Mới Sưu Tầm Được , bạn nào chưa biết thì tham khảo nhe

Thảo luận trong 'CÁ CHỌI - CÁ ĐÁ - BETTAS' bắt đầu bởi vietFPT, 6/5/08.

  1. vietFPT

    vietFPT Member

    Tham gia:
    18/3/08
    Bài viết:
    14
    Thích đã nhận:
    0
    Đến từ:
    TPHCM
    Về tác giả
    Tôi tên là Tim Arndt. Một số bạn bè thường gọi tôi là BettaPapa. Tôi nuôi và lai tạo cá Betta trong hơn 20 năm. Với trình độ của một giáo viên cao đẳng chuyên giảng dạy về lãnh vực nông nghiệp, tôi từng giúp đỡ hàng trăm sinh viên thành công trong việc lai tạo loài cá này. Kết quả là tôi đã trải qua mọi tình huống có thể và giải đáp hàng ngàn câu hỏi thường xuyên được lặp đi lặp lại.


    Những môn tôi dạy ở trường cao đẳng gồm có Bệnh cá, Chất lượng nước và Lọc nước, Gen và Sinh sản, vì vậy tôi có thể gợi ý cho bạn tìm ra giải pháp cho mọi vấn để mà bạn gặp phải.

    Tôi không nghĩ là có con cá cảnh nào khác tốt hơn cá Betta để nuôi trong nhà của bạn. Chúng cần rất ít không gian, chúng ăn đủ mọi loại thức ăn và hầu như rất ít khi bị bệnh. Có 3 lý do chính mà mọi người yêu thích cá cảnh nhiệt đới:
    1- Cá có vây dài tha thướt và xinh đẹp.
    2- Cá có màu sắc sặc sỡ.
    3- Cá có những hành vi và thể hiện thú vị


    Cá Betta có đủ 3 đặc tính này. Tại trang AlphaBettas, chúng tôi cố gắng giúp bạn nuôi dưỡng thành công cá Betta từ việc cung cấp những con cá có chất lượng tốt nhất có khả năng sinh sản đến việc hỗ trợ tiếp sau đó qua email, chúng tôi cam kết sẽ trợ giúp các bạn bằng mọi khả năng có thể.

    Phòng nuôi cá của chúng tôi cực kỳ giản tiện. Tôi không sử dụng hệ thống lọc. Hệ thống lọc có thể là nguồn ủ bệnh và ký sinh, và hầu như không thể tiêu diệt nổi. Tôi thích mọi thứ thật đơn giản. Tôi cho cá sinh sản trong những hồ nhỏ khoảng 25 lít mà tôi tự làm lấy từ kiếng cũ. Tôi nuôi cá con trong các chai nhựa lật ngửa với một ống hút để tôi có thể hút hết chất thải một cách dễ dàng mỗi ngày.


    Với tôi, điều quan trọng nhất là những điều mà tôi học được từ việc nuôi cá Betta, những điều về cuộc sống, tự nhiên, sự sáng tạo và về con người. Hầu như không có ngày nào mà tôi không học thêm được điều gì đó mới mẻ.

    Thời điểm đàn cá con lớn lên và thay đổi mỗi ngày rất thú vị. Tôi đặc biệt thích thú khi quan sát chúng phát triển màu sắc. Vây của chúng dài ra một cách nhanh chóng và cuối cùng hình dáng của chúng định hình.

    Cá Betta thật bé nhỏ và nó luôn nghĩ rằng mình làm chủ thế giới… nó cố gắng xua đuổi những con cá đực khác đến gần. Việc đoán xem con cá nào sẽ có hình dạng và màu sắc đẹp nhất sẽ rất thú vị. Việc chiêm ngưỡng một dòng cá mới hay một cá thể bị đột biến cũng thú vị tương đương.

    Giải quyết được một vấn đề cũng rất tuyệt. Đó có thể là việc thiết kế và lắp đặt thiết bị mới để chụp hình những con cá non hay xây dựng một hệ thống chiếu sáng mới. Làm sao mà mọi thứ không thể tuyệt vời cho được?

    Sinh học cá Betta
    Betta hoang dã: trong môi trường thiên nhiên, những con cá nhỏ này trông hoàn toàn khác với những con mà các bạn thấy trong các tiệm cá cảnh ở Bắc Mỹ. Cá hoang dã có vây ngắn hơn so với những con vây dài mà chúng ta thấy ở tiệm.



    Quê hương của chúng ở các xứ nhiệt đới ấm áp như Singapore, Campuchia, Việt Nam, Lào và Thái Lan. Ở những nước này, chúng thường trú ngụ nơi những vũng nước nông và đặc biệt là trong các ruộng lúa.

    Nước ở đấy thường đục và kết quả là nồng độ ô-xy rất thấp. Những con cá này thích hợp với môi trường sống như vậy, chúng có khả năng lấy ô-xy trực tiếp từ không khí bằng cách nổi lên để thở.

    Không khí đi qua một cơ quan có đường rãnh xoắn nằm ở trên đầu gọi là mê lộ (labyrinth). Nếu để ý kỹ, bạn sẽ thấy cá thường xuyên nổi lên mặt nước để đớp không khí. Chúng làm vậy sau mỗi 2 phút bởi vì lượng ô-xy thẩm thấu qua mang không đủ cho cơ thể. Mang của chúng chỉ có kích thước bằng một nửa so với những loài khác có cùng kích thước. Mang tuy nhỏ nhưng vẫn cần thiết vì cá không thể sống chỉ bằng ô-xy lấy từ không khí. Cả mang lẫn mê lộ đều cần thiết cho đời sống của chúng.



    Mang nhỏ cũng rất thích hợp vì cá Betta thường xuyên đá lẫn nhau. Cá đực rất hiếu chiến, nó sừng sộ rồi đá bất cứ con cá nào khác đến gần. Đó là lý do tại sao bạn thường thấy mỗi con được nhốt riêng trong một lọ bởi vì người ta không thể nuôi chúng chung trong hồ cảnh và giữ chúng không bị trầy xước. Chúng sẽ đá nhau tơi tả để tranh giành ngôi vị thủ lãnh. Chúng hiếm khi nào đá đến chết mà thường chỉ đá cho đến khi có con chịu thua và bỏ chạy khỏi vùng đó.

    Trong ruộng lúa, thức ăn chính của chúng là ấu trùng muỗi và chúng giúp khống chế số lượng loài côn trùng này. Sau khi lúa được thu hoạch xong, ruộng được rút khô nước và chỉ có loài Betta còn tồn tại trong các vũng nước hình thành từ vết chân trâu bò. Nếu hai con cá đực cùng trú ở một nơi thì chỉ còn một con sống sót đến hôm sau. Nếu một cặp cá cùng trú ngụ một nơi thì chúng sẽ sinh sản và bầy cá con xuất hiện. Cá bố mẹ nhịn đói đến chết, cá bột sẽ tiếp tục sống sót cho đến khi ruộng được xả đầy nước và chúng sẽ tiếp tục cư ngụ và sinh sôi ở đó.

    Bởi vì Betta thích hợp với không gian thật hẹp nên bạn thường thấy chúng được nhốt trong những lọ nhỏ như ly uống cà phê ngoài các tiệm bán cá. Mặc dù điều này chẳng hại gì nhưng mỗi con nên được nuôi trong chai có dung tích ít nhất 1 lít và làm vệ sinh cũng như thay từ 25-50% nước 3 ngày 1 lần. Những con cá tội nghiệp đựng trong ly cà phê thậm chí xoay người cũng rất khó khăn. Thật buồn khi thấy những con cá dễ thương như vậy bị đối xử một cách tàn tệ. Nếu cá có thể nói hay la hét thì tôi chắc là chúng ta sẽ nghe thật nhiều từ những con cá ở những tiệm cá như vậy!

    Điểm khác biệt lớn nhất giữa cá bán ở tiệm với cá trong các cuộc triển lãm là ở đuôi của chúng. Ngày trước, tiệm cá thậm chí còn chưa có cá đuôi voan (veiltail). Nhưng gần đây, nhiều cá đuôi tưa (crowntail) và đôi khi là cá đuôi bán nguyệt (halfmoon) được bày bán.



    Không lâu sau đó, cá veiltail hiếm khi được bán ngoài tiệm vì ngày càng có nhiều người thích nuôi loại cá có đuôi xoè rộng như delta và halfmoon.

    Loại đuôi có tia vây kéo dài có lẽ là tiền thân của loại crowntail.

    Delta là loại cá có vây đuôi xoè rộng nhất trước khi cá halfmoon xuất hiện.

    Đuôi tròn và đuôi chóp (spadetail) là dạng đuôi hiếm. Betta cũng có thể có đuôi kép.




    Dù ở cấp độ nào thì cá Betta cũng trở nên rất phổ biến ở Bắc Mỹ bởi vì chúng được lai tuyển chọn để có vây dài và đủ loại màu sắc. Nhiều câu lạc bộ đã hình thành ở Mỹ và một số triển lãm thường niên mà các nhà lai tạo có thể đem những con cá đẹp nhất của mình đi dự thi và giành giải thưởng. Một điều khoản thông thường của các cuộc triển lãm, đó là tất cả những con cá tham dự đều được đem bán đấu giá khi triển lãm kết thúc. Bằng cách này, những người mới bắt đầu nuôi cá cũng có khả năng sở hữu những con cá có chất lượng để đem lai tạo.

    IBC (International Betta Congress) là hội đồng được thành lập với mục đích bảo tồn và phát triển tất cả những loài cá Betta. Hội đồng này tổ chức những cuộc triển lãm quốc tế hàng năm ở Mỹ và những nhà lai tạo cá Betta ở khắp nơi trên thế giới gửi cá của họ đến dự thi và để được đội ngũ trọng tài chuyên môn đánh giá.

    Chăm sóc cá Betta
    Nhìn chung, cá Betta là một trong những loài cá cảnh nhiệt đới dễ chăm sóc nhất. Chúng cần rất ít không gian. Chúng ăn đủ mọi loại thức ăn và rất ít khi mắc bệnh.

    Nhưng việc chăm sóc con cá Betta đầu tiên thực sự là một thách thức. Có hàng loạt những câu hỏi lướt qua đầu bạn chẳng hạn như:
    1. Không biết cá của tôi có thực sự thích cái hồ đó? Tại sao nó hay bơi giật lùi?
    2. Cá có đủ ấm không? Làm sao tôi biết là nó bị lạnh?
    3. Cá thích ăn gì? Tại sao nó cứ phun thức ăn hoài?
    4. Cá của tôi có mạnh khoẻ không? Làm sao tôi biết khi nào cá bị bệnh?

    Vâng, bạn có thể yên tâm bởi vì sau đây bạn có thể tìm thấy mọi thông tin cần thiết để nuôi cá một cách thích hợp và mạnh khoẻ.

    Nhiệt độ
    Betta thích khí hậu ấm áp. Chúng có thể sống sót ở nhiệt độ bình thường (khoảng 21 độ C), nhưng trở nên chậm chạp và màu sắc nhợt nhạt đi bởi vì nhiệt độ thích hợp nhất đối với chúng là từ 24-27 độ C.



    Vì vậy bạn nhất thiết phải mua một đầu nhiệt. Cố gắng mua loại tốt nhất vì không gì tệ bằng việc đầu nhiệt bị hư làm cá chết. Chẳng hạn, bạn thăm hồ vào buổi sáng và phát hiện con cá “cưng” bị cứng đờ và trắng nhợt… nói nôm na là bị đun sôi!

    Đặt một cái nắp lên trên hồ để giữ nhiệt và hơi ấm cho hồ cá. Nhớ khoét một vài lỗ nhỏ bên trên để cá thở. Nếu bạn không muốn dùng đầu nhiệt thì nên kiếm chỗ nào ấm áp trong nhà để đặt hồ cá.

    Tin tôi đi, bạn sẽ gặp rất ít vấn đề một khi cá của bạn được sưởi ấm.

    Thức ăn
    Tại Alpha Bettas...chúng tôi cho cá ăn đủ thứ… cả cá con lẫn cá trưởng thành. Kết quả là khi mua cá từ chúng tôi bạn không phải lo lắng rằng cá có chịu ăn thức ăn của bạn hay không. Thường thì chúng đã từng ăn loại thức ăn đó từ trước. Có 3 loại thức ăn chính cho cá Betta:

    1. Thức ăn khô (loại viên và tấm): dù trông có vẻ kén ăn nhưng hầu hết cá Betta đều phàm ăn. Tuy nhiên, đôi khi bạn vẫn gặp phải con cá kén ăn. Trước tiên, nó trông có vẻ kén ăn vì nó luôn phun thức ăn ra khỏi miệng. Điều này rất bình thường vì cá không quen với loại thức ăn đó… nó không nhận ra hương vị yêu thích nên phun ra. Cùng với thời gian, nếu bạn kiên trì cho nó ăn thì khi đói nó sẽ bắt đầu nuốt loại thức ăn mới.
    Nếu bạn đổi loại thức ăn khô, hãy cho cá ăn thức ăn mới trước, khi mà cá đói nhất rồi sau đó cho ăn loại thức ăn cũ để đảm bảo cá ăn đủ liều lượng. Vài ngày sau, bạn có thể không cần cho cá ăn loại thức ăn cũ nữa.

    Thức ăn khô dạng viên (pellet) thích hợp hơn dạng tấm (flake) vì ít bị vỡ vụn.



    Cho ăn nhiều lần trong ngày và mỗi lần một ít thích hợp hơn là cho ăn thật nhiều một lần.

    2. Thức ăn đông lạnh: ngày nay, ngoài tiệm cá có bán vô số loại thức ăn đông lạnh mà bạn có thể sử dụng để thay thế cho thức ăn khô. Tôi không chỉ nuôi cá bằng loại thức ăn này bởi vì việc đông lạnh có thể làm phân huỷ một số loại vitamin và chất dinh dưỡng.

    Artemia, ấu trùng hay trưởng thành, là loại thức ăn tốt nhất vì có nguồn gốc từ nước mặn và thường không chứa mầm bệnh, vì vậy có rất ít khả năng cá bị nhiễm bệnh từ loại thức ăn này.


    Ấu trùng muỗi cũng là thức ăn thích hợp vì chúng chỉ có thể được tìm thấy trong các hồ không có cá.

    3. Thức ăn tươi sống: gần đây, hầu hết người nuôi cho cá ăn thức ăn tươi sống vì chúng có vẻ ưa thích loại thức ăn này. Bạn có thể thấy sự thoả mãn của chúng sau khi được ăn trùn chỉ và ấu trùng muỗi. Bo bo, trùn trắng (white worm) và trùng đỏ (midge larvae) cũng là những thức ăn phù hợp.



    Nếu bạn thấy ao nhà có đầy những loại sinh vật này thì nhớ đừng nói cho ai biết vì đó có thể là nguồn cung cấp thực phẩm cho cá của bạn trong nhiều năm trời.

    Thức ăn tươi sống cho cá con
    1. Trùn giấm: những con giun tí hon này là nguồn thức ăn tuyệt vời cho cá con mới nở bởi vì chúng có kích thước rất nhỏ và luôn ngoe nguẩy trên mặt nước. Chúng được nuôi rất đơn giản bằng cách đổ đầy một lọ nước giấm táo cùng với một lát táo. Bạn có thể mua chai nước giấm này ở bất kỳ tiệm bán lẻ nào.



    Bạn cần có một ít trùn giấm để gây giống (tôi luôn có sẵn). Đấy chỉ là một ít giấm cũ có sẵn trùn và bạn chỉ cần đổ chúng vào bình mới. Nhớ để mở nắp hay nắp có đục lỗ để trùn có thể thở.

    Để thu hoạch trùn sau khi chúng sinh sôi nảy nở (sau khoảng 2-3 tuần) bạn cần chuẩn bị sẵn một cái phễu làm từ chai nhựa cắt đáy. Cổ chai được bịt bằng giấy lọc (loại dùng cho máy hút bụi) quấn dây thun. Đổ dấm vào phễu và giấy lọc sẽ giữ lại trùn giấm trên bề mặt.



    Gỡ dây thun, đem giấy lọc rũ trong lọ nước sạch để thu hoạch trùn giấm. Bây giờ bạn có thể đổ lọ nước có chứa trùn giấm vào hồ có cá con. Trùn giấm có thể sống đến 2-3 ngày và là nguồn thức ăn bổ dưỡng cho cá con. Hãy đổ phần nước giấm đã thu hoạch vào lọ để nuôi tiếp vì trong đó hãy còn vô số trùn giấm nhỏ mà giấy lọc không lọc hết. Thay vì dùng phễu nhựa, một vài người sử dụng phin cà phê để lọc nhưng tôi thấy cách lọc này không hiệu quả.

    Cá Betta có thể ăn trùn giấm suốt đời nếu nguồn thức ăn này luôn có sẵn. Ngay cả những con cá Betta lớn cũng luôn để mắt đến những sinh vật tí hon này. Dù vậy, nếu nguồn thức ăn này cạn kiệt, cá Betta sẽ tìm những thức ăn lớn hơn và không bao giờ ăn loại thức ăn tí hon nữa.

    Lọ trùn giấm sẽ cạn kiệt sau vài tháng khai thác nên tôi thường nuôi 2-3 lọ một lúc để đảm bảo luôn có đủ trùn giấm.

    2. Trùn cám (microworm): tương tự như trùn giấm bạn cần phải có con giống (tôi luôn có sẵn). Ban đầu, bạn đổ ít cháo vào hộp nhựa. Sau đó bạn thêm nước vào để hoà loãng cháo và bỏ thêm khoảng 10 viên men khô. Trộn cho kỹ trước khi bỏ trùn cám giống vào. Nhớ đục lỗ nắp hộp nhựa để trùn thở.



    Bắt đầu thu hoạch trùn cám khi bạn thấy chúng nghoe nguẩy thật nhiều trên mặt nước và bên thành hộp (quan sát dưới đèn rọi). Bạn có thể dùng ngón tay hay dụng cụ vớt trùn bên thành hộp và đem rửa bằng nước sạch, hoặc sử dụng que kem hay miếng cào lưỡi nhúng vào chậu nuôi. Sau vài giờ trùn sẽ bám đầy trên bề mặt que kem. Dùng nhíp gắp que kem ra đem rửa trong lọ nước sạch. Bây giờ bạn có thể đem nước có chứa trùn để nuôi cá hay lọc vài lần cho sạch chất dơ nếu muốn giữ cho hồ nuôi luôn sạch sẽ.



    Để lọc, bạn chỉ cần đổ thêm nước vào lọ từ vị trí cao để xáo trộn tất cả lên. Sau đó trùn sẽ lắng hết xuống đáy (sau từ 5-10 phút) và bạn đổ phần nước đục phía trên đi. Nếu bạn làm vài lần thì trùn sẽ rất sạch trước khi bạn đem cho cá ăn. Giống trùn này luôn tụ dưới đáy hồ nên không thích hợp với cá con vốn chỉ kiếm ăn trên mặt nước. Vì vậy, tôi luôn cho cá ăn cả trùn giấm lẫn trùn cám cùng lúc.

    Bạn có thể tìm các giống trùn kể trên ở các câu lạc bộ cá cảnh.

    3. Ấu trùng artemia: mua trứng artemia ở các tiệm cá cảnh địa phương. Nhớ đừng cho cá ăn loại thức ăn này quá nhiều.

    Không gian
    Cá Betta không cần nhiều không gian. Hồ rộng từ 17 lít đến 35 lít là đủ. Tốt nhất là ngăn hồ 35 lít làm hai. Bây giờ bạn có thể nuôi hai con cá đực và ngắm chúng phùng mang với nhau. Cá đực trông đẹp nhất mỗi khi chúng phùng mang.


    Thật khó để nuôi cá chung với cây thủy sinh. Cuối cùng tôi đành sử dụng rong nhựa và cá cũng chẳng hề quan tâm đến sự khác biệt này… ít ra, chúng cũng không phàn nàn gì cả. Tôi rất thích thú khi quan sát cặp cá bơi giữa đám rong tìm thức ăn và vờn lẫn nhau. Càng nhiều rong thì cá cái càng có nhiều chỗ để trú ẩn.


    Bạn có thể trải sỏi ở đáy hồ, nhưng cũng chẳng có gì khác biệt… cá Betta không hề quan tâm đến điều này.

    Nhớ đậy nắp hồ. Cá Betta hay nhảy. Có thể mọi thứ đều ổn trong nhiều tuần nhưng rồi đến một đêm trăng… cá nhảy ra! Bạn thăm hồ vào buổi sáng và phát hiện có thứ gì đen đen nằm trên sàn nhà. Bạn lượm nó lên nhận ra… đó là con cá… dưới hình hài xơ xác cứng đờ.

    Đừng, đừng bao giờ trở nên quá thân thiết với cá Betta của bạn bởi vì bạn sẽ đau đớn bội phần nếu có một ngày chúng bỏ bạn ra đi!

    Cá nuôi chung với Betta
    Mặc dù là cá đá nhưng Betta lại khá hiền lành đối với những loài cá khác. Tuy nhiên, loài cá này thích sống riêng rẽ nên không rõ nó sẽ phản ứng như thế nào khi gặp những loài cá khác.

    Đôi khi chúng cắn chết những con cá bơi ngang qua và để xác nổi lên mặt nước nhưng khi khác chúng lại tránh qua một bên. Chúng có thể giương vi phùng mang đuổi cá khác đi nhưng có khi lại để cho cá khác rỉa đuôi của chúng.

    Cá Betta đuôi dài thường đánh đuổi những con cá rỉa vây của chúng như cá tứ vân. Tránh nuôi cá tứ vân chung với cá Betta.


    Hầu hết cá tetra và cá sặc không rỉa vây và phù hợp để nuôi chung với cá Betta. Cá Betta và cá bảy màu thường xung khắc với nhau, tôi từng thấy hai con đực đánh nhau chí tử.



    Dĩ nhiên là cá cichlid cũng là mối đe doạ với cá Betta. Có lẽ chỉ có cá phượng hoàng và cá lỗ khoá (Cleithracara maronii) là ngoại lệ.

    Ánh sáng
    Cá Betta dường như không quan tâm đến việc chúng có đủ ánh sáng hay không nhưng chúng sẽ trông đẹp nhất khi có đầy đủ ánh sáng chiếu vào. Nếu nhà bạn có con cá đẹp nhất thế giới mà bạn lại không thể thấy màu sắc của nó thì còn ý nghĩa gì nữa?

    Vì vậy tôi thích sử dụng đèn huỳnh quang, loại cho phổ ánh sáng tự nhiên.


    Nước, lọc nước và vệ sinh
    Cá Betta thích nước sạch và nước sạch cũng giúp bạn ngắm chúng rõ nhất. Nước không cần phải lọc nếu bạn định kỳ hút hết chất cặn bã. Một bộ lọc bằng bọt biển nhỏ với ống khí cao gần đến mặt nước là tốt nhất vì nó tạo ra rất ít xáo động.


    Cá Betta không phù hợp với nước động. Có lẽ chỉ cần thay một nửa nước mỗi tuần kết hợp với làm sạch cặn bã là đủ.

    Bộ lọc đáy là một ý tưởng không phù hợp vì nó chỉ hút chất thải xuống bên dưới lớp sỏi và vẫn làm nước bị dơ.
    Cá Betta có thể chịu đựng được các điều kiện nước khác nhau nhưng chúng thích hợp nhất với nước mềm. Nước cứng và can-xi không làm cá chết nhưng dường như tác động đến sự phát triển của cá non (xem phần Lai tạo cá Betta).

    Nếu bạn sử dụng nước máy thì nhớ trung hoà clor trước khi thả cá vào. Clor làm cá chết. Nó đốt cháy các tế bào ở vây và mang cá.

    Sức khoẻ
    Cá Betta có sức chịu đựng rất cao. Nếu bạn mua một con cá thì nên chắc chắn rằng nó không có dấu hiệu bệnh tật. Cá sẽ sống đến vài năm nếu bạn sưởi ấm và cho nó ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng.

    Tuy nhiên, dù cho người bán có nói gì đi nữa thì sớm hay muộn bạn cũng mua phải con cá mang mầm bệnh và sau đó phát bệnh. Người bán cá có thể đã sử dụng hệ thống lọc nước từ đó mầm bệnh lây lan và cá bị nhiễm bệnh. Tôi cho rằng bạn sẽ không gây ra vấn đề gì nếu không sử dụng hệ thống lọc nước.

    Nếu cá khoẻ mạnh thì có thể sử dụng hệ thống lọc nước, không có vấn đề gì. Nhưng rồi bạn sẽ mua phải con cá bị bệnh và mầm bệnh sẽ lây lan ra toàn bộ hệ thống. Sẽ rất khó khăn để xử lý một hệ thống đã bị ô nhiễm, ngay cả đèn chiếu tia tử ngoại cũng chỉ tiêu diệt được 97% mầm bệnh mà thôi.

    Những vấn đề mà bạn thường phải đối mặt gồm:
    1. Bệnh nấm: những vi khuẩn ký sinh này lây nhiễm rất mạnh.
    2. Bệnh thối vây: như tên gọi, vi khuẩn loại này sẽ tấn công và làm hư bộ vây đẹp của cá.
    3. Đốm trắng xuất hiện khắp hồ: chúng bám trên mặt kiếng gần mực nước và làm cho cá bị bệnh.


    Bệnh nấm được điều trị bằng hợp chất đồng có bán ở các tiệm cá.
    Bệnh thối vây được điều trị bằng kháng sinh cũng có bán ở các tiệm cá.
    Cả bệnh nấm và thối vây đều được điều trị nhanh chóng nếu chúng ta tăng nhiệu độ nước lên vài độ và thêm vào ít muối hột (một muỗng trà/3.5 lít).
    Bệnh đốm trắng được điều trị bằng chất có chứa formalin (đôi khi cũng có bán ở tiệm cá).

    Tại Alpha Bettas, chúng tôi luôn cố gắng cung cấp cho các bạn những con cá mạnh khoẻ nhất!

    Nếu cá bị bệnh, chúng tôi luôn điều trị chúng bằng loại thuốc thích hợp và ngưng mọi giao dịch cho đến khi cá mạnh khoẻ hoàn toàn.

    Lai tạo cá Betta
    Có hai phương pháp chính để lai tạo cá Betta. Áp dụng theo phương pháp nào là tuỳ vào vào lựa chọn của bạn. Nhưng để tuyển lựa được cá đẹp thì trước tiên bạn phải lai tạo được thật nhiều cá con, vì thế cách lai tạo thứ nhất tốt hơn nhờ cung cấp môi trường lý tưởng và kiểm soát được cá.

    Phương pháp 1: lai tạo có kiểm soát
    Trọng tâm của phương pháp này đó là cá giống luôn có tình trạng sức khoẻ tốt và thu hoạch được nhiều cá con, nhờ vậy mà một số cá thể xuất sắc có khả năng xuất hiện trong bầy. Chúng có thể được đem đi triển lãm hay để lai tạo sau này.

    Phương pháp này không cần sử dụng rong nhựa hay cây thuỷ sinh và không thả thêm thứ gì khác ngoài thức ăn vào hồ. Cá cái được cách ly với cá đực nhờ một ống nhựa hay thuỷ tinh trong suốt. Bằng dụng cụ này, nó có thể được thả ra hay bắt lại một cách dễ dàng.


    Nếu cá cái chịu đẻ thì thân mình nó sẽ chuyển từ màu cố định hay sọc dọc sang sọc đứng.


    Khi sinh sản, cá đực cuộn mình xung quanh cá cái sao cho ống phóng tinh hướng lên trên. Bằng cách này, trứng sẽ được thụ tinh ngay lập tức khi cá cái đẻ.


    Tốt nhất là nên để cá đực chăm sóc trứng sau khi sinh sản. Cá cái nên được cách ly ra bằng ống thuỷ tinh.


    Nên để đèn với độ sáng vừa phải qua đêm để cá đực có thể thấy đường chăm sóc trứng và tổ bọt. Nếu tắt đèn, nó có thể đi ngủ rồi khi thức giấc có thể quên mất nhiệm vụ chăm sóc trứng và ăn hết chúng!


    Khi trứng nở sau đó 3 ngày, cá đực bận rộn ngậm cá con và nhả chúng lên ổ bọt. Cá con thường treo mình trên ổ bọt với phần đuôi chúc xuống.


    Bí quyết để áp dụng thành công phương pháp lai tạo có kiểm soát.
    Bỏ muối hột với tỷ lệ một muỗng trà/3.5 lít nước.
    Nếu bạn sử dụng nước máy thì nên khử clor bằng muối sodium thiosulphate (có bán ở các tiệm cá cảnh).
    Đừng trải sỏi dưới đáy hồ vì trứng có thể bị kẹt vào các kẽ và cá cái có thể bị thương khi chạy trốn cá đực.
    Hút chất thải và thêm nước mới vào hồ sau mỗi 2 ngày.
    Giữ nhiệt độ nước từ 25-27 độ C.
    Cho cá ăn từ 2-3 lần mỗi ngày, hút hết thức ăn dư ngay sau khi cho ăn.
    Chuẩn bị nuôi trùn cám từ trước để khi cá con ra đời là có sẵn thức ăn.
    Không thả cây thủy sinh, ốc sên hay bất kỳ loài cá nào khác trong hồ đẻ.
    Cá cần được chiếu sáng 14-15 giờ mỗi ngày trong quá trình sinh sản.
    Thả một ly bằng mút xốp cắt đôi vào hồ để làm giá thể cho cá đực nhả bọt.

    Phương pháp 2: lai tạo tự nhiên
    Phương pháp này thiết lập một môi trường tự nhiên thu nhỏ và để cá sinh sản một cách hoàn toàn tự nhiên. Hồ có kích thước khoảng 35 lít là thích hợp vì có đủ không gian để cá con sinh trưởng. Với phương pháp này, cây thuỷ sinh hay rong nhựa được thả gần đầy hồ làm chỗ trú ẩn cho cá cái và cá con.


    Cá giống đực và cái được thả vào hồ có đầy rong và hy vọng cá đực sẽ nhả bọt trong đám rong sau đó vài ngày. Ngay lập tức cá cái sẽ tiến đến gần tổ bọt và bị cá đực truy đuổi. Điều này sẽ làm cho cá cái mau rụng trứng và trong vòng từ một tuần đến 10 ngày cá cái sẽ đẻ.


    Cả hai được nuôi bằng thức ăn tươi sống, artemia đông lạnh, trùn trắng và đôi khi kèm thêm thức ăn viên giàu vitamin để có sức khoẻ tốt và đủ điều kiện sinh sản.

    Cây thuỷ sinh rậm rạp sẽ giúp cá cái lẩn trốn và không bị mất sức khi bị cá đực truy đuổi. Cây thuỷ sinh cũng là giá thể để cá đực nhả bọt, nhưng nếu bạn muốn thả thêm một cái ly bằng mút xốp để bảo vệ tổ bọt thì cũng được. Bởi vì có quá nhiều rong nên cũng khó mà biết được khi nào thì cá sinh sản, vì vậy bạn cần phải quan sát thật kỹ lưỡng. Khi cá đực nằm ngay dưới tổ bọt với cái miệng treo trên mặt nước, bạn hãy để ý xem có những đốm màu ngà lẫn trong bọt khí màu trắng để biết là tổ có trứng hay không. Nếu phát hiện thấy trứng, bạn phải để đèn suốt đêm. Bật đèn ngủ hay chỉ cần ánh đèn đường chiếu vào là cũng đủ rồi.


    Khi cá con nở và bơi lội tự do, chúng sẽ nhanh chóng trốn vào đám rong và bắt đầu ăn các loại thức ăn tự nhiên có sẵn ở đó. Sau khi nguồn trùng cỏ đã bị ăn hết (gồm trùng biến hình và trùng đế giày) bạn nên nhanh chóng cho chúng ăn thêm trùn cám hay ấu trùng artemia mới nở .


    Cá cái có thể ăn bớt một số cá bột nhưng một cá đực đảm đang sẽ tiếp tục ngậm và nhả cá con trở lại tổ bọt cho đến khi chúng có thể tự lo được.

    Ngay cả khi cá cái ăn mất rất nhiều cá con thì một số vẫn lớn đến kích thước mà cá cái không thể ăn được. Bạn sẽ rất thú vị khi quan sát quá trình cá con tăng trưởng và lên màu. Cá bố mẹ có khả năng đẻ mỗi 3 ngày nhưng thường chúng đẻ mỗi tuần nếu gặp điều kiện thích hợp và mạnh khoẻ. Thật mau chóng, hồ cá của bạn sẽ tràn đầy sức sống và màu sắc!


    Có thể nuôi thêm ốc sên nhưng chúng sẽ gây vấn đề nếu để phát triển quá đông đúc. Chúng có biệt tài phát hiện ra trứng trên tổ bọt. Tuy nhiên, chúng lại giúp cho hồ cá sạch sẽ. Điều này rất quan trọng vì hồ đầy rong nên rất khó làm vệ sinh mà không làm xáo động ít nhiều. Trừ giống cá nheo tí hon, không cần thả thêm giống cá nào khác vào hồ bởi vì chúng có thể ăn bớt cá con.


    Bí quyết để áp dụng thành công phương pháp lai tạo tự nhiên
    Không nên sử dụng muối hay bất kỳ dược chất nào trừ phi bạn chắc chắn rằng chúng vô hại đối với cây thuỷ sinh trong hồ. Dĩ nhiên, nếu bạn dùng rong nhựa thì không có vấn đề gì.
    Nếu bạn sử dụng nước máy thì nên khử clor bằng muối sodium thiosulphate (có bán ở các tiệm cá cảnh).
    Đừng trải sỏi dưới đáy hồ vì trứng có thể bị kẹt vào các kẽ và cá cái có thể bị thương khi chạy trốn cá đực.
    Hút chất thải và thêm nước mới vào hồ sau mỗi 2 ngày.
    Giữ nhiệt độ nước từ 25-27 độ C.
    Cho cá ăn từ 2-3 lần mỗi ngày, hút hết thức ăn dư ngay sau khi cho ăn.
    Chuẩn bị nuôi trùn cám từ trước để khi cá con ra đời là có sẵn thức ăn.
    Cá cần được chiếu sáng 14-15 giờ mỗi ngày trong quá trình sinh sản.
    Bón phân cho cây thuỷ sinh. Phân bón có bán ở các tiệm cá cảnh.
    Thả một ly bằng mút xốp cắt đôi vào hồ để làm giá thể cho cá đực nhả bọt.

    Những câu hỏi thường gặp về vấn đề lai tạo cá Betta
    1. Cá đực không nhả bọt.
    Giải pháp: kiểm tra nhiệt độ nước. Nhiệt độ thích hợp từ 24-27 độ C. Nếu nhiệt độ phù hợp, cá đực có thể bị nhiễm bệnh, điều trị bằng cách hoà chất Bettamax vào nước. Cá đực vẫn nhả bọt ngay cả khi nó bị bệnh nhẹ. Nếu cá khỏi bệnh, nó có thể sinh sản ngay trong nước thuốc và cá con vẫn phát triển bình thường. Nếu không cách nào có tác dụng, cá đực có thể bị vô sinh và có nguy cơ bị cá cái tấn công.

    2. Cá đực không thể cuộn tròn quanh mình cá cái.
    Giải pháp: điều này đôi khi xảy ra và cách tốt nhất là vẫn để cá đực tiếp tục sinh sản nhưng đừng quan sát quá nhiều làm nó lo lắng. Nếu vấn đề từ cá cái thì chúng ta có thể thay con khác vào. Đừng lo lắng cá cái bị sình bụng trứng vì nó có thể tự đẻ và ăn hết trứng.

    3. Cá đực cuộn lấy cá cái nhưng không có trứng.
    Giải pháp: vấn đề này thường xảy ra khi cá cái được cho ăn quá nhiều trước đây. Bao tử đầy căng dồn ép cơ quan sinh sản đến nỗi vòi trứng bị dãn và không thể nhả trứng đúng thời điểm cần thiết. Khi cá cái bơi đi và thả lỏng thân mình thì trứng rơi ra. Điều này thường xảy ra khi một số người nuôi thúc cá non để bán ra ngoài thị trường thật sớm và gây bối rối cho nhà lai tạo. Giải pháp duy nhất là mua con cá cái mới từ nguồn cung cấp khác.

    4. Cá đẻ nhưng trứng không nở dù được chăm sóc rất kỹ.
    Giải pháp: khi cá sinh sản lần đầu, trứng thường không được thụ tinh vì nhiều lý do. Với cá cái đẻ lần đầu, nó đẻ trứng rất chậm trong khi cá đực đã phóng hết tinh trùng trước đó rồi, vì thế trứng không được thụ tinh. Để cá nghỉ khoảng 1 tuần sau đó cho chúng đẻ lần nữa thì thế nào chúng cũng thành công.

    5. Cá đẻ lần đầu nhưng cá đực không chăm sóc trứng.
    Giải pháp: điều này xảy ra vì hàm lượng hormon ở cá đực sụt giảm và có thể giải quyết bằng cách duy trì sự hiện diện của cá cái trong hồ. Cách ly cá cái bằng ống thuỷ tinh. Bằng cách này cá đực vẫn thấy cá cái nhưng cá cái không thể đến tổ để ăn trứng và cá con.

    Nếu cách này không hiệu quả thì bạn có thể để cho cá cái chăm sóc tổ và một vài con có thể làm điều này không thua gì cá đực. Bắt cá cái ra ngay khi cá con có thể bơi lội tự do được. Tuy nhiên, đôi khi cá đực không chăm sóc trứng chỉ đơn giản bởi vì chúng ta không để đèn vào ban đêm. Nếu quá tối, cá đực ngủ và sáng hôm sau khi thức dậy lượng hormon trong cơ thể có thể bị sụt giảm làm nó quên mất nhiệm vụ của mình và ăn hết trứng.

    6. Cá cái đá bại cá đực và nó phải bỏ tổ.
    Giải pháp: điều này thường xảy ra vào buổi sáng. Cá cái thức dậy sớm hơn cá đực và tình trạng mơ ngủ của cá đực bị hiểu lầm là dấu hiệu đòi hỏi sinh sản! Cá cái bèn đá cá đực để làm tăng hàm lượng hormon trong nó. Điều này thường thành công với những con đực giỏi thích nghi và sau đó cặp cá sinh sản, nhưng đôi khi cá đực không thể phục hồi được và phải bỏ chạy. Hãy để chúng nghỉ ngơi độ một ngày rồi thử lại lần nữa.

    Nếu không thành công và cá cái tiếp tục đánh bại cá đực thì đấy không chắc là cá cái nữa mà có thể là một con cá đực đuôi ngắn! Cũng có thể con cá đực bị bất lực và chúng ta không có cách nào ngoài việc thay bằng cá đực khác.

    7. Cá cái ăn trứng trước khi cá đực ngậm và nhả lên tổ bọt.
    Giải pháp: điều này thường xảy ra nhưng thực tế không phải như vậy. Cá cái luôn ngậm trứng dưới đáy trong khi cá đực ngậm trứng đang rơi trong nước. Khi nó trồi lên để nhả lên tổ bọt thì cá đực lại cuộn lấy nó vì thế nó không kịp làm điều này. Quan sát kỹ lưỡng bạn sẽ thấy có lúc nó nhả trứng lên tổ bọt.

    8. Cá không dừng sinh sản dù cá cái đã đẻ hết trứng.
    Giải pháp: quá trình sinh sản thường diễn ra khoảng 1 tiếng rưỡi. Nếu nó diễn ra quá lâu đến 3-4 tiếng thì cá đực có nguy cơ kiệt sức và không thể phục hồi được nữa. Để bảo vệ cá đực khi điều này xảy ra, bạn nên vớt cá cái ra.

    Nuôi dưỡng cá con
    Nếu bạn muốn có cá Betta đẹp thì bạn phải nhốt chúng riêng càng sớm càng tốt một khi có thể phân biệt được đực-cái. Thường khi cá đạt 2 tháng tuổi là có thể phân biệt được. Không có cách phân biệt cụ thể nào nhưng cá đực thường đậm màu hơn cá cái và chóp vây hậu môn cũng nhọn và dài hơn .


    Đây là một hệ thống đơn giản gồm những chai nước suối để nuôi cá con mà tôi đã sử dụng trong nhiều năm trời. Hệ thống cách ly mỗi con cá một cách tuyệt đối nên mầm bệnh không thể lây lan, việc làm vệ sinh và thay nước cũng rất dễ dàng.

    Trước tiên, bạn cần sưu tầm một số chai nước suối 1.5 lít. Thường xuyên đi rảo quanh xóm vào lúc mọi người đổ rác là có thể kiếm đủ. Bây giờ bạn khoan lỗ có kích thước vừa khít với cổ chai lên một tấm ván ép. Kích thước tấm ván ép hoàn toàn phụ thuộc vào việc bạn muốn gắn bao nhiêu chai nước lên một tấm. Bạn gắn tấm ván ép vào tường và làm chân chống cho nó.


    Bây giờ, bạn dùng dao cắt đi phần đáy của mỗi chai nước. Sau khi dùng giấy nhám chà nhẵn cổ chai, bạn dán nó với một đầu nối. Dùng đầu nối bằng nhựa PVC để dán cho dễ. Loại đầu bằng nhựa Polypropylene dán không dính!!! Dùng keo dán hiệu Seal-All rất tốt vì không có chất độc hại đối với cá. Trước tiên thoa keo lên cả 2 bề mặt và để vài phút cho khô. Bây giờ gắn chúng với nhau và để qua đêm cho keo khô hoàn toàn. Ngày hôm sau, bôi thêm ít keo vào viền của ống nối phía trong chai. Viền hơi mấp mô bởi vì keo co lại sau khi khô. Để tiếp một ngày cho keo khô hẳn, nếu dán kỹ thì mối nối sẽ có khả năng chống thấm nước.


    Bây giờ, một cái chốt được gắn khít vào đầu nối để nút hoặc xả nước từ chai. Cái chốt làm bằng loại ống cứng, ở đầu có dán thêm đoạn ống nhựa mềm. Tôi giũa đầu ống nhựa mềm để nó có thể trượt dễ dàng và vừa khít với đầu nối.


    Kế tiếp, bạn cần phải chuẩn bị ống xả bằng cách khoan nhiều lỗ trên ống nhựa ABS đường kính 30 li, lỗ vừa đủ to để gắn đầu nối. Tôi sử dụng một cái kẹp để giữ ống nhựa và đảm bảo an toàn khi khoan… cần hết sức cẩn trọng! Bằng sự cẩn thận và tập trung, bạn có thể khoan lỗ đẹp và thẳng hàng như hàng lỗ khoan trên tấm ván ép.

    Tạo ren cho lỗ bằng một đầu nối kim loại. Dùng kềm giữ và xoáy đầu nối tới tui nhiều lần trong lỗ.


    Sử dụng loại keo dán ABS/PVC. Chùi sạch các bề mặt rồi thoa keo lên. Vặn nhanh đầu nối vào lỗ rồi để một ngày cho khô hẳn.


    Dùng dây đồng hay vòng xiết bằng kim loại để xiết chặt các đầu ống nhựa nối giữa các đầu nối. Bây giờ bạn có thể gắn ống nhựa vào các lỗ trên tấm ván và nối với ống xả ABS ở ngay phía dưới, sau đó dùng các vòng kim loại xiết chặt ống nhựa với đầu nối. Nếu làm tốt, hệ thống của bạn sẽ không bị rỉ nước!


    Tôi cho hệ thống ống xả chảy vào bồn giặt và thoát ra cống. Tôi làm ống thông hơi ở đầu của mỗi ống để có thể xúc rửa ống xả và tránh nước dơ tồn đọng. Tôi đặt một cái chậu nhựa dung tích khoảng 150 lít có gắn thêm đầu nhiệt ở ngay bên dưới. Tôi đổ nước đầy chậu, nhỏ vài giọt chất khử clor và thêm vào một muỗng trà muối hột. Tôi sử dụng một cái máy bơm nhỏ để thay nước cho các chai nuôi cá bên trên một cách nhanh chóng.


    Khi thay nước, tôi kéo cái chốt lên để xả khoảng một nửa nước sau mỗi 2-3 tuần tuỳ thuộc vào kích thước của cá. Khi cá được khoảnh 5 tháng tuổi và hoàn toàn trưởng thành, tôi đem chúng nuôi trong hồ 3.5 lít. Cần thật cẩn thận khi kéo cái chốt lên vì bản năng tự nhiên của cá Betta là lặn xuống đáy khi hoảng sợ và vì thế chúng có thể theo ống xả…chảy xuống cống và… bye-bye!

    Tản mạn chuyện cá Betta
    Câu chuyện thứ nhất: bạn có biết là cá Betta không thể tiêu hoá nổi dằm gỗ?
    Khi cho cá ăn thức ăn tươi sống như trùn trắng (white worm) hay trùn trắng loại nhỏ (grindal worm) chúng ta không thể làm sạch thức ăn hoàn toàn. Trùn lẫn với rễ và những dằm gỗ nhỏ trong đất. Khi cá quá đói nó thường nuốt luôn những thứ này vào bụng.

    Một ngày tôi phát hiện bên bụng trái con cá phình to lên. Tôi tiếp tục theo dõi thì thấy nó lớn dần lên! Ngày hôm sau, có vật màu nâu lòi ra và ngày càng kéo dài. Lúc này tôi mới thấy rõ đây là cái dằm gỗ lẫn trong thức ăn và đây là cách mà con cá tống khứ nó đi! Nó cứ đẩy thẳng ra ngoài cho đến khi cái dằm gỗ rơi ra! Theo chỗ tôi biết thì không hề có chảy máu và con cá sau đó cũng không có dấu hiệu đau đớn hay căng thẳng gì cả. Bây giờ cái lỗ đã liền lại và con cá vẫn khoẻ mạnh như bình thường.



    Câu chuyện thứ hai: bạn có biết giống Betta cẩm thạch (marble) được lai tạo trong tù?
    Vâng, thực sự là như vậy. Theo tác giả Walt Maurus mô tả trong quyển sách “Giới thiệu toàn diện về cá Betta” của ông, dòng cá Betta này được lai tạo bởi một tù nhân ở bang Indiana tên là Orville Gulley. Anh cố gắng lai tạo một con Betta đen (black butterfly) ở buồng giam trong tù trong các lọ đựng bơ đậu phộng cũ và bán chúng cho Walt. Cá Betta cẩm thạch xuất hiện trong dòng lai tạo đó và được nhiều nhà lai tạo khác phát triển tiếp. Hiện nay có đủ mọi loại Betta cẩm thạch với những màu sắc kết hợp khác nhau.


    Câu chuyện thứ ba: bạn có biết là giống Betta đen (black melano) được lai tạo bởi một tiến sĩ bằng cách chiếu tia X?
    Vâng, tiến sĩ Pronger chiếu tia X lên một số trứng đã thụ tinh và một số khi nở ra có màu đen. Tôi tin là ông cũng làm vậy với trứng cá ông tiên. Những con Betta đen trông rất đẹp nhưng cá Betta đen cái lại bị vô sinh. Sự đột biến tạo ra hắc sắc tố cúng có thể làm thay đổi cấu trúc của màng trứng cho nên trứng bị ngấm nước và không thể nở được. Đó là vấn đề gây ra bởi tia bức xạ và không chỉ ảnh hưởng đến một gen.


    Vài người không tin chuyện này nhưng tôi tin là nó có thật. Có lần tôi đọc được bài viết về thí nghiệm này và nó đủ chi tiết để thuyết phục tôi bởi vì nó đưa ra cường độ phát xạ mà vị tiến sĩ đã sử dụng để chiếu lên trứng. Vấn đề là tôi quên mất đã đọc bài báo đó ở đâu và vẫn đang tìm lại nó.

    Câu chuyện thứ tư: bạn có biết là một số con Betta cái làm đủ mọi cách để tránh sinh sản?
    Hãy nhìn vào những tấm hình dưới đây để thấy mức độ quyết liệt mà con cá cẩm thạch cái tránh né con cá Plakat đực màu đen. Chúng được nhốt trong hồ có dung tích khoảng hơn 5 lít nên không có nhiều chỗ trú ẩn. Mỗi khi tôi thả nó ra để con đực vờn nó thì nó đều nhảy lên nóc cái ly bằng mút xốp dùng làm chỗ cho cá trống nhả bọt.

    Một lúc sau tôi hất nó xuống vì không muốn nó bị chết khô. Ngay khi con đực đuổi theo thì nó lại nhảy đúng lên nóc cái ly ấy. Cặp cá này chưa bao giờ sinh sản (…cho đến tận bây giờ).
     
  2. Cute Betta

    Cute Betta Well-Known Member

    Tham gia:
    29/1/08
    Bài viết:
    68
    Thích đã nhận:
    3
    Đến từ:
    Hochiminh
    bác chắc pro lắm hen, bửa nào bác chỉ đường em ghé nhà bác chơi học hỏi kinh nghiệm :D
     
  3. vietFPT

    vietFPT Member

    Tham gia:
    18/3/08
    Bài viết:
    14
    Thích đã nhận:
    0
    Đến từ:
    TPHCM
    mình chỉ tham khảo thôi , còn nuôi cá thì cũng chưa có kinh nghiệm nhiều lắm , nhưng nếu bạn muốn ghé chơi thì cứ qua Q Tân Phú rồi DT cho mình 0908132106
     
  4. NguyenVFC

    NguyenVFC Well-Known Member

    Tham gia:
    18/3/08
    Bài viết:
    48
    Thích đã nhận:
    2
    Đến từ:
    Hà Nội
    Thx bài viết rất chất lượng, cái này bên diendancacanh có chứ bên này hình như là chưa
     
  5. Son²GoKu

    Son²GoKu Well-Known Member

    Tham gia:
    3/5/08
    Bài viết:
    373
    Thích đã nhận:
    0
    Đến từ:
    Houston city
    bên diendancacanh ông gà đi thu thập bài giống y chang,mà bị trùng nữa mới ghê ,diendancacanh update mấy cái này lẹ lắm,nhìu khi mình không để ý :(
     

Chia sẻ trang này