Lươn biển dùng hàm phụ để nuốt mồi

Thảo luận trong 'Tin tức đó đây' bắt đầu bởi ut rom, 4/10/07.

  1. ut rom

    ut rom New Member

    Tham gia:
    14/11/06
    Bài viết:
    4
    Thích đã nhận:
    1
    Đến từ:
    Hồ Chí Minh
    Các nhà nghiên cứu tại Đại học California Davis (UC Davis) vừa khám phá ra rằng lươn biển có một cách nuốt mồi độc đáo làm người ta liên tưởng đến một bộ phim khoa học viễn tưởng. Sau khi tóm được con mồi bằng hàm, một bộ hàm thứ hai nằm ẩn trong họng của lươn biển vươn tới trước vào trong vòm miệng để ngoạm lấy thức ăn, mang ngược lại thực quản và sau đó là nuốt.

    "Nhìn chung thì đây là một thay đổi trong cách thức ăn của cá thực đáng kinh ngạc" Rita Mehta - một nhà nghiên cứu sau tiến sĩ thuộc khoa Tiến hóa và Sinh thái tại UC Davis - cho biết.

    Mehta nói nghiên cứu cho thấy những sự đa dạng ấn tượng có thể có trong sự sống, thậm chí những điều rất cơ bản như việc ăn uống.

    Nhà nghiên cứu đã dùng một camera kỷ thuật số tốc độ nhanh để quay phim những chú lươn biển ăn mồi trong phòng thí nghiệm, để có thể quay được chuyển động nhanh của bộ hàm thứ hai nằm ở yết hầu này. Cô ấy cũng dùng máy chụp X quang và vài thiết bị ghi hình khác tại khoa Thú y UC Davis nhằm tìm ra bí mật về sự chuyển động của bộ hàm.

    Lươn biển thuộc họ Muraenidae, có mang dạng lổ thông hơi và không có vây ức (tay bơi). Hơn 200 loài lươn biển được tìm thấy ở các vùng biển nhiệt đới trên thế giới, thường ẩn mình trong các hốc đá và rặng san hô. Trong thiên nhiên, chúng có thể đạt đến chiều dài 3 mét.

    Đa số cá ăn bằng cách hút. Khi gặp thức ăn hay con mồi, cá nhanh chóng mở rộng khoang miệng, hút nước và thức ăn vào theo. Vài loại cá ăn bằng cách há to miệng nuốt chửng lấy con mồi hay dùng hàm để ngoạm chặt nó. Nhưng hầu hết cá sau đó dùng cách hút để chuyển thức ăn từ miệng xuống thực quản.

    Nhưng, Mehta nhận thấy những con lươn biển có ít khả năng để tạo ra sự hút xuyên qua miệng của chúng. Thay vào đó, đầu tiên chúng táp mồi bằng bộ hàm ngoài mạnh mẻ để thưởng thức hương vị món ăn. Sau đó, bộ hàm ẩn bên trong họng với những răng lớn và cong vươn tới trước để ngoạm lấy con mồi. Cùng lúc hàm ngoài sẽ nhả con mồi ra và hàm trong đưa con mồi vào để thực hiện việc nuốt. Toàn bộ tiến trình chỉ mất vài phần giây.

    Vài loại cá cũng có hàm hầu có khả năng nghiền nát thức ăn, nhưng "không hấp dẫn ngoạn mục như trường hợp này", Peter Wainwright - giáo sư khoa Tiến hóa và Sinh thái thuộc UC Davis và cũng là đồng tác giả với Mehta - cho biết thêm. Dường như chỉ có lươn biển là có bộ hàm thứ hai, di động có thể vươn ra trước để ngoạm mồi.

    Lúc nghỉ, bộ hàm trong nằm sau xương sọ của lươn biển. Khi vươn ra, nó chuyển động gần hết chiều dài sọ của con vật nhưng vẫn không lòi ra khỏi bộ hàm ngoài. Sự sắp xếp có ý nghĩa là dù cho con lươn chỉ cắm vài cái răng vào con mồi, nó vẫn có thể giữ chặt lấy bửa ăn bằng bộ hàm trong.

    Mehta so sánh lươn biển với rắn, là loài thường xuyên phải tọng những con mồi to quá mức so với cái miệng hơi bị nhỏ vào trong một cơ thể vừa dài vừa mỏng. Rắn giải quyết vấn đề bằng sự co giãn, nó có khả năng tách rời phần bên trái và bên phải của hàm, chúng sẽ giử chặt con mồi bằng một bên trong khi sử dụng hàm bên kia vòng qua nó.

    Mehta và Wainwright đang nghiên cứu xem bộ hàm khác thường kể trên của lươn biển đã tiến hóa như thế nào. Một loài lươn khác, chẳng hạn như lươn châu Mỹ Anguilla vẫn ăn mồi bằng cách hút. Có lẽ việc lươn biển phát triễn kỹ năng này là do hệ quả từ sự săn mồi trong khoảng không gian bị giới hạn, vì trong những hốc đá chúng không thể phình đầu to thật nhanh để tạo ra một lực hút được.

    "Lươn là một nhóm cá rất đa dạng và kỳ lạ một cách đáng ngạc nhiên, nhưng lại không được nổi tiếng cho lắm" - Wainwright nói.

    Nghiên cứu này được công bố trên tập san Nature số ra ngày 6 tháng 9/2007 và được tài trợ kinh phí từ Hiệp hội Đại học Phụ nữ Mỹ (American Association of University Women) và Quỹ Khoa học Quốc gia (National Science Foundation).
     

Chia sẻ trang này