Ngôn ngữ của loài chim

Thảo luận trong 'Phụ kiện - nghề chơi' bắt đầu bởi tienbm, 20/8/04.

  1. tienbm

    tienbm Người làm vườn

    Tham gia:
    4/6/04
    Bài viết:
    3,508
    Thích đã nhận:
    6,454
    Đến từ:
    Hà Nội
    Mùa xuân mà vắng bặt tiếng chim hót sẽ là một sự thiếu thốn khó bù đắp được với bất kỳ ai trong chúng ta. Do đó "ngôn ngữ" của các loài chim từ lâu đã là đề tài hấp dẫn của nhiều người, nhiều câu chuyện dân gian của các dân tộc, kể về những con người tài ba, có thể nói chuyện được với chim muông. Song đó chỉ là những câu chuyện thần thoại. Chúng ta cũng phải công nhận rằng chim có khả năng học tập, nhưng chắc chắn một điều, "ngôn ngữ" của các loài chim là ngôn ngữ bẩm sinh, không giống với ngôn ngữ của loài người là phải học mới nói được.

    Trong thứ ngôn ngữ của chim, tiếng hót giữ vai trò quan trọng. Để tìm hiểu, chúng ta nên phân biệt tiếng hót và mọi loại tiếng khác của chim. Có những điệu hót nghe thánh thót du dương, âm điệu phong phú như những bài ca tuyệt diệu, của Họa Mi, Sơn Ca, Chích chòe... Đó là những "ca sĩ" rất mực tài hoa trong các loài chim ở nước ta. Nhưng cũng có những điệu hót nghe chói tai, một thứ tiếng không phải là âm nhạc như tiếng chim Cú kêu nghe rờn rợn (nhiều người cho là điềm xấu). Dù tiếng kêu của chim thế nào đi nữa thì nó đều mang ý nghĩa. Trước hết, đó là tiếng của chim trống công bố vùng đất sở hữu của mình và báo cho các chim trống đồng loại biết mà tránh ra xa. Còn đối với chim mái thì đó là tiếng nói tỏ tình. Người giàu cảm xúc thường nghĩ rằng những giai điệu mùa xuân của các loài chim là bài hát ca tụng niềm vui.

    Dường như trong thế giới của các loài chim đã có qui luật bù trừ là: những loài có màu sắc giản dị lại có giọng hót độc đáo, như Sơn Ca, Chiền Chiện. Ngược lại, loài có màu sắc rực rỡ, có lẽ ngôn ngữ để tỏ tình là màu sắc, là dáng điệu, như Công, Trĩ...

    Tiếng hót có được do bẩm sinh hay tập luyện? Một số chim được nuôi cách ly khỏi đồng loại từ bé, đã cất tiếng hót theo bản năng khi chúng đến tuổi trưởng thành. Rõ ràng là nhiều loài chim có điệu hót không bao giờ thay đổi như Tu Hú, Chào Mào... dù cho chúng có sống tự do với đồng loại hay bị nuôi dưỡng trong phòng cách âm. Nhưng một số loài chim hót có tài năng như: Hoàng Yến, Họa Mi, Khướu... phải học thêm điệu hót của những con chim khác mới đạt đỉnh cao nghệ thuật, tuy vậy, dẫu khi chưa được học tập thì chúng vẫn có thể hót được theo bản năng sẳn có.

    Mỗi loài chim đều có một số "từ vựng" nhất định có liên quan đến hoạt động quan trọng bậc nhất là tìm thức ăn. Quen thuộc với chúng ta có lẽ là tiếng gà mái "túc... túc.." gọi đàn con chạy đến khi nó tìm được con mồi. Chúng ta cũng nghe thấy một âm tương tự khi thấy một con gà trống muốn nhường mồi cho con gà mái. Con chim sẽ non khi bắt đầu đói nó liền kêu lên những tiếng "chíp... chíp" khe khẻ, tiếng đó to dần và cuối cùng thành một tiếng gọi đòi ăn có hai âm. Những tiếng này càng khẩn thiết giúp cho chim mẹ biết mà tìm đến nếu như nó đã rời tổ. Khi chim mẹ đến thì chim con lại khác hẳn, đó là giọng khàn khàn không thành tiếng. Vẹt, sáo, Chào Mào và nói chung các loài chim thường sống thành đàn đều có những âm thanh riêng để thông báo có thức ăn mà đồng loại của chúng thông cảm rất nhanh chóng.

    Tiếng kêu báo động cũng là thứ tiếng phổ biến của các loài chim. Tùy theo mức độ nguy hiểm mà tiếng kêu đó có khác nhau. Một con gà mái khi nhận thấy có bóng dáng diều hâu, nó liền phát ra một thứ tiếng chói tai khiến cho đàn gà con tản ngay vào chỗ ẩn nấp, nằm im thin thít. Có thể nói rằng mọi âm thanh mà chim phát ra đều mang một ý nghĩa riêng. Nó là một thứ ngôn ngữ để thông báo cho đồng loại biết một thông tin nhất định nào đó. Thậm chí các loài chim khác nhau, cùng chung sống với nhau ở một môi trường như cánh rừng, trên một vùng đầm lầy, không những hiểu được nhiều thứ tiếng kêu của các loài khác như: tiếng gọi đàn, tiếng kêu xuất phát, tập hợp, gọi đến ăn, báo động... cũng giống như loài người trong một cộng đồng nhận ra ý nghĩa cơ bản của những câu nói các dân tộc khác nhau mà có sự đồng cảm.
     

Chia sẻ trang này