Kỹ thuật nuôi cá nước ngọt vùng nhiệt đới

Thảo luận trong 'CÁ NƯỚC NGỌT' bắt đầu bởi tuandoansj, 24/10/10.

  1. tuandoansj

    tuandoansj New Member

    Tham gia:
    11/4/10
    Bài viết:
    3
    Thích đã nhận:
    5
    Đến từ:
    Sạn Jose, California
    Huớng dẫn căn bản cho nguời mới tập nuôi cá nuớc ngọt
    Làm thế nào để có một hồ cá đẹp và lành mạnh?
    Những câu hỏi thuờng xuyên xuất hiện trên diễn đan là”cá của em chết hàng loạt, hồ cá của em rêu mọc đầy..vv..và..vv. Chẳng có gì chán cho bằng khi bỏ ra bao nhiêu sức lực và tiền bạc rồi ngồi nhìn hồ cá có nuớc đục, đổi màu. Cá mua về bỏ ăn, tập trung trên mặt nuớc ngáp ngáp rồi chết. Bạn có thể tránh đuợc những chuyện nhu trên nếu hồ cá của bạn đuợc xây dựng và bảo trì đúng ki thuật. Điều quan trọng nhất là bạn phải kiên nhẫn đợi cho hệ thống lọc nuớc trong hồ cá hoạt động có hiệu quả rồi hãy bắt đầu trồng rong, cây sống duới nuớc và thả cá vào hồ. Nếu mọi thứ đều êm đẹp, bạn sẽ có những giây phút thoải mái ngắm nhìn đan cá xinh đẹp tung tăng boi lội trong hồ duới ánh đen màu, trông thật là thần tiên.

    Hình mua hồ cá trọn gói

    1. Đầu tiên, hãy đi thăm một vài cửa hàng bán cá cảnh và dụng cụ để nuôi cá
    Những cuả hàng chuyên bán cá cảnh lớn thuờng là những noi bạn có thể kiếm đuợc những con cá đẹp và không có bệnh tật vì họ phải giữ uy tín cuả họ với khách hàng.
    Để ý xem cá trong hồ có mạnh khỏe, boi lội nhanh nhẹn hay không? Nếu thấy có cá chết nổi lềnh bềnh thì đừng mua. Nên chọn những cửa hàng chuyên bán cá cảnh vì ở đó bạn có thể kiếm đuợc nhiều lọại cá đẹp và những dụng cụ mà bạn cần.
    Sau đây là những thứ bạn cần mua:
    Một cái kệ để đặt hồ cá lên trên
    Một bịch sỏi, hay đá nhỏ dùng làm nền cho hồ cá
    Một bô lọc sủi hay bộ lọc ngoài
    Một cái air pump
    Một vài miếng đá sủi
    Ống nhựa trong, ống chia hình chữ T
    Một thanh suởi
    Một cái thermometer
    Nắp đậy hồ cá , nếu gắn đen thì càng tốt
    Đồ dùng để trang trí, cây thủy sinh hay cây bằng nhựa
    Một bình nhỏ dechlorinater hay water conditioner
    Nếu bạn mua những thứ này cùng một lúc nên thuong luợng với tiệm để đuợc giảm giá
    2. Bạn tính để cái hồ cá ở chỗ nào ở trong nhà?
    Đây là một quyết định quan trọng xem chỗ nào có thể chịu đuợc sức nặng của cái hồ cá của bạn? Một lít nuớc có sức nặng tuong đuong với một kg. Một cái hồ cá nhỏ nhất cho nguời mới tập nuôi cá cung vào khoảng 54 lit nuớc và nặng khoảng 54kg.
    Nếu nhà của bạn có tầng trên bằng gỗ thì nên cẩn thận, tốt hon hết là nên để cái hồ cá ở tầng duới. Tránh để ánh sáng mặt trời chiếu thẳng vào hồ cá, vì nhu vậy rêu có co hội phát triển ngoài tầm kiểm soát của bạn. Tuy nhiên rêu cung là một loài thực vật dùng làm thức ăn cho cá. Kế tiếp là làm thế nào để tính dung tích (sức chứa tính bằng lít) với trọng luợng (sức nặng tính bằng kg). Sau đây là công thức dùng đế tính trọng luợng hồ cá chứa đầy nuớc cuả bạn: nhân chiều dài,chiều rộng,chiều cao bằng centimet, đuợc bao nhiêu thì đem chia cho 1000, con số kiếm đuợc tính bằng lít. Nhu ở trên, một lít nuớc tuong với một kg. Vậy hồ cá của bạn chứa đuợc bao nhiêu lít nuớc thì nó cung nặng bấy nhiêu kg.
    Ví dụ: một cái hồ cá nhỏ dùng cho nguời mới tập nuôi có chiều dài 60cm, chiều rộng 30cm, chiều cao 30cm. Nhu vậy sức chứa cuả nó tính bằng lít, và sức nặng của nó tính bằng kg là
    60.30.30/1000= 54lít=54kg
    Nếu muốn đổi sang gallons thì đem chia cho 4.55 thì đuợc 12 gallons và nặng khoảng 122 lbs
    Khi bạn đa có một ít kinh nghiệm rồi thì bạn có thể có một cái hồ cá lớn hon vì nuôi cá bằng cái hồ nhỏ thì bạn sẽ phải thay nuớc nhiều hon. Nhà chế tạo thuờng làm loại hồ lớn hon có chiều dài 90cm, chiều rộng 30cm, chiều cao 38cm.
    90.30.38/1000= 104 lít = 104 kg = 23 gallons = 229 lbs
    Đừng bao giờ thử di chuyển một cái hồ cá có chứa nuớc, rất nguy hiểm . Bạn chỉ đổ nuớc vào hồ cá khi đa hoàn tất việc trang trí, máy lọc nuớc và gần chỗ cắm điện. Điều cuối cùng là bạn còn phải mua một cái kệ cho cái hồ cá nữa. Có nhiều loại kệ khác nhau, có loại bằng gỗ,có loại bằng sắt, có loại làm nhu một cái tủ nhỏ trông rất đẹp mắt. Tuỳ theo cái hồ cá mà bạn mua một cái kệ cho thích hợp.Nên để hồ cá vào chỗ ấm và không có nắng chiếu vào, hồ cá phải ở một chỗ mà bạn dễ nhìn thấy cung nhu có đủ chỗ để bạn ngồi ngắm cá và dễ dàng xoay sở, tháo nuớc khi cần làm công việc bảo trì.

    Hình kệ gỗ và kệ sắt

    3. Đi mua một cái hồ cá
    Những hồ cá ngày nay thuờng đuợc chế tạo bằng kính thủy tinh dầy và đuợc gắn với nhau trong một cái khung bằng nhựa mỏng bằng aquarium silicon sealant ( một loại nhựa silicon dùng cho hồ cá, khác với nhựa silicon dùng để sửa chữa nhà cửa). Loại nhựa silicon này rất bền, chắc và hồ cá có thể dùng tới 5 năm mới phải thay cái mới
    Hồ cá có nhiều loại hình dáng và kích thuớc khác nhau, loại hồ cá thông thuờng có dạng hình chữ nhật. Cung có loại có dạng 6cạnh, 8 cạnh và cung có loại mặt truớc giống nhu hình bán nguyệt để hình ảnh đuoc trông thật hon. Loại này trông đẹp và hấp dẫn hon nhung đắt tiền. Dung tích ( sức chuá ) cung thay đổi bắt đầu từ 54 lít, 104 lít, 156lít, hay 209 lít. Để bảo đảm an toàn, sức chuá càng lớn thì kính thủy tinh dùng làm hồ cá cung phải dày hon để đủ sức chịu đựng áp xuất của nuớc. Cung có loại hồ cá đuợc chế tạo bằng plastic, loại này dễ bị trầy, xuớc và hình ảnh bị lu mờ theo thời gian. Một cái hồ cá mới đuợc kiểm tra và bảo đảm bởi nhà sản xuất ( tested and guaranteed ) , nhung bạn cung có thể tự kiểm tra dò rỉ truớc khi dùng nếu bạn muốn, tốt nhất là đem nó ra ngoài sân mà thử. Nếu bạn mua một cái hồ cá cu và phát hiện nó bị dò rỉ. Đừng lo, bạn có thể dùng aquarium silicon sealant để sửa chữa nó. Cạo sạch sẽ chỗ bị dò rỉ, đợi cho chỗ đó khô và trét silicon vào chỗ dò rỉ. Silicon có mùi nhu dấm chua, nên làm ở chỗ thoáng khí. Sau 48 giờ thì hồ cá có thể dùng đuợc. Đừng bao giờ dùng silicon sealant dùng trong nhà tắm, hay nhà bềp, loại này có chứa hóa chất dùng để chồng nấm mốc ( fungicides ) . Thứ hóa chất này đầu độc cá. Không bao giờ đuợc di chuyển hồ cá khi có chứa nuớc, Sự dao động của nuớc sẽ làm hồ cá bị nứt, hay dò rỉ. Truớc khi sử dụng hồ cá mới, bạn nên rửa hồ cung nhu các vật trang trí khác bằng nuớc muối ấm, không dùng xà-bông hay bất cứ thứ gì khác. Cá sẽ chết khi tiếp xúc với xà-bông.






    4. Lắp đặt hệ thống lọc nuớc
    Mỗi một cái hồ cáđều cần một hệ thống lọc nuớc để giữ cho nuớc đuợc sạch và lành mạnh cho cá. Có nhiều hệ thống lọc nuớc bán trên thị truờng nhung tất cả đều chung một mục đích và phù hợp với túi tiền của từng nguời. Mỗi một hệ thống lọc nuớc bao gìờ cung làm 3 công việc lọc nuớc cùng một lúc : co khí, hoá chất, sinh hóa. Lọc nuớc bằng co khí ( mechanic) : làm cho dòng nuớc vận chuyển bằng không khí , hay motor điện qua một cái filter với mục đich là giữ lại những vật nhỏ lo lửng trong nuớc làm cho nuớc trong sáng. Hoá chất (chemical) : thúc đẩy và làm cân bằng phản ứng hoá học trong nuớc. Sinh hóa( biological ): thúc đẩy phản ứng sinh hóa trong nuớc.
    Sau đây là chu kỳ phản ứng xảy ra trong nuớc ( NITROGEN CIRCLE)
    à AMMONIA à AMMMONIA à NITRETE à NITRATE à PLANTS
    WASTES (NH3)à(NO2) (NO2 à(NO3) (NO3)
    Nhu bạn đa thấy chất thải cuả cá cộng với thức ăn thừa hu thối và rong rêu mục nát tạo thành chất AMMONIA, chất này chính là kẻ thù của cá. Hệ thống lọc nuớc mới lắp đặt cần một thời gian ngắn để phản ứng sinh hóa hoàn tất, giai đọan cuối chỉ còn NITRATE, chất này ít độc hại cho cá. Nếu trong hồ cá của bạn có trồng cây thủy sinh thì những chất này trở thành phân bón cho cây. Và NITROGEN CIRCLE
    lại bắt đầu. Nếu trong hồ cá của chỉ có cây ,rong bằng nhựa thì bạn phải thay nuớc cho cá hàng tuần.

    Hình under gravel filter

    Một lọai máy loc nuớc đon giảin ,rẻ tiền mà công dụng chẳng thua những chiếc máy khác là bộ lọc sủi( tiếng Anh gọi là under gravel filter). Máy gồm có 2 miếng bằng nhựa plastic có rãnh và những lỗ nhỏ, mỗi miếng có một lỗ lớn dùng để gắn một cái ống lớn vào đó . Tòan bộ hai miếng nhựa sẽ đuợc bao phủ bằng sỏi, hay đá nhỏ chiều dày khỏang 5-7 cm. khi hồ cá có đầy nuớc, một ống nhỏ bằng nhựa màu trắng sẽ đuợc thả vào cái ống lớn, đầu còn lại đuợc gắn vào một cái máy bom không khí nhỏ (electric air pump) . Khi cái air pump hoạt động sẽ tạo ra những bong bóng nuớc chạy từ phía duới của chiếc ống lên trên mặt nuớc. Nuớc trong hồ cá sẽ nhanh chóng chiếm chỗ của bong bóng tạo ra một dòng nuớc luân chuyển trong hồ cá.Từ lúc này, toàn bộ phần đáy của hồ cá trở thành một cái filter lớn, chỉ trong vài giờ đồng hồ những vi sinh vật có ich ( aerobic bacteria ) bắt đầu hoạt động tạo ra một môi truờng giàu oxygen trong đáy hồ cá. Chỉ trong vòng một tuần, những vi sinh vật có ich này phát triển nhanh chóng và nhiệm vụ của chúng là chống lại những vi sinh vật và những hoá chất độc hại ( harmful bacteria and chemical waste ) trong môi truờng cá sinh sồng. Đây là mục đích cuối cùng , giống nhau mà tất cả máy lọc nuớc đều nhắm tới.

    Hình external power filter

    Còn một loại máy lọc nuớc nữa là loại không nằm bên trong hồ cá gọi là bộ loc ngoài (external power filter). Phần chính của hệ thống này là một hộp riêng biệt
    ( canister ) trong đó chứa một cái electric pump dùng để hút nuớc ra khỏi hồ cá , đẩy nuớc qua một hệ thống lọc (filters ) rồi cuối cùng trở lại hồ cá. Loại máy lọc nuớc này ( xem hình bên duới ) thuờng chỉ có một cái filter ( gồm một chiếc khung bằng nhựa nằm giữa hai lớp vải xốp trong chứa than vụn ).

    Hình cái filter và hộp than carbon

    Loại canister filter khác đắt tiền hon có hình dạng giống nhu một chiếc bình lớn trong có chứa một một cái electric pumpvà nuớc đuợc đẩy qua 3 ngăn gồm - ngăn chứa than vụn-ngăn chứa những viên đá nhỏ hình lục lăng ( ceramic rings ) - ngăn chứa miếng xốp rồi sau đó nuớc mới trở lại hồ cá. Loại này có uu điểm là ít tiếng ồn vì nó đuợc bịt kín ( sealed ) và có hai ống dẫn nuớc riêng biệt. Mặc dù vật liệu bỏ vào trong filter có thể là than vụn, sỏi, ceramic rings hay một vài thứ khác cung không ngoài mục đich là tạo bề mặt cho vi sinh vật trú ẩn và phát triển và tạo thành một cái biological filter giống hệt nhu cái under gravel filter nhu đa trình bầy ở trên.






    Hình power canister filter, biology wheel

    Cái electric air pump ngoài công việc tạo bong bóng cho cái lọc nuớc under gravel filter còn đuợc dùng để làm giàu oxygen trong hồ cá bằng cách bom không khí qua miếng đá xốp nhỏ, tạo ra những bong bóng nhỏ li ti cho cá dễ thở. Ngoài tiệm còn cung cấp những ồng nhựa, ống chia nhánh hình chữ T và những valve nhỏ dùng để điều chỉnh không khí ít nhiểu theo ý muốn. Có nhiều loại electric air pump đuợc bán ngoài thị truờng, nên kiểm tra tiếng ồn do air pump tạo ra nếu hồ cá đuợc để gần phòng ngủ. Electric air pump thuờng đuợc để bằng hoặc cao hon hồ cá, đề phòng khi pump ngung không hoạt động nuớc không theo ống nhựa chảy nguợc ra khỏi hồ cá.

    Hình electric air pump và 2 thanh dá sủi, chia nhánh T, valve








    5. Kiểm soát nhiệt độ của hồ cá
    Để kiểm soát nhiệt độ của hồ cá nguời ta thuờng dùng một hoặc hai thanh suởi. Thanh suởi là một ống bằng thuỷ tinh trong đó có chứa một sợi dây hình lò so sinh nhiệt, và một cái thermostat dùng để để kiểm soát nhiệt độ. Bằng cách vặn một cái núm nhỏ ở phía trên thanh suởi bạn có thể điều chỉnh nhiệt độ trong hồ cá Nếu bạn muốn nhiệt độ hồ cá là 20 độ C, thì bạn chỉ cần vặn cái nút vặn đó tới con số chỉ 20 thì khi nhiệt độ hồ cá lên tới 20 độ C thì cái thermostat tự động cắt dòng điện, và nguợc lại. Những thanh suởi khi bán ra nhà sản xuất thuờng vặn tới 24 độ C ( 75 độ F ) là nhiệt độ trung bình cho các hồ cá nuớc ngọt. Có nhiều loại thanh suởi khàc nhau đuợc bán trên thị truờng, có loại có thể nhấn chìm trong hồ cá đuợc. Nên đọc kỹ lời huớng dẫn truớc khi sử dụng. Không bao giờ đuợc cắm điện nếu thanh suởi chua đuợc nhúng vào nuớc và nhớ rút điện ra khi muốn điều chỉnh nhiệt độ.

    Hình thermometer và thanh suởi

    Có nhiều loại thanh suởi đuợc chế tạo với công xuất khác nhau. Trung bình thì cứ 10 watts cho 4.5 lit nuớc (1 gallon ). Cho an toàn thì bạn có thể dùng một thanh suởi có công xuất lớn hon hồ cá bạn cần cung đuợc. Có loại thanh suởi đắt tiền có bộ phận điều chỉnh nhiệt độ bên ngoài hồ cá qua một dây điện với một cái hộp, có loại dùng cả chip điện tử để thêm phần chính xác và phần sinh nhiệt đuợc giấu duới đáy hồ nữa. Trong truờng hợp này bạn đừng bao giờ bắt chuớc để một thanh suởi loại thuờng duới đáy hồ, nó sẽ bị cháy. Bạn còn cần một dụng cụ nữa để bạn có thể đọc đuợc nhiệt độ trong hồ cá gọi là cái aquarium thermometer,. Có nhiều loại thermometers khác nhau, có loại thả nổi trong nồ cá, có loại dính bên trong hay bên ngoài hồ cá. Loại dính bên ngoài hồ cá có thể thay đổi màu sắc theo nhiệt độ trong hồ cá là loại chính xác nhất. Chỗ tốt nhất để gắn cái thermometer là chỗ nằm xa thanh suởi, và bộ lọc tràn là noi đuợc coi là chỗ mát nhất trong hồ cá. Thuờng thì nguời ta gắn cái thermometer ở phía truớc, góc trái cuả hồ cá.
    Sau đây là công xuất cuả thanh suởi tính bằng watts cho hồ cá của bạn :
    54 lítà 150 watts
    104 lít à 250 watts
    156 lít à 350 watts
    209 lít à 500 wwtts
    Những con số trên đây dựa theo 10 watts cho mỗi 4.5 lít nuớc ( 1gallon ) để giữ nhiệt độ trong hồ cá ở mức 24 độ C ( 75 độ F ) trong một gian phòng có nhiệt độ bình thuờng.

    6. Ánh sáng cho hồ cá
    Hầu hết những hồ cá bán trên thị truờng đều có phần che phía trên ( hood) với bóng đen neon ( fluorescent tube ) hoặc bóng đen thuờng. Đen neon đuợc chế tạo cho hồ cá với nhiều mầu sắc khác nhau. Điều cần nhớ là khi thay nuớc cho hồ cá nên rút phích cắm điện ra và đừng để hood roi xuống nuớc. Nếu hồ cá không có hood thì bạn có thể chiếu sáng hồ cá bằng cách khác. Dùng đen tụ điểm ( spotlight ) gắn trên tuờng chiếu vào hồ cá ở nhiều góc độ khác nhau cung làm nổi bật vẻ đẹp của hồ cá. Không có giới hạn cho việc chiếu sáng hồ cá, miễn làm sao bạn nhìn thấy cá là đuợc. Nếu bạn để hồ cá trong nhà noi có nhiều ánh sáng thì khỏi dùng đen. Tuy nhiên nếu bạn có trồng cây thủy sinh trong hồ cá thì việc có đủ ánh sáng là điều rất cần thiết. Hồ cá của bạn cần 4 watts cho mỗi 4.5 lít ( 1 gallon ). Để cây thủy sinh có thể phát triển mạnh. Để đen sáng 12 giờ mỗi ngày giống nhu một ngày ở xứ nhiệt đới. Dùng máy hẹn giờ ( time switch ) để mở hoặc tắt đen. Bạn nên nhớ rằng cá và cây thủy sinh cung cần ngủ đem nhu những sinh vật khác.



    7. Trang trí hồ cá với đồ mua tại tiệm.
    Hồ cá đuợc trang trí tùy theo ý thích và mắt thẩm mỹ của mỗi nguời. Bạn có thể mua những đồ vật trang trí nhiều kiểu khác nhau tại tiệm bán cá. Có những bức hình cảnh thuỷ sinh dùng để gắn đằng sau hồ cá trông rất đẹp mắt. Đá các loại cung đuợc nhiều nguời ua chuộng, Tại tiệm bán cá cảnh còn bán các cây thủy sinh bằng nhựa đủ loại, đủ màu sắc. Bạn hãy tạo một tác phẩm nghệ thuật của chính mình.
    Đồ trang trí
    8. Có nên trang trí hồ cá bằng cây thủy sinh?
    Khi bạn đa hòan tất trong việc trang trí, hãy để cho hệ thống lọc nuớc hoạt động trong vài ngày cho vi sinh vật cóđủ thời gian thiết lập hệ thống biological filter và nuớc đuợc trong sáng. Bạn cung nên kiểm tra xem nhiệt độ trong hồ cá đa ổn định chua? Hệ thống đen và bộ lọc đa hoạt động hữu hiệu ra sao? Sau đó bạn có thể trồng cây thủy sinh vào hồ cá của bạn.Cây thủy sinh tạo hồ cá của bạn trở nên một bức tranh sinh động, hấp dẫn, nhung không cần thiết lắm cho sức khỏe của những con cá trong hồ. Cây thủy sinh chỉ cho những con cá trong hồ chỗ trú ẩn và cung cấp oxygen cho cá. Nhung cây thủy sinh cung cạnh tranh môi truờng sống với cá trong việc sử dụng thức ăn trong nuớc. Có nhiều lý do để không trồng cây thủy sinh là một vài loài cá ăn thực vật thích ăn cây thủy sinh và một vài loài cá khác thích đao bới gốc rễ của cây thủy sinh. Ngoài ra cây thủy sinh còn cần nhiều ánh sáng để phát triển, nếu bạn để hồ cá ở noi thiếu ánh sáng cây sẽ chết. Cây thủy sinh cung nhu các loại cây khác hấp thụ khí carbon dioxide (CO2) và tạo ra oxygen ( O2). Đây chỉ là trên lý thuyết vì chẳng mấy khi cây thủy sinh và cá trao đổi các loại khí cho nhau một cách đầy đủ. Tuy nhiên cung nên công nhận rằng cây và cá cung có một sự hỗ tuong cho nhau, cá đôi khi coi cây thủy sinh nhu một nguồn thức ăn và nguợc lại đồ thải của cá giúp cho cây thủy sinh phát triển và giúp loại trừ các loại khí độc có hại cho cá, có còn hon không. Nhung nếu không có sự có mặt của cây thủy sinh thì cá cung không chết. Cá vẫn có đủ oxygen lấy từ sự chuyển động của mặt nuớc hay qua những thanh sủi. Vậy bạn có một sự lựa chọn, có hay không có cây thủy sinh trong hồ cá? Bạn nên nhớ rằng, truớc hềt cây thuy sinh cung cần thức ăn để phát triển nhu những loại thực vật khác. Thêm vào đó chúng cung cần nhiều ánh sáng để sinh sống, bạn cung phải bỏ thời gian chăm sóc cắt tiả những cành cây chết để hồ cá trông thẩm mỹ, sạch sẽ.
    9. Cách lựa chọn cây thủy sinh
    Có nhiều lại cây thủy sinh cho bạn lựa chọn, không phải chỉ có màu xanh mà còn có nhiều màu sắc khác nhau nữa.Có loại chỉ có chiều dài 2.5 cm, có loại có chiều dài tới 60 cm. có thứ nổitrên mặt nuớc, nhung cung có những thứ khác bạn phải trồng vào một cái chậu nhỏ và để ở duới đáy hồ. Khi bạn mua cây thủy sinh ở tiệm, kiếm cây nào trông có vẻ lành mạnh, và nên tránh mua những cây nào có màu nâu hoặc vàng. Cây thủy sinh phải đuợc bỏ vào một cái túi plastic lớn và để vào chỗ ấm khi di chuyển. Khi trồng cây vào hồ phải tránh đụng vào cây càng nhiều càng tốt. Loại bỏ những cây chết, hu bằng một cái kéo, nắm cây thủy sinh phía trên phần rễ một chút và cắm cây vào nền hồ cá, không nên cắm cây quá sâu. Cây thủy sinh cung cần thức ăn và bạn cung có kiếm đuợc thức ăn dành cho cây ở tiệm bán cá cảnh duới dạng những viên nhỏ hay dung dịch để bón xung quanh cây.
    10. Tại sao cây thủy sinh chết?
    Nếu bạn có những khó khăn trong việc trồng cây thuy sinh trong hồ cá thì sau đây là những lý do căn bản. Đầu tiên, hệ thống lọc nuớc không thích hợp với cây thủy sinh làm cho cây chết hay mọc không tự nhiên. Nếu bạn dùng bộ lọc sủi và thấycây chết dần trong vài ngày thì có thể bộ lọc nuớc là thủ phạm. Bạn có ba sự lựa chọn: chọn cây thủy sinh khác, thay bộ lọc nuớc có nhiều biological rings, hay là chuyển sang dùng cây bằng nhựa. Một nguyên nhân khác nữa là cây không đủ ánh sáng. Nếu bạn thay cây thủy sinh trong hồ chết dần sau vài tuần thì đúng là cây thiếu ánh sáng. Hồ cá thiếu ánh sáng cung thuờng xuất hiện rêu màu nâu, trong truờng hợp này bạn có thể thay đổi bóng đen đặc biệt dùng cho sự phát triển của cây thủy sinh. Thành phần hóa chất trong nuớc cung đóng phần quan trọng vào sự sinh tồn của cây thủy sinh. Vài loại cây thủy sinh sống ở trong nuớc mềm, loại khác lại sống ở môi truờng nuớc cứng. Hầu hềt cây thủy sinh sống ở trong môi truờng có độ kiềm cao ( alkaline ), tốt hon là những noi có độ acid cao. Nếu nhiệt độ trong nuớc cao hon 27 độ C thì cây cung chết. Những con ốc nhỏ sống trong hồ cá cung là một nguyên nhân, chúng cung phá hoại cây thủy sinh cung nhu chúng làm trong những khu vuờn . Thêm vào đó, mấy con cá cung thích ăn lá của cây thủy sinh nữa.

    Cây bằng nhựa

    11. Sự tiện lợi khi dùng cây bằng nhựa
    Nếu bạn chua có sự lựa chọn nào thì cánh hay nhất là dùng cây bằng nhựa. Khó mà phân biệt đuợc cây nào thật hay giả trong hồ cá. Cây bằng nhựa có uu điểm là chúng không chết và chúng không mọc quá dài. Nếu đuợc giữ gìn cẩn thận thì chúng sẽ tồn tại trong một thời gian dài. Cây bằng nhựa là thich hợp nhất nếu bạn nuôi những con cá ăn thực vật.





    12. Những điều cần biết khi đi mua cá
    Khi mua cá ngoài tiệm nên về thẳng nhà để tránh cá bị căng thẳng ( stress ).khi về đến nhà, bỏ túi nylon có chứa cá cho nổi trong hồ cá của bạn khoảng 15 phút để cho nhiệt độ của túi nylon bằng nhiệt độ của hồ cá, dùng một cái vợt nhỏ múc và thả cá vào hồ. Tránh đổ nuớc từ túi nylon vào hồ cá vì nuớc đó có thể có vi khuẩn làm hại cá. Cá mới mua về nên thả vào một cái hồ nhỏ khác riêng biệt trong thời gian từ một tuần cho tới muời ngày. Quan sát nếu thấy cá không có gì nghi nghờ bệnh tật thì mới thả cá vào hồ lớn. Khi đi mua cá ngoài tiệm thì quan sát kỹ xem cá có bệnh tật hay không? Những con cá khỏe mạnh thì thuờng có vây lành lặn, không bị rách, xẻ từng mảnh và vành ngoài của đuôi có mằu trắng. Da của cá bằng phẳng , không có trầy xuớc hay có những đốm màu trắng. Đừng mua những con cá nằm duới đáy hồ, vây khép kín vào mình không hoạt động ( trừ giống cá chuyên hoạt động duới đáy hồ ). Cá phải hoạt động nhanh nhẹn giữa hồ nhung không chúc đầu lên hay xuống. Những con cá mạnh khỏe không boi gần mặt nuớc và gáp không khí liên tục. Hồ cá ở tiệm phải sạch sẽ, không có cá chết và thức ăn du thừa duới đáy hồ. Hầu hết các tiệm bán cá hiện nay đều dùng túi nylon để khách hàng đem cá về nhà,cá để trong túi có nuớc và một khoảng không khí để cho cá thở, phía trên đuợc cột chặt bằng dây cao su. Nên để túi nylon trong một túi bằng giấy để cá đuợc ấm. Sau khi thả cá vào hồ bạn nên cho mấy con cá cu ăn một chút để phân tán sự chú ý của chúng vào những con cá mới. Những điều trên đây cung nhằm mục đích tránh cho những con cá mới mua không bị căng thẳng khi thay dổi môi truớng sống một cách đột ngột.
    13. Hồ cá của bạn có thể chứa đuợc bao nhiêu cá?
    Hồ cá của bạn có thể chứa thật nhiều cá nếu bạn muốn. Nhung vấn đề ở đây là hồ cá của bạn chứa đuợc bao nhiêu cá để để chúng có thể sống lành mạnh và phát triển? Điều quan trọng nữa là không phải hồ cá của bạn lớn tới mức nào mà là diện tích bề mặt của hồ cá. Bề mặt của hồ cá càng lớn thì cá càng dễ thở vì cá hấp thụ không khí qua bề mặt của hồ. Sau đây là công thức dùng để tính bao nhiêu cá có thể thả vào hồ cá của bạn:
    * 4 lít nuớc cho mỗi 3cm chiều dài của một con cá đa truởng thành
    * 8 lít nuớc cho mỗi 3cm chiều dài của cá vàng ( gold fish )
    Ví dụ : bạn có một cái hồ cá có chiều dài bằng 60cm. Chiều rộng 30cm và chiều cao 30cm. Vậy số cá mà bạn có thể thả vào hồ là :
    Đầu tiên bạn hãy tính hồ cá của bạn chứa đuợc bao nhiêu lít nuớc?
    60cm.30cm.30cm/1000=54 lít nuớc = 54 kg
    Gọi tổng số chiều dài của cá mà bạn có tính bằng cm là x
    Cứ 4 lít nuớc thì nuôi đuợc 3cm cá
    Vậy 54 lít nuớc thì nuôi đuợc x cm cá
    X = 54 . 3 / 4 = 40.5 cm
    4 con Guppy mỗi con dài 3.5cm, Vậy tổng số chiều dài là 14cm
    2 con Danios 5cm 10cm
    2 con Platy 5cm 10cm
    2 con Swordtail 5cm 10cm
    10 con cá có chiều dài 44cm


    14. Hội chứng hồ cá mới
    Điều này thuờng xảy ra cho những nguời nuôi cá lần đầu. Sau khi hoàn tất việc xây dựng hồ cá, để cho bộ lọc nuớc hoạt động khoảng một tuần. Sau đó nuôi tối đa số luợng cá mà hồ có thể chứa đuợc. Chẳng bao lâu cá bắt đầu chết mà thân chủ chẳng biết tại sao? Thuờng thì tất cả cá trong hồ đều chết. Thất vọng, thân chủ làm lại từ đầu, cọ rủa hồ cá và các vật trang trí và tin rằng cá của mình mua có bệnh. Mọi việc xảy ra nhu cu và cá lại chết. Thật ra cá chẳng có bệnh gì cả, Điều căn bản là hệ thống lọc nuớc không có đủ thời gian tạo thành một biological filter để loại trừ các chất độc trong nuớc. Nguyên do cá chết là sự có mặt của chất nitrite. Cọ rửa hồ cá và những thứ khác là cách tốt nhất để loại trừ những vi sinh vật có ích đang phát triển và lỗi lầm này còn nặng thêm vì nguời nuôi cá lần đầu thuờng có chiều huớng cho cá ăn thật nhiều. Để tránh hội chứng trên, cách tốt nhất là để bộ lọc nuớc chạy khoảng 2 tuần truớc khi thả cá vào hồ và không thả quá nhiều số luợng mà hồ có thể chứa đuợc. Kiên nhẫn khi có một hồ cá mới là phuong thức tốt nhất để thành công.






    15. Cho cá ăn nhu thế nào?
    Cá nuớcngọt vùng nhiệt đới ăn đủ loại thức ăn khác nhau, Điều kiện duy nhất là thức ăn phải nhỏ để cho cá ăn dễ dàng.Cung nhu những sinh vật khác cá cung cần ăn đầy đủ chất vitanin để cá có thể sống và sinh hoạt bình thuờng. Cá cung can thay đổi cac loại thức ăn khác nhau để tránh nhàm chán hay quen ăn một loại thức ăn. Điều quan trọng nữa là là thức ăn phai phù hợp với từng loại cá. Bạn không thể cho cá lớn ăn những thức ăn quá nhỏ hoặc những con cá nhỏ lại ăn những thức ăn quá lớn.
    16. Cho cá ăn bao nhiêu lần trong một ngày?

    Hình máy cho ăn tự động

    Bình thuờng bạn nên cho cá ăn 2 lần một ngày ngoại trừ loại cá săn mồi. Nếu bạn cho cá ăn những thức ăn mỏng và khô do nổi trên mặt nuớc ( flakes ) thì mỗi lần cho cá ăn một chút ít để cá có thể ăn hết trong vòng 5 phút. Nên để cá hoi đói một chút hon là cho cá ăn quá du thừa. Cho cá ăn quá nhiều có thể làm cho cá bị bội thực hay đồ ăn du thừa làm cho nuóc chóng bị vẩn đục và cá có thể chết. Lám sao để mỗi khi thấy bóng dáng cuả bạn là cá nổi lên trên mặt nuớc đợi cho ăn. Đó là một dấu hiệu tốt. Lâu lâu để cho cá nhịn đói một vài ngày cung không sao vì ở ngoài thiên nhiên đôi khi cá nhịn đói cả tuần là chuyện thuờng. Bạn nên nhớ rằng con cá đói là con cá khỏe mạnh.

    Hình thức ăn khô cuả cá


    17. Cá ăn những gì?
    Đồ ăn khô và dạng những viên nhỏ ( flakes and pellets ) : đồ ăn khô chế tạo cho cá thuờng tìm thấy ở các tiệm bán cá cảnh . Có rất nhiều loại thức ăn khô đuợc chế tạo cho cá với đủ loại maù sắc trong dó chứa đầy đủ chất bổ duỡng và vitamin . Đồ ăn khô, mỏng dành cho cá nhỏ cho tới 10-13cm. Bạn cung nên cho cá ăn thêm một vài thứ khác cho cá khỏe mạnh. Thức ăn duới dạng viên nhỏ cung tuong tụ nhu những thứ khác nhung công dụng tốt honđuợc chế tạo với nhiều cỡ khác nhau để làm cho cá nhiều màu sắc hay thúc cá lớn nhanh.
    Sinh vật sống : Bạn có thể mua thức ăn tuoi sống cho cá tại tiệm bán cá-cảnh nhu thủy trần ( một loại sinh vật nhỏ li ti sống trong nuớc ), giun, tôm nhỏ. Loại cá săn mồi thuờng cho ăn giun đỏ, sâu cho cá cho cá chóng lớn và sinh sản.
    Thịt sống : tim bò là một thức ăn rất tốt cho cá săn mồi. Cách làm nhu sau, lọc bỏ mỡ cắt ra từng miếng nhỏ và bỏ vào trong ngăn đá. Khi thịt đa cứng thì bạn sẽ dễ dàng dùng dao cắt thành những viên nhỏ cho cá ăn. Bạn cung có thể làm cách này với that gà, that cá hay bất cứ thịt gì không có mỡ.
    Rau cỏ : nhiều loại cá thích ăn thực vật nhu rau các loại hay đậu nấu chín, Không có hại khi bạn thử cho cá ăn các loại rau khác nhau, nhung bạn nên để ý vớt rau ra khi cá không muốn ăn nữa.






    18. Cách bảo trì hồ cá
    Bạn nên làm một thời khóa biểu cho việc bảo trì hồ cá cuả bạn. Đó là cách tốt nhất để giữ hồ cá đuợc lành mạnh.
    Mỗi ngày
    * Cho cá ăn 2 lần một ngày, mỗi lần cho thức ăn vuà đủ để cho cá ăn hết trong vòng 5 phút
    * Kiểm tra nhiệt độ nuớc cuả hồ cá
    * Quan sát xem có con cá nào có triệu chứng bệnh tật không?
    Hàng tuần
    * Thay 10 % nuớc của hồ cá và thế vào đó nuớc đa đuợc dechlorinated
    * thử độ pH, ammonia, nitrite, nitrate,
    * Cạo rêu bám vào mặt kính cuả hồ
    Hàng tháng
    * Thay 25% nuớc cuả hồ cá, làm sạch đáy hồ ( vacuum ), và thay vào đó nuớc đa đuợc dechlorinated.
    * Bảo trì bộ loc : thay filter, carbon, biological rings, rửa such bộ lọc ngoài.
    * Cạo rêu cho mặt kính cuả hồ cá
    * Rửa sạch cây thủy sinh bằng nhựa , đồ trang trí ( nếu có thể )
    * Thay miếng đá sủi ( tạo thêm không khí cho cá )
    * chăm sóc cây thủy sinh ( nếu có )

    19. Những điều cần chú ý khi bảo trì hồ cá
    Dấu hiệu cuả cà mạnh khỏe :
    * Tham ăn
    * Boi lội nhanh nhẹn hoạt động
    * Mắt cá trong sáng, da mịn màng, vây cá lành lặn, không xuớc , chẻ, đổi màu
    * Boi lội thanh thản, mang cá thở đều
    Dấu hiệu cá có bệnh :
    * Nằm yên duới đáy hồ ( trừ loại cá sống duới đáy )
    * Lớn chậm hay gầy yếu
    * Mang cá bị xung đỏ
    * Hay cọ mình vào những viên đá dùng để trang trí
    20. Những điều cần nhớ
    * Đọc thật kỹ những huớng dẫn khi dùng thuốc trị bệnh cho cá
    * Nhớ dung tích hồ cá của bạn ( bao nhiêu lít nuớc ) để cho thuốc vào hồ chính xác
    * Rửa tay truớc và sau khi tiếp xúc với cá hay co rửa hồ cá

    Hình lọ thuốc

    21. Kiểm soát chất luợng nuớc trong hồ cá ( water log test )
    Điều quan trọn khi bảo tri hồ cá là theo dõi chăt chẽ chất luợng nuớc trong hồ . Bảng huớng do duới đay giúp bạn giúp bạn hiểu đuợc những kết quả thử nghiệm
    *pH level - NORMAL RANGE 6.5 - 8.2
    Đây là cách đo luờng sự hoạt động cuả những phân tử hydrogen trong nuớc,sự ổn định cuả độ pH có liên quan tới độ kiềm ( alkaline ) và độ cứng ( hardness ) . Thay đổi độ pHquá nhanh sẽ làm hại đến cá.
    * Chlorine và chloramines - NORMAL RESULTS 0.0 mg / lít
    Những thứ hóa chất này đuợc nhà máy nuớc bỏ vào nuớc để bảo vệ nguời tiêu thụ. Đừng quên cho dechlrinator mỗi thêm nuớc vào hồ cá vì chỉ một luợng nhỏ chlorine cung độc hại cho cá
    * Ammonia - NORMAL RESULTS 0.0 - 0.25 mg / lít
    Hồ cá có bộ lọc hữu hiệu không có ammonia ( sau khi hoàn tất NITROGEN CIRCLES ). Hồ cá mới dùng máy loc nuớc cộng với thay nuớc từng phần cung làm giảm ammonia mọt cách nhanh chóng
    * Nitrite - NORMAL RESULTS 0.0 - 0.5 mg / lít
    Nitrite làm giảm khả năng vận chuyển oxygen trong máu cuả cá. Bạn có thể loại bỏ nitrrite trong nuớc hồ cá bằng máy loc nuớc và thay nuớc từng phần hay bỏ 0.1 - 0.3 % muối dùng cho hồ cá vào hồ ( 1-3 muỗng nhỏ cho mỗi 4 lít nuớc ) cung làm giảm đáng kể sự độc hại cuả nitrite đồi với cá
    * Nitrate - NORMAL RANGE 0-40 mg / lít
    Nều mức nitrate vuợt quá 40 mg / lít , Thay nuớc từng phần cung làm loãng sự đậm đặc cuả nitrate. Hồ cá có mức nitrate cao cung tạo điều kiện cho rêu phát triển
    * Hardness - NORMAL RANGE 100- 250 mg / lít
    Hồ cá có nuớc cứng cao cung kèn theo độ pH cao, làm cho nuớc mềm đi cung làm giám độ pH. Hầu hết cá nuớc ngọt sống ở vùng có độ nuớc cứng trung bình
    * Alkalinity - NORLMAL RANGE 120-300 mg / lít
    Nếu hồ cá có độ alkalinity thấp thì độ pH sẽ thay đổi một cách đột ngột, nguy hiểm cho cá. Tăng độ kiềm lên sẽ giữ độ pH trong hồ cá đuợc ổn định
    Nhiệt độ cuả hồ cá - NORMAL RANGE 23 - 28 độ C ( 74 - 82 độ F )
    Dùng thanh suởi để duy trì nhiệt độ cuả hồ cá, sự thay đổi đột ngột nhiệt độ cuả hồ cá rất có hại cho cá.
    21. Những loại cá nào thich hợp cho những nguời mới tập nuôi cá
    1. Danios ( ngựa vằn )
    2. Molly ( cánh buồm)
    3. Guppy ( 7 mầu )
    4. Platy ( cá mún )
    5. Swordtail ( cá kiếm )
    6. Angelfish ( cá thần tiên )
    7. Catfish ( cá hút bụi )
    Sách tham khảo
    A practical guide to Tropical Aquarium Fish by Richard Crow and Dave Keeley
    Pictures by tuandoansj
     
    longbeo thích bài này.

Chia sẻ trang này