Những vấn đề về việc lai tạo gây giống cá đĩa

Thảo luận trong 'CÁ ĐĨA - DISCUS' bắt đầu bởi vikisan, 16/7/07.

  1. vikisan

    vikisan Well-Known Member

    Tham gia:
    10/5/07
    Bài viết:
    230
    Thích đã nhận:
    28
    Đến từ:
    Miskolc (Hungary)
    Vừa viết bài „Danh sách các loại cá đĩa” xong, tôi nhận được thư của một bạn Hung rất nhiều kinh nghiệm nuôi cá đĩa ở bên Hungary. Vì bản thân mình chưa có những kinh nghiệm và thông tin về công tác lai tạo, gây giống mới, tôi qua thư hỏi ý kiến bạn đó. Trả lời thư mình, bạn viết cho tôi những dòng sau đây mà tôi thấy rất bổ ích, nên tôi chuyển lại những nhận xét và suy nghĩ đó lên tiêu đề này để các bạn VN tham khảo, góp ý:

    „Việc lai giống cá đĩa không phải là một vấn đề đơn giản. Để cho công việc gây giống có được kết quả nào đó thì yếu tố quan trọng nhất là phải biết được nguồn gốc của những con cá giống để lai tạo càng nhiều thế hệ về trước càng tốt. Khi lai hai con cá trong trường hợp không biết tiểu sử của chúng thì kết quả sinh ra thật là khó lường.

    Dĩ nhiên có nhiều phương pháp nói nên lai loài gì với loài gì và làm như thế nào để có được mầu sắc mới, nhưng những phương pháp đó thường bị những người gây được giống mới rất bí mật giữ kín. Và họ cũng quên nói cho mọi người biết là lai những loại cá đĩa mầu mè choáng loáng ngày nay thì rất ít khi có những con đẹp như cá bố mẹ (không thuần), ngược lại phần lớn là sinh ra những loại mà đã được khó khăn gây giống và chọn lọc cầu kì để thành những giống như "Brilliant Spotted Yellow Pigeon Snake Skine …". Để tạo được những giống như thế này cần rất nhiều cá giống, diện tích nuôi, thời gian, nước, v.v... Vì những khó khăn này ở nước ta (Hungary) rất khó thực hiện được.

    Điều đáng quan tâm hơn là KHÔNG NÊN LAI loại nào với loại nào. Có rất nhiều trường hợp, nhưng cái chính là cá xanh (blue) lai với cá đỏ vô ích. Pigeon lai với turquiose cũng vậy. Trong trường hợp lai như thế này có thể mang lại một vài cá con có mầu sắc hay ho, đẹp mắt, nhưng những con cá này không thể để nuôi gây giống tiếp được, vì về mặt chăn nuôi mà nói thì những con này thực ra là gen phế phẩm.

    Đáng quan tâm việc nữa là việc giữ được mầu sắc hay là cải tạo mầu sắc đã có sẵn. Việc này cũng khá cầu kì, nhưng không yêu cầu nhiều năng lượng như việc tìm kiếm mầu sắc mới, kết quả thì lại nhiều khi rất kinh ngạc.

    Ví dụ hai ảnh để so sánh:

    Một con Red turquoise:
    http://www.pisciculturacorrea.com/disco/red-turquoise.jpg

    Cũng loại đó:
    http://www.diskuszucht-piwowarski.de/images/RT_1926_533x800.jpg

    Khác nhau ghê!”


    Tuy nhiên VN là môi trường khác, sẽ có nhiều bạn có đủ điều kiện và ý chí để có thể làm nổi những việc lai tạo giống mới này. Nhưng tôi nghĩ sự trở ngại lớn nhất là thông tin mà người ta giữ kín. Trong bài „Danh sách các loại cá đĩa” tôi cũng đã đề cập tới các phương pháp lai tạo một vài giống mà tôi biết qua qua. Hiện nay kiến thức, hiểu biết của tôi có thế thôi, chịu khó tìm tòi, mò mẫm thêm vậy. Có thông tin gì mới tôi sẽ đưa lên ngay cho các bạn tham khảo. Bạn nào có kinh nghiệm gì cũng xin đưa lên cho ae khác học tập. Thank a lot.
     
  2. vikisan

    vikisan Well-Known Member

    Tham gia:
    10/5/07
    Bài viết:
    230
    Thích đã nhận:
    28
    Đến từ:
    Miskolc (Hungary)
    Leopard

    German green legend
    [​IMG]


    German green legend (mầu leopard): Tiểu sử của loài này rất ly kỳ (như tên của nó). Tổ tiên hoang dã chính cống là cá đĩa xanh (green) coari có đặc điểm là có nền mầu xanh thép với các đốm đỏ.
    Nhà chăn nuôi Lo Wing Yat (World Wide Fish Farm) và Manfred Göbel (Living Diamonds) bắt và chăn nuôi những cá đĩa này vào cuối những năm 80 và đầu những năm 90. Hầu như tất cả các dòng máu leopard sau này đều bắt nguồn từ loài này ra.

    Sau này nhiều người chăn nuôi Câu Á cũng sử dụng con cháu của chúng để gây giống riêng cho mình.

    Phần lớn được cho lai với các loại có thể mầu turquoise, vì loài coari xanh (cũng như các loài cá đĩa xanh khác) có đặc điểm là thân dài. Kết quả rất hay thay đổi, hình dáng được cải tạo nhưng một vài mầu đẹp thì lại bị mất. Tuy vậy kết quả của thử nghiệm gây giống sau này là các loài leopard snake skin, pigeon leopard snake skin, ring leopard v.v....

    Dòng máu chính của coari cũng đã trải qua nhiều cải tạo dòng máu, nhưng hầu như hoàn toàn được cải tạo với cá hoang dã, bên cạnh sự quan tâm cực kỳ tốt để những đặc điểm của chủng loại đừng bị thay đổi.
     
  3. vikisan

    vikisan Well-Known Member

    Tham gia:
    10/5/07
    Bài viết:
    230
    Thích đã nhận:
    28
    Đến từ:
    Miskolc (Hungary)
    Cá đĩa hoang dã

    Theo tôi, bất kỳ ai, mới nuôi hay đã nuôi cá đĩa lâu năm nhiều kinh nghiệm, nếu muốn quan tâm làm việc lai tạo gây giống cho cá đĩa thì việc đầu tiên là phải làm quen, hiểu biết thật nhiều về các loài cá đĩa hoang dã. Bởi vì sao? Bởi vì chúng là tổ tiên của hàng trăm tất cả các loài các đĩa được gây giống về sau này. Nếu ta không nắm vững những kiến thức để chăn nuôi, sinh sản, nguồn gốc, môi trường sống của chúng thì làm sao ta làm được những công việc lai giống đòi hỏi rất nhiều năng lượng, thời gian, tính kiên trì, v.v...
    (Mục này đáng ra phải để trước phần Leopard... Phần Leopard sẽ được bổ sung thêm trong một thời gian ngắn)

    Có rất nhiều tài liệu đã đề cập về cá đĩa hoang dã khắp nơi, tôi không muốn đưa lên đây những chi tiết làm nội dung bài này (và các bài về sau này) lỏng đi. Trên internet (rất may) có thể tìm theo từ "natural discus" hay "wild discus" sẽ có không biết bao nhiêu bài viết, tài liệu mà kể. Vì vậy sau đây tôi giới thiệu nhanh 4 dòng cá đĩa hoang dã chủ yếu là "nguyên vật liệu" để "chế tạo" các loài khác sau này:

    Heckel
    [​IMG]
    Heckel Discus Symphysodon Discus - Phần lớn sống tại Rio Negro (Brasilia), đặc điểm là có sọc đứng thứ 5 rất nổi, thể mầu có cả đỏ và xanh blue. Được lấy tên của nhà nghiên cứu Johann Jacob Heckel, khó nuôi hơn những loài khác vì đòi hỏi nước mềm hơn (và độ pH thấp hơn) và nước ấm hơn. Loài có 2 nhánh phụ, Blue Head Symphysodon Discus - đầu xanh và Symphysodon Discus Willischwartzi.

    Nâu
    [​IMG]
    Brown Discus Symphysodon Aequifasciatus Axelrodi - Sống vùng Belem và Rio Urubu, là loài cá đĩa phổ thông nhất. Thân có mầu nâu đẹp từ nâu vàng đến nâu đỏ thẫm, có vân sọc trên các vây và nhiều khi cả trên đầu. Nhiều người nuôi chơi cho rằng cá đĩa nâu dễ nuôi và sinh sản nhất.

    Xanh green
    [​IMG]
    Green Discus Symphysodon Aequifasciatus Aequifasciatus - Sống trong hồ Tefe, hồ Coari, Nanay, và vùng Japura thuộc Peru và Amazon (Brasilia). Có nhiều thể loại mầu, từ xanh vàng cho đến xanh olive, xanh solid, cho đến vàng nâu nhạt. Có nhiều con có sọc xanh (được gọi là "Royal" Green) và có những con có đốm đỏ (red spots) trên thân.

    Xanh blue
    [​IMG]
    Blue Discus Symphysodon Aequifasciatus Haraldi - Sống vùng Manaus, sông Purus và Manacapuru ở Brasilia cũng như tại Leticia, Peru. Mầu xanh có nhiều thể loại, có những loại thể hiện là các loại nhiều mầu của cá đĩa nâu, có những loại (được gọi là "Royal Blue") lại có sọc xanh blue trên thân, trên đầu và trên các vây.

    Ngoài cá đĩa Heckel ra, các loài hoang dã khác nói chung dễ nuôi, ngược lại với suy nghĩ và khẳng định của một vài bạn. Những loài hybrid ngày nay nhiều khi còn khó nuôi hơn vì khi thấy được triệu chứng của bệnh thì bệnh đã nặng lắm rồi, không còn thời gian để mà chữa nữa.
     
  4. vikisan

    vikisan Well-Known Member

    Tham gia:
    10/5/07
    Bài viết:
    230
    Thích đã nhận:
    28
    Đến từ:
    Miskolc (Hungary)
    Leopard skin và Leopard snakeskin

    Một vài thông tin mới về 2 loại này:

    Leopard skin
    [​IMG]

    Leopard skin khác với các loài cá đĩa „nhân tạo” khác. Nó là kết quả lựa chọn chăn nuôi từ 2 loài red spotted green hoang dã bắt nguồn từ những vùng khác nhau chứ không phải sinh ra từ sự thay đổi gen. Hai nhà chăn nuôi Hong Kong là Sunny Lo Wing-Yat và Rocky Ng trải qua 8 năm đã thực hiện việc này. Năm 1993 cá đã được đưa ra thị trường. Cá đĩa leopard skin có nhiều thể loại mầu: về mức to nhỏ của đốm với hình vòng tròn và đốm, và "vòng tròn bên trong vòng tròn (rings within rings)" – loài này có điểm xanh blue nằm trong vòng đỏ.

    Leopard snakeskin
    [​IMG]

    Giữa những năm 90, nhiều nhà chăn nuôi cho snakeskin lai với các loài cá đĩa khác. Một nhà chăn nuôi Malaysia là Teoh Beng Chye đã cho lai thành công một vài loài Leopard skin với loài Snakeskin và đã giới thiệu kêt quả trong năm 1997. Leopard snakeskin là một trong những loại cá đĩa được yêu chuộng nhất ngày nay. Có nhiều thể loại mầu: theo kích thước của các đốm, đốm trên mang, có bông hình mạng lưới trên mặt, và có nền mầu vàng.

    (Xin đọc thêm phần Snakeskin sau đây).
     
  5. vikisan

    vikisan Well-Known Member

    Tham gia:
    10/5/07
    Bài viết:
    230
    Thích đã nhận:
    28
    Đến từ:
    Miskolc (Hungary)
    Snakeskin

    Snakeskin
    [​IMG]

    Năm 1994, 2 nhà chăn nuôi Malaysia là Ronnie Teoh và Ah Liang, và những nhà chăn nuôi ở vùng khác trên thế giới, phát hiện thấy rằng có cá đĩa có tới 14 sọc (thường chỉ có 9). Khác với cá đĩa 9 sọc, loại này cho vân rất đẹp và 14 sọc. Loài này lai tạo với các loài khác cho ngày nay có rất nhiều sản phẩm như: blue snakeskin, red snakeskin, pigeon snakeskin, solid snakeskin, red spotted, golden snakeskin, và gần đây là abino snakeskin.
     
  6. vikisan

    vikisan Well-Known Member

    Tham gia:
    10/5/07
    Bài viết:
    230
    Thích đã nhận:
    28
    Đến từ:
    Miskolc (Hungary)
    Golden discus - Cá đĩa vàng

    Golden discus
    [​IMG]

    Những con cá đĩa vàng đầu tiên là kết quả chăn nuôi gây giống cá đĩa nâu của nhà chăn nuôi người Malay là Kim Keng How. Đặc biệt là "Kim" trong tiếng Trung Hoa có nghĩa là "vàng". Thế hệ đầu tiên loài này lớn lên có nền mầu vàng, có những bông trắng trên nửa thân trước và có mắt đỏ. Sau này được tiếp tục lai tạo thành cá đĩa vàng có ít bông hơn. Cá đĩa vàng thường được cho lai với pigeon blood để khỏi bị tiêu đen trên thân và khỏi bị vây đen của pigeon blood – cá đĩa vàng chính cống có các vây và đuôi trong (transparent).
     
  7. vikisan

    vikisan Well-Known Member

    Tham gia:
    10/5/07
    Bài viết:
    230
    Thích đã nhận:
    28
    Đến từ:
    Miskolc (Hungary)
    Pigeon blood

    Pigeon blood
    [​IMG]

    Pigeon blood là loài cá đĩa "nhân tạo" thường có nền mầu kem vàng đến da cam, mắt đỏ và có viền thân (vây) sọc đen và có đốm đen (tiêu). Đuôi của pigeon blood thường mầu đen. Có nhiều loại mầu biểu hiện như tiêu đen nhiều ít, và/hoặc thân có mầu kem nhiều ít. Giống này được Kitti Phanaitthi lai tạo ra năm 1991 nhờ một mutation ở Thailand.
     
  8. vikisan

    vikisan Well-Known Member

    Tham gia:
    10/5/07
    Bài viết:
    230
    Thích đã nhận:
    28
    Đến từ:
    Miskolc (Hungary)
    Blue diamond

    Blue diamond
    [​IMG]

    Khoảng 1990, một vài người chăn nuôi ở Malaysia (Kheng Huat, Hock, Phang Teck Beng, và Lee Koon Yen) và Hong Kong (Sunny Lo Wing Yat) phát hiện thấy một vài cá blue turquoise của họ cho thế hệ có con mầu trong (transparent) và khi trưởng thành chuyển sang mầu solid blue, không có vân trên mang, trên các vây, và không có sọc (những cá colbalt và blue turquoise thì có vân và sọc đứng). Cá đĩa blue diamond chất lượng cao tiếp theo là những con có mầu solid blue và thêm vào nữa có mắt đỏ. Một vài blue diamond có một ít mầu vàng ở đuôi và một vài con có vẩy nhỏ hơn.
     
  9. vikisan

    vikisan Well-Known Member

    Tham gia:
    10/5/07
    Bài viết:
    230
    Thích đã nhận:
    28
    Đến từ:
    Miskolc (Hungary)
    Blue diamond

    Blue diamond
    [​IMG]
    Khoảng 1990, một vài người chăn nuôi ở Malaysia (Kheng Huat, Hock, Phang Teck Beng, và Lee Koon Yen) và Hong Kong (Sunny Lo Wing Yat) phát hiện thấy một vài cá blue turquoise của họ cho thế hệ có con mầu trong (transparent) và khi trưởng thành chuyển sang mầu solid blue, không có vân trên mang, trên các vây, và không có sọc (những cá colbalt và blue turquoise thì có vân và sọc đứng). Cá đĩa blue diamond chất lượng cao tiếp theo là những con có mầu solid blue và thêm vào nữa có mắt đỏ. Một vài blue diamond có một ít mầu vàng ở đuôi và một vài con có vẩy nhỏ hơn.
     
    iamcuong thích bài này.
  10. vikisan

    vikisan Well-Known Member

    Tham gia:
    10/5/07
    Bài viết:
    230
    Thích đã nhận:
    28
    Đến từ:
    Miskolc (Hungary)
    Nhờ các anh Mod xoá hộ một bài blue diamond cho tôi vì bấm nhầm gửi bài 2 lần. Cảm ơn.
     
  11. vikisan

    vikisan Well-Known Member

    Tham gia:
    10/5/07
    Bài viết:
    230
    Thích đã nhận:
    28
    Đến từ:
    Miskolc (Hungary)
    Snow white, Red white

    Snow white
    [​IMG]

    Nhìn con cá này các bạn thử đoán xem nó được lai tạo từ loài nào ra nhé. Có bạn sẽ bảo: "À, nó là lai từ Blue diamond ra." Bạn khác thì nói: "Không, con lai của Albino thì đúng hơn chứ!". Bạn thứ 3 lại lên ý kiến khác: "Cả hai suy luận trên đều không đúng. Nó bắt nguồn từ ghost là chắc chắn!". Và nhiều người cũng cho là loại này bắt nguồn từ ghost ra.

    Một trong những tin mới nhất về nguồn gốc loại Snow white (Bạch tuyết, hay VN thường gọi là Bạch ngọc, có phải thế không các bạn?) này bắt nguồn từ Robert Chin, Malaysia là vào năm 1995. Chin mua vài cá đĩa nâu hoang dã để chăn nuôi và phát hiện thấy rằng thế hệ sau của một đôi có mầu trong (transparent). Khi lớn lên, những con cá này thành cá không có mầu, kể cả mắt. Ngược lại với suy đoán của nhiều người, những con cá đầu tiên của loài này bắt nguồi từ cá đĩa nâu chứ không phải từ loại ghost. Sau này cá đĩa red white được gây giống bằng lai snow white với solid red. Như vậy là mục này cũng còn đề cập tới việc lai giống của loài red white nữa.
     
    Last edited: 23/7/07
  12. iamcuong

    iamcuong Well-Known Member

    Tham gia:
    13/5/12
    Bài viết:
    92
    Thích đã nhận:
    67
    Đến từ:
    Hà Nội
    lai tạo cá đĩa là cả 1 môn KH rồi....................................................
     

Chia sẻ trang này