Nghề gác cu.

Thảo luận trong 'Gác cu ký sự' bắt đầu bởi trangbangboy, 27/3/08.

  1. trangbangboy

    trangbangboy Well-Known Member

    Tham gia:
    13/11/07
    Bài viết:
    481
    Thích đã nhận:
    3,733
    Đến từ:
    tp HCM+Tây Ninh
    Hôm nay rảnh nên lên mạng sưu tập những bài báo về cu gáy cho anh em xem đỡ buồn.
    VietNamnet) - ''Trên đời có bốn cái ngu/Làm mai, lãnh nợ, gác cu, cầm chầu''. Tiếc thay, cái nghề gác cu được mệnh danh là “ngu” một cách tao nhã của các cụ xưa kia đang dần bị mai một. Đau lòng hơn, nó bị biến tướng thành nghề bẫy cu bằng lưới để mưu sinh.
    Một lần “ngu”
    [​IMG]Phải lặn lội đến nhà ông lần thứ ba, “ông Chín giựt cu” mới cho phép tôi theo đệ tử của ông mục sở thị cái nghề được dân gian xếp vào hàng tứ ngu này.
    Chín giờ sáng, xuống xe lôi sau chặng đường hơn mười cây số anh Phong- đệ tử ông Chín Te dẫn tôi lội bộ hơn ba cây số đường “vườn”. Xách lồng cu qua những vườn trái cây xanh mát, bên mũi là mùi nhãn chín thơm lừng, bên tai là tiếng chim hót ríu ran, anh Phong giải thích cho tôi nghe vì sao ông Chín lại đeo cái nghề này gần ba mươi năm trời không dứt ra được. Cũng một phần do tính cách người miền Tây ưa sự tự do, phóng túng, hồi hộp và lãng mạn nhất trần đời. Cái nghề này vừa vui vừa vất vả, mà cái vất vả ấy khi đã chịu được rồi thì con người lại gắn bó sâu sắc. Cũng một phần bỏ nghề rồi thì biết làm gì để sống? Anh giải thích và triết lý như một cụ già. Còn riêng anh, hai mươi lăm tuổi, dáng lòng khòng, lại có một lý do rất đặc biệt: “ thất tình”, cái số bạc bẽo, vô duyên, như gắn đời làm bạn với cỏ rơm, thả nỗi buồn ngoài đồng ruộng.
    Đi hết khu vườn, chúng tôi đến một thửa ruộng nhỏ vừa gặt xong. Sau khi nhắm hướng, chúng tôi xoăn quần lội ra giữa ruộng, nơi anh Phong dự đoán đàn cu sẽ sà xuống để tìm mồi. Anh gác con cu gáy lên cành cây gần cạnh nơi trải lưới, rải rơm rồi đặt hai con cu mồi vào lưới. Một con được thả tự do trong bán kính chừng 5 mét. Một con bị may mắt không cho thấy đường và bị buộc vào hai cánh. Con này sẽ bị giựt dây chớp cánh “kêu gọi” khi có đàn cu rừng nào bay ngang. Thấy đồng loại và mồi, đàn cu rừng sà xuống, lúc ấy, người nấp bên trong sẽ giựt dây, lưới bung lên rồi chụp xuống. Kiểu giựt lưới này có khi bắt được cả đàn, còn thú gác cu đất của các cụ xưa có khi hai ba ngày “lăn lê rình mò” cũng chỉ có một con! Điều này cũng giải thích tại sao bây giờ thanh niên trai tráng ở miệt vườn kiếm sống bằng nghề bẫy lưới cu ngày càng nhiều. Khi đó, các cụ mang nặng nghiệp gác cu xưa thì ngậm ngùi nhìn lứa hậu sinh đang hành hạ, biến tấu cái thú chơi tao nhã đến tội nghiệp. “Nhìn vậy chứ bắt được con chim trời phải cực trần ai khoai củ”. Người gác cu phải ngồi ngoài đồng suốt ngày, chỉ cặm hai ba cành dừa hay đủng đỉnh làm cái “thum” rộng hơn một mét vuông như nhà chòi của trẻ con rồi chui vô ngồi, có khi hứng đủ cái nắng rát da và những cơn mưa lạnh run. Dù thời tiết khắc nghiệt thế nào người đi gác cu cũng không được rời vị trí, mắt luôn theo dõi khi nào cu sà xuống, tai luôn lắng nghe tiếng cu gù, miệng luôn huýt sao và tay thì luôn cầm hai sợi dây sẵn sàng giựt. Chưa kể người gác phải nhịn đói, nhịn khát suốt cả ngày. Mới hơn một tháng trốn cha trốn mẹ theo nghề mà anh chàng Phong đã ốm nhách và đen như gạch nung quá lửa. Nhiều lần dầm nắng rồi lại mắc mưa, Phong cảm sốt suốt ba ngày liền. Phong gọi cái nghề này là nghề “hành xác”. Nhưng đôi ba ngày không đi là buồn không chịu được, lại hành xác, lại xách lồng vác lưới nghêu ngao ra ruộng.
    Phong giải thích cái nghề này khổ nhất là sự chờ đợi mà thú nhất cũng là sự đợi chờ. Chờ được con cu sà xuống gần lưới là lòng cứ thấp thỏm, hồi hộp. Hồi hộp chờ đợi cái thành quả khiêu dụ của mình và chờ đợi cảm giác sung sướng của kẻ chinh phục. Cái hay của nghề ở chỗ là phải dụ cho được con cu vào lưới. Thế nhưng, gần sáu tiếng đồng hồ trôi qua, bụng chúng tôi đã nghe cồn cào, miệng khát đắng còn mắt cứ hoa lên vì chờ đợi. Vậy mà vẫn chưa có con cu nào sa lưới. Trời đang nắng như đổ lửa chợt sầm xuống, lắc rắc mưa. Cả ngày hôm ấy phải có đến năm đợt mưa nắng thất thường như thế.
    Không giống những người hành nghề để mưu sinh. Anh cũng không bao giờ làm thịt, ăn, cũng như bán con vật này. Trốn cha, trốn mẹ, mượn đồ nghề của thầy Chín đi làm, chiều về lại giao hết số cu bắt được cho thầy. Anh làm cái nghề này chỉ để rửa ráy nỗi buồn.
    Gần năm giờ chiều, đang thất vọng vì không có con nào sa lưới thì vẳng lại tiếng cục, cục... Có đôi chim cu đang sà xuống lưới, chỉ chờ có thế, Phong giựt dây cho cánh con cu mồi chớp chớp mời gọi, chờ đôi chim cu sà xuống gần hơn, anh giựt mạnh lưới. Vậy là đôi cu mắc bẫy lúng túng trong lưới.
    Rồi có còn tiếng cục...cúc...cu ?
    Theo dân địa phương, nguồn gốc nghề gác cu là của người Khơme, vào đầu thế kỷ XX, nghề này được du nhập từ Tịnh Biên (biên giới Việt Nam- Campuchia) sang. Sau đó, nghề gác cu dần được phổ biến trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Khoảng chục năm về trước, hầu như làng nào cũng có người làm nghề này. Đây được xem là một thú chơi tao nhã, một sinh hoạt văn hóa đặc thù của dân miệt vườn. Thú chơi này thường dành cho những người rảnh rang vì với cách gác lục, không dùng lưới, đôi ba ngày, có khi cả tuần mới bẫy được một con. Thường thì con chim cu này được giữ lại làm chim cảnh, có khi nó sống tới hàng chục năm. Cái thú của người xưa là được thả hồn với thiên nhiên, được nghe tiếng hót, tiếng gù. Còn cái tình cảm chăm sóc một con vật đến hàng chục năm thì đủ biết nó gắn bó đến chừng nào
    [​IMG]Thế nhưng ngày nay, khi chim cu thành đặc sản trong các nhà hàng thì cái thú chơi gác cu đã biến tướng thành nghề giựt cu bằng lưới. Cũng không kém phần vất vả nhưng vì mưu sinh mà một số người đã phá vỡ một thú chơi, một sinh hoạt văn hóa của người đồng bằng. Nhất là tiếng gáy cục...cúc...cu chỉ vang lên phút chốc rồi bặt để hiến thân cho những món cu nướng, cu chiên, cu rô ti, cu nấu cháo... thơm nhức răng trên bàn nhậu. Mỗi ngày, có đến hàng ngàn con cu đất từ chợ Phụng Hiệp (Cần Thơ) được chuyển đến các nhà hàng đặc sản ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Sáng sớm, đến chợ, nhìn cảnh sôi nổi mua bán những con cu đất- con vật từng được các nghệ nhân xưa xem như bầu bạn mới thấu hiểu hết cái nỗi buồn của các ông từng gác nghề cu lục. Lớp giựt cu hậu sinh bán mỗi con với giá mười ngàn đồng, vào cận Tết, mỗi con được mười lăm ngàn. Theo đó, ông Chín Te cho biết, so với vài năm trước, lượng cu đất ở khu vực này đã ít đi quá nửa. Ông giải thích vì sao phải xin đến năm lần bảy lượt ông mới cho tôi theo anh Phong đi gác cu: “vì tui sợ bị cấm, nghỉ gác cu rồi thì lấy đâu mà đổ vào nồi cơm là một lẽ, còn lẽ khác là tui nhớ nghề lắm, đã thử bỏ nghề vài lần rồi nhưng tui chịu không nổi”. Anh Phong nói rằng ông Chín vẫn luôn canh cánh lo về điều ấy. Nỗi đau lòng của con người làm cái nghề vừa tao nhã vừa sát sinh là vậy! Còn trên bàn nhậu, khi miếng thịt chim cu béo ngậy vừa qua khỏi răng, khi đôi phút được thưởng thức món đặc sản, được vuốt ve cảm giác “sành điệu” mấy ai chợt nghĩ về một thú chơi đặc trưng của người miền Tây đang bị biến dạng. Và mấy ai tự đặt trong đầu dấu hỏi: Mai kia mốt nọ tiếng cục...cúc...cu ngoài đồng có còn không?
    Trần Duy
     
    catphien thích bài này.
  2. Kiwi_iwiK

    Kiwi_iwiK Chủ tiệm bói

    Tham gia:
    13/4/07
    Bài viết:
    190
    Thích đã nhận:
    495
    Đến từ:
    Đà Nẵng
    Xem rồi, nhưng không đỡ buồn đâu anh bạn ạ....chỉ thấy buồn thêm thôi...

    Buồn cho những người hoàn cảnh quá nghèo, đôi khi phải tìm những kế tận diệt để kiếm sống...buồn cho sinh cảnh thiên nhiên ngày một bị thu hẹp, động vật hoang dã ngày càng đi gần đến chỗ diệt vong, không biết khoảng vài chục năm nữa khi trang ABV này còn tồn tại thì có còn mục chim cu gáy không, khi đó ngoìa thiên nhiên còn mấy con cu đâu mà bàn luận nhỉ:angry::angry:
     
    tuancuco thích bài này.
  3. trangbangboy

    trangbangboy Well-Known Member

    Tham gia:
    13/11/07
    Bài viết:
    481
    Thích đã nhận:
    3,733
    Đến từ:
    tp HCM+Tây Ninh
    Vài bữa mình up hình mấy con bổi ở nhà lên bác Kiwi và các bác xem tướng hộ nha.Nếu được thì nuôi tiếp,không được thì kiếm con khác.Hi hi.
     
  4. ThaiBao

    ThaiBao Well-Known Member

    Tham gia:
    27/7/07
    Bài viết:
    492
    Thích đã nhận:
    41
    Đến từ:
    qui nhon
    thật buồn thêm cu nuôi thì phục vụ ăn uống dc chứ cu trời cả ngàn con thì ...................... bó tay thiên nhiên và con người :(
     
  5. cuongnv.cnmt

    cuongnv.cnmt Active Member

    Tham gia:
    5/8/06
    Bài viết:
    37
    Thích đã nhận:
    49
    Đến từ:
    Việt Trì - Phú thọ
    Buồn quá. Cứ bẫy Cu theo kiểu tận diệt thế này thì chẳng mấy nữa ta chỉ có tìm thấy chim cu trong sách đỏ mất.
    Nhân đây em xin gửi tới các bác đoạn thơ em đọc được trên 4rom này, hình như trong bài của bác NamNhi thì phải.
    "Xin báo cùng anh sáng nay đầu ngõ
    Có con cu cườm đậu tuốt ngọn tre
    Nó đứng rỉa lông mà không buồn gáy
    Có phải nó còn sợ ná ai đe
    "
     
    catphien thích bài này.

Chia sẻ trang này