng sưu tầm những bài vết hay và bổ ích cho mọi người học hỏi.hehehe thanks.
     
  8. chich

    chich Well-Known Member

    Tham gia:
    20/10/07
    Bài viết:
    60
    Thích đã nhận:
    10
    Đến từ:
    saigon
    Hình như ông Carmen ở miền trung này copy lại mà không chịu cập nhật thêm thì phải. Hôm rồi ra Huế em thấy ở quầy chim có một đôi chim khuyên lạ chưa thấy bao giờ. Hỏi chủ quán người ta bảo là khuyên xám nhốt chung với đám khuyên xanh và khuyên lữa. Mỗi em là 250k.
     
  9. phuonglovehoang

    phuonglovehoang Member

    Tham gia:
    29/7/08
    Bài viết:
    24
    Thích đã nhận:
    5
    Đến từ:
    ho chi minh
    cám ơn anh rất nhiều vì đã chia sẽ những điều bổ ích về cách nuôi chim khuyện.:applause:
    em muốn cho nhiều mật ong vào cám nhưng không biết như thế có làm hại đến sưc khẻo của chim khuyên hay không .mong các anh chỉ giáo:confused:
     
    Last edited by a moderator: 1/8/08
  10. the-centaur

    the-centaur Well-Known Member

    Tham gia:
    25/9/07
    Bài viết:
    303
    Thích đã nhận:
    40
    Đến từ:
    Hà nội
    bài viết hay quá cảm ơn đã post lên chia sẻ với anh em trên diễn đàn
    Thank for sharing!
     
  11. concoc_bg412

    concoc_bg412 Well-Known Member

    Tham gia:
    21/10/06
    Bài viết:
    84
    Thích đã nhận:
    50
    Đến từ:
    bac giang
    bài viết hay quá cảm ơn đã post lên chia sẻ với anh em trên diễn đàn.hjhj
     

Chia sẻ trang này