Người vẽ hoa cỏ- cụ Bùi Xuân Chương

Thảo luận trong 'Tin tức đó đây' bắt đầu bởi hkrock, 2/10/06.

  1. hkrock

    hkrock Active Member

    Tham gia:
    21/10/05
    Bài viết:
    28
    Thích đã nhận:
    0
    Đến từ:
    HCM
    Ngưòi vẽ hoa cỏ
    Việt Anh
    Quãng 20 năm trở lai đây, khi thị trường tranh bột phát, hình ảnh người họa sĩ trong con mắt công chúng thay đổi.Từ đơn độc nhiều người mở những cuộc triễn lãm, thậm chí “trình diễn” ồn ã; từ túng thiếu nhiều người trở thành ông chủ của những phủ, nhà sàn, biệt thự… Nhưng tại một góc lặng lẽ của con phố sầm uất, có một họa sĩ hằng ngày vẫn tỉ mẫn với từng nét vẽ, hệt như hàng chục năm trước. Đó là họa sĩ Bùi Xuân Chương, ngưòi đã vẽ hàng nghìn bức cây cỏ, động vật hoang dã của Việt Nam.
    Cuộc gặp đường đột, tôi đưọc ngưòi nhà đưa vào trong lúc họa sĩ vẫn đang ngồi mãi mê vẽ. Trên chiếc mặt bàn rộng cũ kĩ, một nhành cây xanh biếc cắm trong cốc nước “5 cô-pếch”-tựa như bình cây đơn sơ. Dừng tay, ông giải thích đó là mẫu cây vừa hái sau chuyến đi xa về. Hơn 70 tuổi, ông vẫn thường xuyên có những chuyến đi xa như vậy để thu thập mẫu cây. Đi xa, hái vật mẫu và vẽ “sống” , đó là cách vẽ của ông, bí lắm thì mới phải vẽ qua tiêu bản, còn không bao giờ vẽ qua ảnh. Điều đó khiến những bức vẽ của ông vô cùng sinh động. “ Bây giờ nhiều anh ‘nhàn’ thật. Chỉ đi chụp phong cảnh, sau đó về nhà vẽ qua ảnh!” chỉ một cành cây trên khổ 6x9cm, ông phải phác thảo mấy bản, tốn cả ngày, có khi tới 3 ngày. Hàng nghìn hàng vạn mẫu cây, nhìn vậy mà không cây nào giống cây nào, chả thế mà người xưa nói “ Nhất nhân nhì mộc”, nghĩa là vẽ người khó nhất, sau đó đến vẽ cây cỏ. nhiều mẫu cây cỏ, ông phải soi kinh hiển vi để vẽ. Cứ cặm cụi tỉ mẫn như vậy, tập hợp số tranh của ông bao năm qua cũng gần đủ để làm một bộ bách khoa thực vật bằng hình.
    “Nghiệp vẽ cây cỏ của ông vừa có duyên, vừa tình cờ. Có “gen” vẽ của gia đình, hồi nhỏ ông thường được bố bảo ra vẽ tranh Lã Bố, Quan Công cho khách xem. Hồi trước ông muốn học thành họa sĩ, nhưng mẹ ngăn lại, sợ ông nghèo! thế là ông thi vào ngành Dược, thời đó “ Nhất Y nhì Dược, tạm được Bách Khoa”. Hóa ra trường dược cũng có đất để ông bộc lộ sở trường. Bắt đầu là những cây thuốc trong giáo trình. Các bức vẽ của ông, cả phác thảo đều “bị” thầy giữ lại. những bức vẽ đó được các thầy đưa vào làm minh họa trong các sách của mình. Ra trường, ông được phân công công tác ở Trạm kiểm nghiệm thực vật tỉnh Vĩnh Phú. Công việc đi điều tra dược liệu cũng lại cần những bức vẽ của ông. Tiếng lành “có một dược sĩ vẽ rất đẹp” đồn xa, ông được tỉnh mời ra làm tất tật những việc gì liên quan đến hoa tay. Nhưng vẽ cũng có tai nạn nghề nghiệp. Trong một buổi học tập chính trị, có một cán bộ tỉnh ủy nói rất tục, ông Chương liền biếm họa mấy nét. Bạn bè trông thấy thì cười xòa, không dè một dống nghiệp-có lẽ muốn tâng công- Đưa tin ông Chương nói xấu cấp trên. Vậy là kiểm điểm suốt mấy tháng, ông buồn tới mức quyết định bỏ bút.
    “Tai nạn” như vậy, nhưng người khuyến khích ông không ít. Trước tiên phải kể đến ông Bùi Huy Bích, người đã động viên ông kiên tâm theo đuổi nghiệp vẽ cây cỏ. Tiếp đến là cụ lang Hỷ người dân tộc Tày ở Lạng Sơn và cụ lang Hậu ở Bắc Thái, những người đã chỉ dẫn ông rất nhiều khi trèo đèo lội suối vẽ cây thuốc. 35 năm qua, với hàng nghìn bức vẽ trong các cuốn “Sổ tay cây thuốc” “Cây thuốc Việt Nam Medicinal Plants in Viet Nam” (WHO tài trợ in bằng 2 tiếng Anh, Việt), “ Medicine traditionelle et Pharmacopee” ( Y học cổ truyền và dược điển, Alliance Francaise tài trợ), đặc biệt là bộ sách đồ sộ 3 cuốn “ Cây thuốc và dông vật làm thuốc Việt Nam” , dường như người ta quên hẳn dược sĩ, mà chỉ biết đến một họa sĩ vẽ cây cỏ động vật tài hoa Bùi Xuân Chương.
    Giờ về hưu, ông vẫn đi, vẫn vẽ, nhưng cây cỏ động vật hoang dã hiếm dần, nhiều lần ông phải tìm vẽ thú hoang trong các…nhà hàng dặc sản. Và ông vẫn gặp chuyện “bất bình”, như lần tình cờ thấy một bộ tem in tranh của mình song tác giả lại là…Lương Nhi. Khi đến công ty tem khiếu nại thì vị kia bào chữa rằng vì nghĩa vụ cho công ty nên phải làm vậy, còn tác giả thì …không cần biết đến! Xem truyền hình, giám đốc một công ty dược phàn nàn bản quyền thuốc của mình bị vi phạm, trong khi đó nhiền tranh trên vỏ hộp thuốc là của ông được công ty kia “điềm nhiên” sử dụng. Chưa kể báo, sách và vô vàn bưu thiếp in tranh của ông, không những không trả nhuận bút, mà còn xóa luôn chữ kí.
    Vẽ cây cỏ, động vật là công việc vùa tài hoa vừa tỉ mẫn, vừa cần kiến thức chuyên sâu. Những bức vẽ của ông, nhìn xa thì rực rỡ,nhìn gần thì chi li với những sợi gân, nổi bậc đặc điểm của cây cỏ mà ảnh chụp không thể thay thế được. Họa sĩ chuyên nghiệp bây giờ chỉ vẽ tranh “cho Tây” , người thì mãi thể hiện “tư tưởng nghệ thuật”, chẳng có ai làm việc như ông; còn các dược sĩ có kiến thức về cây cỏ lai không mấy người có tài vẽ thiên phú.
    Ông kề có lần vẽ cây Bách hợp trên đường di Mù Cang Chải. Hoa Bách Hợp vốn được tả là không có hương, nhưng đêm ấy, trong căn nhà vách đất của ngưòi giáo viên vùng cao, ông mới thấy cánh hoa tỏa hương thật quyến rũ. Sau này biết ông là em họ của anh họa Bùi Xuân Phái, tôi đã hình dung, có lẽ “nghịêp vẽ” của ông cũng âm thầm như loài hoa Bách Hợp kia chăng?

    (sưu tầm từ tạp chí Tia Sáng số ra 5.9.2006)
    ps: có phải cụ Bùi Xuân Chương là ngưòi mà anh Tiến và mọi ngưòi thường nhắc đến không nhỉ? ( người đặt tên cho phần lớn cây thủy sinh ?):confused:
     
  2. gamblerhn

    gamblerhn Well-Known Member

    Tham gia:
    17/9/04
    Bài viết:
    273
    Thích đã nhận:
    30
    Đến từ:
    HN
    Chính là cụ đó bạn hkrock. Còn anh tienbm thì càng có điều kiện nhắc nhiều đến cụ. Vì cụ Chương cũng là cụ thân sinh ra anh tienbm mờ. :)
     
  3. GoldenCanary

    GoldenCanary Cappuccino...

    Tham gia:
    8/6/04
    Bài viết:
    3,333
    Thích đã nhận:
    6,181
    Đến từ:
    SGN
    Ôi, chúc mừng Ông!
    Anh Tiến cho GC iem gửi lời chúc mừng đến Ông nhé!
    Bài viết ngắn ngủi thôi nhưng cũng phần nào thể hiện đuợc tài hoa và công sức miệt mài của Ông rồi!
     
  4. pyramid

    pyramid Thành viên uy tín

    Tham gia:
    19/4/06
    Bài viết:
    1,721
    Thích đã nhận:
    3,004
    Đến từ:
    saigon
    Py đã được anh Tiến dẫn đến thăm cụ Chương, trong lúc cụ đang cặm cụi vẽ cây thủy sinh bằng bút kim (bút chuyên dùng cho ngành kiến trúc), xem những bản vẽ tinh vi í mới cảm nghiệm được công phu và tài hoa của cụ đã đúc kết nên nó như thế nào...
    Chúc cụ vui khoẻ.
     

Chia sẻ trang này