Những con Chim Di VN của tuổi học trò

Thảo luận trong 'Chim thuần dưỡng' bắt đầu bởi ngnghai, 25/8/06.

  1. ngnghai

    ngnghai Thành viên uy tín

    Tham gia:
    24/10/05
    Bài viết:
    942
    Thích đã nhận:
    1,681
    Đến từ:
    Tp. HCM
    Những con Chim Di VN của tuổi học trò

    Bạn nào có dịp thấy con Sắc Nhật (Lonchura domestia, lông trắng pha nâu đen hoặc pha sô cô la, thuộc Họ Chim Di) mà người nuôi chim Bảy Màu dùng làm chim vú thì phải công nhận loài này trông rất dễ thương: dạn người, liếng thoắng. Con trống cứ đuôi múa miệng kêu tuýa toe, tuýa toe suốt, nhìn rất vui mắt. Đây là loại chim Sắc nhà, được du nhập vào VN từ lâu. Hình xin chụp lại của tác giả Việt Chương:

    [​IMG]

    Trong bài này, ngnghai muốn nói tới những con chim đồng thuộc Họ Chim Di rặc VN thôi ! Vâng, đó là những con chim sao mà mỗi lần nhớ đến là những hình ảnh lớp học, đồng cỏ, và tuổi thơ lại hiện ra rành rành! Tại sao là lớp học...? Vì ngày xưa thầy cô rất thường dạy cho học trò những bài văn, những bài chính tả, những bài tập đọc Tiếng Việt mà trong đó tác giả đề cập nơi này chỗ nọ có hình ảnh con Chim Di: Chim Di trong ngày mùa, trong mưa phùn gió bấc, trong cái đông vui hạnh phúc của bầy đàn,... Nên biết rằng thời ấy sách giáo khoa thường đều là do các thầy cô di cư từ Bắc vào, biên soạn (Trí thức kinh kỳ mà!).Những bài văn ngắn nhưng rất hay, rất thực, rất "quê hương" rạc rào đi vào lòng con trẻ ngnghai ngày ấy!
    Thật ra, người miền Nam thời ấy có biết con Chim Di ( hay trường hợp con Chích Bông là con Chim Sâu) là con gì đâu! ngnghai chỉ đoán mò, không dám hỏi thầy. Mà bây giờ nghĩ lại thì các thầy ở Xì Gòn hoa lệ về quê dạy học và lại là người miền Nam chắc cũng không biết luôn?! Dựa vào cách tả của bài văn, ngnghai đã đoán đó là những con chim manh manh quen thuộc với mình trên cánh đồng quê - nên ngnghai càng thấy thú vị thưởng thức những đoạn văn mà thầy cô đọc từ từ, rõ ràng và rất diễn cảm cho lũ học trò bé con viết theo...
    Lãng mạn chút xíu, bây giờ xin vào cụ thể đây. Họ Chim Di (Estrildae) của VN là những con sau: (Hình chụp lại từ quyển 'Chim Việt Nam' của Nguyễn Cử, Lệ Trọng Trải và Karen Phillipps, trang 205)

    [​IMG]

    Ý chính của ngnghai trong bài này là đây: ngnghai thấy cần nên cho các bạn biết về tên gọi của các con chim này ở Nam Bộ (ít nhất là ở quê ngnghai - Tp.HCM) để chúng không bị mai một, bị quên đi rất uổng vì theo ngnghai đó là những cái tên do những thế hệ đi khai phá phía Nam của tổ quốc đặt cho. Những cái tên này đã ăn sâu vào tâm trí của không ít người! Cụ thể:
    Di Đá là Manh Manh
    Di Đầu Đen là Áo Già
    Di Đầu Trắng là Áo Già Đầu Trắng
    Di Cam là Sắc Ô
    Mai Hoa là Manh Manh Bông
    "Manh manh" không phải là con trong bài "Con chim manh manh, nó đậu cành chanh,..." làm được đến 7 mâm cổ đâu, mà là con Di Đá đó!
    "Áo Già", cái tên trìu mến thân thương làm sao! Các bạn hãy nhìn cái màu nâu xồng chân phương của chiếc áo mẹ quê ở miền Bắc ngày trước!
    Và hãy để ý đến mối liên quan của chữ "Sắc Ô" (ô là đen) và "Sắc Nhật" thì thấy cái tên "Sắc Nhật" có lẽ là do dân Nam Bộ đặt cho.

    Thuở nhỏ, ngnghai bẫy chúng bằng mủ mít. Tự làm lồng bằng nang trúc và kẽm. Khó nhất là công đoạn làm cái cửa lồng. Sang hơn là lấy cái lồng bẫy chuột để nuôi. Các con này đều ăn lúa, trừ con Mai Hoa ngnghai phải đâm nhỏ gạo lức cho nó ăn vì ngày trước chưa có hạt kê trồng ở quê mình. Tuy nhiên món khoái khẩu của chúng là bông cỏ còn non hoặc còn tươi. Cách đây một tuần, có dịp ra khu đô thị mới Nam Sàigòn, ở đó còn nhiều đồng cỏ thân cao và có bông, thấy manh manh từng bầy rất nhiều. Có bầy chim manh manh con rất dạn, đậu rỉa lông trên các cọng cỏ cách mình khoảng 3m thôi. Tiếc là đã không có mái chụp.

    Chim phóng sinh thường là chim én mía, sẻ nhà và sẻ đồng, thình thoảng cũng là Manh Manh và Sắc Ô. Còn con Mai Hoa thì người ta thu gom, hầu hết để xuất khẩu đi đâu đó rất nhiều, chỉ đôi khi ai mua lẻ thì bán 60-70 ngàn đồng/con. Ôi những con chim thời bé thơ của tôi!
     
    Last edited: 25/8/06
  2. TDPhi

    TDPhi Thành viên chính thức

    Tham gia:
    17/5/05
    Bài viết:
    781
    Thích đã nhận:
    673
    Đến từ:
    Mười mùa hoa



    Mai Hoa còn hay được gọi là Manh manh ta. Lúc chim còn tơ thì trống mái thật khó phân biệt (căn cứ vào mầu lông lưng, trên phao câu), chỉ khi đủ trưởng thành thì chim trống mới trổ lông đỏ, cam đỏ sậm trên đầu, cổ...Chim nhà em mới trổ nhìn đẹp ghê hồn lại còn hót liên tục nữa chứ, sướng cực, hehehe.
     
  3. lahansaigon

    lahansaigon Well-Known Member

    Tham gia:
    13/7/06
    Bài viết:
    978
    Thích đã nhận:
    62
    Đến từ:
    Biệt động Sài Gòn
    Bác ngnghai ơi!Có phải con di đá mà bác nói là con chim ở quê em gọi là chim cà the k?(hình như cũng được gọi là chim mè thì phải,vì dưới bụng có những đốm đen như mè),chim này kêu tiếng the the(vì thế Bình Thuận quê em mới gọi là cà the),chuyên ăn lúa,và có ngoài đồng rất nhiều. Lúc nhỏ em thường đi bẫy chúng,bẫy được 1 em có giọng hay là khối tiền í....Tụi em thường dựng những cái cây giữa đồng lúa chín,mắc bẫy lên rồi tìm bụi rậm ngồi chờ,bọn chúng nghe tiếng là đến lẹ lắm!!!
     
  4. thànhcông

    thànhcông Well-Known Member

    Tham gia:
    11/5/06
    Bài viết:
    1,443
    Thích đã nhận:
    145
    Đến từ:
    Sơn La <-> Bắc Ninh
    Bác ngnghai chơi ác quá ...
    Cuối tuần, mọi người đoàn tụ gia đình.
    Em quanh quẩn với mấy con chim và bể cá ... Đọc bài của anh muốn về nhà chạy ra đồng bắt chim quá ... :crying:...
     
  5. ngnghai

    ngnghai Thành viên uy tín

    Tham gia:
    24/10/05
    Bài viết:
    942
    Thích đã nhận:
    1,681
    Đến từ:
    Tp. HCM
    @thanhl:Thường tên có chữ "ta" như" hoành hoạch ta" (loài này màu sắc vàng vàng như màu lông họa mi, còn gọi là "hoành hoạch vàng" là con bị chê nhất trong các loại hoành hoạch.Vườn nhà mình cũng có 1 cặp ở đã trên 10 năm, ấy vậy mà không thấy ai chịu bắt) là con không được chuộng. Mai Hoa đẹp nhất trong bọn mà còn có tên là "Manh Manh Ta" thì ngnghai không chắc! Có lẽ dân bán chim muốn nói vậy để phân biệt chim nội và ngoại thôi?!
    @lahansaigon:Tiếng kêu của Di Đá như sau: Chu miệng, đầu lưỡi chạm bên trong hàm răng, rồi xì tiếng" xuya" từng tiếng một: Xuya, xuya, xuya ! Đó là tiếng gọi nhau ở khoảng cách xa ngoài đồng. Còn khi xum vầy chung một chỗ thì kêu không vang xa và có âm na ná ''cà the" gì đó, lâu rồi nên ngnghai nhớ không rõ.Nhưng nếu đúng là có những bông nâu đen ở ngực và 2 bên hông như trong hình thì chính hiệu là Di Đá rồi ! Thêm 1 cái tên nữa cho Di Đá: Cà The (Bình Thuận)
     
  6. lahansaigon

    lahansaigon Well-Known Member

    Tham gia:
    13/7/06
    Bài viết:
    978
    Thích đã nhận:
    62
    Đến từ:
    Biệt động Sài Gòn
    Nếu đúng như bác ngnghai nói thì chính nó đấy!!Như vậy em lại biết dc thêm 1 tên về giống chim này:Di Đá.
    Chim này thì hồi xưa nếu các bác có được 1 em chiến thì bọn nhỏ xách dép để chạy theo mà xem!!!!Chỉ cần 1 em mồi này thì bác bắt dc khối em khác!!!!Chỉ cần đặt đặt 1 chiếc lồng cực kì nhỏ,xinh,bỏ vào 1 vài cộng lúa thì....b...ậ..p......sẽ có em để các bác nuôi liền!!!Bẫy chim này cũng là 1 cái thú đấy,nó như bẫy chim cu vậy!!!!:applause: :x
     
  7. ut nguyen

    ut nguyen Well-Known Member

    Tham gia:
    6/11/05
    Bài viết:
    58
    Thích đã nhận:
    5
    Đến từ:
    hcm city
    mai hoa làm ut nguyen mê chim

    Bác ngnghai nhắc về chim mai hoa làm ut nguyen bồi hồi nhớ lại hồi còn nhỏ, lúc 9-10 tuổi.Mẹ ut nguyen mua cho un hai con mai hoa và 1 cái lồng. Ngảy nảo ut nguyen cũng săm soi, chăm sóc chúng. Nhưng chưa biết nuôi nên chúng chết cả, un rất buồn. Về sau, cũng nhờ vậy mà un thích nuôi chim, đặc biệt là chim nho nhỏ như mai hoa, ốc mít...Bây giờ mỗi lần ngắm con mai hoa bay nhảy trong lồng là un chợt nhớ đến cặp mai hoa năm nào
     
  8. GoldenCanary

    GoldenCanary Cappuccino...

    Tham gia:
    8/6/04
    Bài viết:
    3,333
    Thích đã nhận:
    6,181
    Đến từ:
    SGN
    Mai hoa cũng là một trong những loài chim rừng đầu tiên GC nuôi. Tuổi thơ nuôi chim nhiều say mê nhưng thiếu kiến thức, chim toàn nghe người bán nhốt nuôi trong lồng bé tí hin, toàn cho ăn kê chứ chẳng được ăn đa dạng, móng chân chim dài không biết cắt, nên chẳng con nào sống thọ hơn 1 năm.

    Thú nhất là mỗi sáng sớm lắng nghe tiếng chim hót, từng tràng rộn rãi khi bình minh mới chạng vạng, tiếng chim lảnh lót gieo vào không gian nhịp đập và tình yêu cuộc sống. Một ngày tất bật đi học, đi làm... với tiếng chim đầy đặn bao giờ cũng hứng khởi hơn rất nhiều....
     
    yeuchimthucanh thích bài này.
  9. xxxbopy

    xxxbopy Well-Known Member

    Tham gia:
    13/2/06
    Bài viết:
    1,372
    Thích đã nhận:
    232
    Đến từ:
    Thủ đô
    Chi GC nói về giọng của Mai Hoa làm cho em lại nhớ lại mấy con Mai hoa ngày trước! nuôi bọn này thích thật, tiếc là phong trào hiện nay mọi người không còn nuôi chúng nhiều nữa. nhìn nó nhỏ nhắn với bộ lông đỏ rực, điểm phá thêm nhũng chấm nhỏ li ti mà chết mê, thêmvào đó là một chất giọng rất thanh, nhẹ nhàng mà lôi cuốn, phê quá, phê quá!
     
  10. GoldenCanary

    GoldenCanary Cappuccino...

    Tham gia:
    8/6/04
    Bài viết:
    3,333
    Thích đã nhận:
    6,181
    Đến từ:
    SGN
    Nhânđọc lại bài này về kỉ niệm nuôi Chim Ri (Di) tuổi thơ của anh ngnghai, GC thử trích dịch đôi dòng từ một quyển sách thêm thông tin về Sắc Nhật (mà đôi khi ta thường gọi là Sắc Ô) của một nhà điểu học nổi tiếng người Nga E.C. Gerdeev - là một người đặc biệt chuyên tâm nghiên cứu về Finh hoang dã. Ông đã từng đến VN nhiều lần để nghiên cứu về một số loài Finch, trong đó có Sắc hoang, để chúng ta cùng có thêm thông tin về nguồn gốc cái tên Sắc Nhật:

    Sắc Nhật
    Lonchura striata var. domestica

    [​IMG]
    Đây là loài không tồn tại trong tự nhiên!

    Sự thực là ông Glazunov (một nhà điểu học khác của Nga, cũng rất nổi tiếng - GC) trong quyển sách "Chim nuôi trong góc vườn cảnh" của mình đã từng viết rằng Sắc Nhật có tồn tại ngoài hoang dã ở khu vực Đông Nam Á, nhưng đó là sai lầm!

    Khoảng ba thế kỉ trước đây những con chim này đã được tạo ra ở nước Nhật bằng cách cho phối giống cùng lúc một số loài chim cùng phân họ. Rõ thấy rằng, trong kết quả lai tạo đó có sự đóng góp phối giống rất quan trọng của loài Lonchura striata (được tìm thấy bởi Linnaeus, 1766) - Di cam, Di đồng (màu đồng - Bronze chứ không phải í là Di sống ngoài đồng - GC), cho nên trong nhiều sách đều khẳng định rằng: Sắc Nhật là sản phẩm lai tạo được thuần hóa từ Lonchura triata ( và ngay cả tên khoa học của nó hiện nay cũng chỉ ra như thế - GC).

    Lonchura triata hoang dã ngoài thiên nhiên:
    [​IMG]

    [​IMG]

    [​IMG]

    Và có lẽ, quan điểm này gần với sự thật nhất! Thậm chí cả tiếng gáy và tiếng kêu ngắn (tiếng krik) của hai loài này cũng gần giống như nhau, và đôi khi không thể phân biệt được.
    Nhưng... chúng không phải là một!
     
    yeuchimthucanh thích bài này.
  11. longthieugia131

    longthieugia131 Well-Known Member

    Tham gia:
    13/11/06
    Bài viết:
    88
    Thích đã nhận:
    1
    Đến từ:
    ho chi minh
    Bạn ơi!Mai hoa ma mah manh ta đó chứ ko phải là di đá đâu hien nay mình dang sở hữu 2 con manh manh để bàn hót hay lắm
     
  12. longthieugia131

    longthieugia131 Well-Known Member

    Tham gia:
    13/11/06
    Bài viết:
    88
    Thích đã nhận:
    1
    Đến từ:
    ho chi minh
    Bác nói đúng đó mai hoa chính là manh manh ta laòi này hot hay lam!Nhà tôi có 2 con đẻ ban chơi nhu khuyên ý vi toi nuoi từ nho voi chim khuyên!
     
  13. tranminhy

    tranminhy Well-Known Member

    Tham gia:
    25/10/07
    Bài viết:
    72
    Thích đã nhận:
    3
    Đến từ:
    bac lieu
    chim di cam ở quê mình nhiều lấm
    giống chim này làm tổ nhiều nhất trong tự nhiên
    đi đâu cũng có thể thấy, có khi nó còn tổ trên cây sanh chỉ cao độ một thước
     
  14. tuananh_ca

    tuananh_ca Well-Known Member

    Tham gia:
    21/11/07
    Bài viết:
    68
    Thích đã nhận:
    2
    Đến từ:
    Hà Tây
    ai có thể phân biệt giùm tôi là di đá (di cam ) con nào là con đực , con nào là con cái ko ? khó khăn quá trời ! trông chúng con nào cũng y con nào cả à ! đực cái thế nào chả rõ nữa !!!! ai biết thì chỉ giáo em giùm nha !:D
     
  15. ngnghai

    ngnghai Thành viên uy tín

    Tham gia:
    24/10/05
    Bài viết:
    942
    Thích đã nhận:
    1,681
    Đến từ:
    Tp. HCM
    Di đầu trắng (áo già đầu trắng/con trống, nguồn OBC):

    [​IMG]

    Có một cặp hay đến vườn nhà làm tổ. Lần này là ở bụi cao kiểng trên sân thượng:

    [​IMG]

    [​IMG]

    [​IMG]
     
    ToanDN, diepanh, saychim and 4 others like this.
  16. manhdung

    manhdung Well-Known Member

    Tham gia:
    15/1/10
    Bài viết:
    65
    Thích đã nhận:
    53
    Đến từ:
    Hanoi
    chim di đá ở ngoài bắc rất nhiều, chúng làm tổ trên cây, mỗi tổ có 4-5 con. hiện tại vườn nhà mình cũng có 2 tổ, bọn này sinh sản nhiều, hầu như quanh năm thì phải.
     
  17. GoldenCanary

    GoldenCanary Cappuccino...

    Tham gia:
    8/6/04
    Bài viết:
    3,333
    Thích đã nhận:
    6,181
    Đến từ:
    SGN
    Đất lành chim đậu. Chúc mừng nhà anh ngnghai lại đón dân nhập cư mới!
     

Chia sẻ trang này