Phần 2: Phân loại cây sứ Thái

Thảo luận trong 'Cây hoa dạng bụi' bắt đầu bởi Muggle, 25/6/06.

  1. Muggle

    Muggle Moderator

    Tham gia:
    7/3/06
    Bài viết:
    660
    Thích đã nhận:
    280
    Đến từ:
    Sài Gòn

    Sở thích Hoa Sứ Thái thật sự bùng nổ lần đầu tiên khi ngườI trồng hoa có sự chọn lưạ nhiều hơn và công việc chăm sóc cây hưá hẹn cho ra hàng trăm giống lai khác nhau. Một điều mà chúng ta cần phảI hiểu, dù như thế nào đi nưã thì tất cả các giống sứ lớn lên từ những hạt giống đều là giống sứ lai tạo và cây sứ tự bản thân nó rất ít khi thụ phấn và đốI vớI mỗI một cây con thì nó sẽ có sự khác nhau (tính không thuần chủng cuả cây sứ). Tôi đã từng biết 1 ngườI trồng hoa ưa thích sự phân loạI rành mạch, từ công việc chăm sóc hàng ngàn cây sứ, ông ta đặt tên cho mỗI cây trong bộ sưu tập cuả mình như là phân biệt từng giông khác nhau, ghi chép tỉ mỉ sự khác biệt giữa lá, hoa, đặc tính phát triển nhưng cuốI cùng ông ta không thể tiến đến việc đặt tên cho tất cả những cây sứ.
    Trong buổI ban đầu cuả cây sứ Thái, thật thú vị khi tìm ra cây sứ Thái đầu tiên có hoa màu trắng hay màu đỏ. Tuy nhiên sau đó có những thay đổi kỳ lạ trong việc nhân giống, trong số những cây giống có những cây mang đặc điểm tiêu biểu được chọn lọc nhanh và đúng hướng tạo ra những hạt giống có chất lượng cao- ví dụ thực tế là vài giống đỏ cuả Đài Loan cho ra 100% hạt giống cho ra cây hoa đỏ khi đã được lai giống (Muggle: cây có gen mạnh thể hiện màu đỏ do đó khi lai vớI cây khác gen này vẫn vuợt trộI cho ra cây con vẫn mang màu đỏ). Từ việc này đặt ra một vấn đề cấp bách cho những ngườI lai tạo giống phảI rất thận trọng trong việc đặc tên một giống lai mớI cho những giống cây được con ngườI lai tạo - việc đó dẫn đến mở ra sự cảI tiến mạnh mẽ vượt qua giớI hạn những giống lai hiện hữu trước khi chọn lọc và đặt tên mới.
    Cây Sứ Thái Hybrids có rất nhiều loại khác nhau, từ dáng vẻ, cành nhánh. màu sắc và hình dạng của lá cho tới màu sắc của hoa nên thường người ta phân loại theo nhóm:
    Muggle trình bày 2 cánh phân loại:
    I. Phân loại theo cấu trúc và đặc tính của cây
    1. Sứ nhiều hoa (Adenium obesum):
    Cây cao, thân mảnh khảnh vớI bản lá rộng, bề mặt bóng láng phớt đỏ nhẹ. Ra hoa vào mùa đông và xuân, sau một khoảng thờI gian lạnh khô, khi đem vào vùng ấm, ẩm cây ngưng ra hoa.
    Hình dáng hoa rất đẹp vớI màu trắng lan dần sang đỏ thẫm, mọc khít từ đầu mút đến các cành nhỏ vào tận thân chính.
    Sứ nhiều hoa mang rất ít đặc tính của dòng cây hybrids, do nó rất cứng cáp, đặc biệt nhiều hoa, và phát triển khá tốt trong chậu.
    Hầu hết các dòng Sứ hiện nay đều có liên quan đến 2 dòng : A. multiflorum và A. somalense var. somalense, do ngườI ta dùng 2 dòng này để tạo ra các hạt giống chuyên cho việc trồng trong chậu. Và trong quá trình tạo hạt giống naỳ, ngườI ta hạn chế bớt các đặc tính của loạI cây Hybrid để các hạt giống naỳ phù hợp hơn vớI điều kiện trồng trong chậu về sau.
    Hình minh họa là một cây trắng "tinh khiết (Khao Pra Pa Phan) của Thái, và cây đỏ nhung với màu đỏ lan tỏa từ trong ra ngoài rìa cánh hoa làm ta có cảm giác như có sự lan tỏa nhiệt từ trong ra ngoài. Hai cây này thể hiện dãy màu mà dòng sứ Adenium obesum có thể đạt được.
    [​IMG][​IMG]
    2. Adenium swazicum:
    Đây là dòng Sứ được xem như khó trồng nhất, hoa có màu từ tím nhạt hoa cà đến gần đỏ thẫm. LoạI naỳ được ưa thích bởI màu sắc đặc biệt của hoa, hoa nở daỳ đặc tự nhiên. Giống như các dòng cây vô tính khác, Sứ swazicum có thân khá mềm, các cành nhỏ và cuống hoa nhiều khi rủ oặt xuống, tuy nhiên, vẫn có thể chọn ra được một vài loạI có thân đứng khá thẳng, cho hoa sậm màu vớI hình dáng hoa khá đẹp.
    Hình minh họa cây Sứ Màu tiá: một cây rất đặc biệt rất đẹp của dòng A. swazicum được sử dụng để nhân giống rộng rãi.
    [​IMG]
    Cho đến nay, các nhà nghiên cứu vẫn chưa tạo ra được hạt của Sứ swazicum. BởI việc thụ phấn cho dòng Sứ naỳ là cực kỳ khó khăn do cấu trúc ống của hoa thì hẹp và cứng, vì thế rất khó bộc lộ được phần nhuỵ mà không làm hỏng cấu trúc của hoa. Cho dù có thụ phấn được thì “trứng” chỉ có thể daỳ dần lên mà không bao giờ hình thành được trái bất kể thờI gian bao lâu.
    NgoàI ra, dòng Sứ Swazicum vô tính và nhiều dòng cây hybrids khác đều rất nhaỵ cảm vớI rệp đỏ.

    3. Adenium arabicum:
    Dòng Sứ này khác biệt vớI các dòng Sứ khác bởI cấu trúc thân nổI bật và độ dày lá vượt trộI, rất mọng nước so vớI các dòng khác. Do đó dòng arabicum mang nhiều đặc tính của giống cây sa mạc nhất.
    Hạt Sứ arabicum đặc biệt khá to, nẩy mầm nhanh và cho ra những cây giống có thân cứng cáp. Hình dáng cây khá đa dạng, và hiện nay đang được nghiên cứu nhằm tạo ra dạng thân, nhánh cao hơn dòng hiện taị.
    Hình minh họa là một cây thuộc dòng Arabicum với dáng cây nhỏ hơn, lá nhỏ và có nhiều cành nhánh:
    [​IMG]
    Có vài giống Sứ đẹp như ''những đoạn văn trong tiểu thuyết''. Một giống trong số đó được bán ở Bangkok ban đầu với tên "Adenium socotranum" và tên hiện tại là Golden Crown (Vương miện hoàng triều), một trong những giống đẹp nhất với thân cứng cáp, lùn, củ mập mạp, lá màu xanh xậm và dài, lá dày và trơn bóng. Hoa điển hình, nhỏ và thường có màu tiá.
    Hình minh họa là trái của một cây Adenium arabicum, trái mập mạp và sẽ lớn lên, dài ra theo thời gian:
    [​IMG]
    4. Adenium somalense var. somalense:
    Một cây Sứ lớn dòng Adenium somalense var. somalense; cây này trưng bày tại Thái và rao bán với giá US$25,000 !
    [​IMG]
    Một dòng sứ mạnh mẽ, cây cao và phát triển rất nhanh thành một cây sứ 'Khổng lồ" một cách nhanh chóng và sẽ phát triển rất nhanh trong điều kiện trồng trực tiếp xuống đất vườn. Một dòng cây "mắn đẻ" và có khả năng lai giống cao. Cây sứ này thuộc giống sứ nhiều hoa và là cây sứ được dùng để lai tạo ra hầu hết các giống Sứ khác trên thế giới. Một đặc tính được truyền lại cho thế hệ cây lai sau này là trên lá có 1 đường gân đỏ chạy dài xuống đến tận cuống lá.
    5. Adenium somalense var. crispum:
    Đây là một dòng cây được lai tạo ra gần đây, được xem như một dòng phụ của cây Adenium somalense, nó có nhiều điểm rất khác biệt với những dòng sứ trên. Với kinh nghiệm bản thân, những nhà trồng Sứ nhân giống vô tính tại Mark Dimmit USA và thu được rât ít cây giống, đa phần các cây này khó sống (có khả năng do thuốc diệt nấm Macozeb). Điểm đột phá là tính rắn chắc của cây, dáng vẻ đặc biệt, bộ lá có vân nổi lên như cẩm thạch và rất nhiều hoa, với những cánh hoa gợn sóng. Đây là một dòng hoa rất đặc biệt mà khi không nhìn thấy nó ta không thể tưởng tượng được là có dòng cây này tồn tại.
    Hình minh họa một cây vô tính ở Mark Dimmit USA:

    [​IMG]
    6. Adenium bohemianum: (Sứ cùi)
    Đây là một dòng sứ khá đặc biệt, nó có hoa giống với hoa cây A. swazicum, có lá rộng bản, có thời gian ngủ (vào cuối mùa thu cây rụng hết lá trong thời gian dài và khi mùa xuân đến cây đâm chồi nảy lộc và ra hoa mới), hoa ít. Sứ cùi hiện nay cũng có một số dòng Hybrid khá đẹp như màu đỏ nhung, vàng viển đỏ...
    [​IMG]
    7. Adenium oleifolium:
    Đây là một dòng sứ rất mới, đòi hỏi điều kiện sống rất khắc khe nên thường hầu như rất ít người trồng được cây này, ngay cả những vườm ươm cũng rất ít thàng công với dòng cây này.[​IMG]
     
    Last edited: 25/6/06
    NhatChiMai and GHT like this.
  2. Muggle

    Muggle Moderator

    Tham gia:
    7/3/06
    Bài viết:
    660
    Thích đã nhận:
    280
    Đến từ:
    Sài Gòn
    II. Phân loại theo màu sắc của hoa
    Căn cứ theo màu sắc ta có các nhóm màu cơ bản sau:
    1. Màu Trắng
    Phần lớn các cây có màu trắng tinh khiết, dòng vô tính bạch tạng đều không có sắc tố đỏ (cần hiểu là sắc tố đỏ hiện diện cực thấp trong cây) và hoàn toàn không có màu đỏ trong cuốn và cánh hoa, trái có màu xanh lá và không có một tì vết đỏ nào và hạt có màu trắng. Kích cỡ hoa thay đổI từ nhỏ đến lớn, vớI dòng vô tính đẹp nhất luôn có cỡ hoa trung bình lớn mọc thành chùm như là cây Moro Lok Dok cuả Thái.
    Hình minh họa là một giống mớI chưa đặt tên vớI cánh hoa trắng lớn, hoa nhiều trên một nhánh:
    [​IMG]
    Vấn đề hay gặp phảI vớI hoa màu trắng bao gồm việc đặc tính cực kỳ nhạy cảm vơí những đốm mà nguyên nhân gây ra do tia nước, đặc biệt hơn là thuốc trừ sâu và phân bón lá (Kinh nghiệm của Muggle: tất cả các loạI cây có màu trắng tinh khiết đều gặp phảI vấn đề này, khi bị tia nước mạnh quá, hay thuốc trừ sâu, phân bón lá vớI nồng độ hơi cao là lập tức cánh hoa bị cháy=> mất thẩm mỹ, các bạn chú ý vấn đề này!!!). Sự chọn lọc trong tương lai là tăng thêm các đặc tính có lợI cho cây như dáng đẹp hơn, cành nhánh vững chắc hơn, hoa có tuồI thọ lâu hơn v.v

    2. Màu nhạt:
    Màu nhạt là màu cuả tất cả các loạI hoa có màu thua màu trắng (sắc độ tinh khiết) đến màu phớt nhẹ, thường là màu phớt hồng (hồng nhạt) hay là màu kem. Một ví dụ cổ điển là cây Chomphoo Samran. Vài dòng vô tính có hoa khi mớI nở ra có màu đỏ nhưng rất chậm sẽ chuyển sang màu hồng đến đỏ theo sự thay đổI cuả nhiệt độ (dòng vô tính này có thể được gọI là “Cây hoa sứ biến màu cảm ứng nhiệt”).
    Hình minh hoạ là một cây sứ Thái có hoa lớn khi nở ra có màutrắng tinh khiết và có sự thay đổI rất chậm từ màu trắng sang màu hồng dướI tác dụng cuả một vài điều kiện. Đây là một loạI hoa biến màu từ trắng sang hồng.
    [​IMG]
    việc tạo ra một giống cây thay đổI màu mớI phảI có tính chất màu thay đổI ngày càng sậm theo tuổI tác cuả cây.Màu hồng là một giống đặc biệt cuả A. obesum và sự chọn lọc vớI màu cơ bản phảI trộI hơn hẳn những màu trước đó. Một ví dụ khá tốt là cây Nung Deo vớI kiểu hoa dòng vô tính chấp nhận được, nó có nhiều hoa và có màu xanh trong cuống hoa, lá màu sáng bóng.Giống hồng mớI phảI có tất cả các đặc tính trên vớI nét đặc trưng rắn chắc, sáng, hồng tuyền…
    3. Đỏ:(dùngchung cho tất cả các cây mang sắc tố đỏ)
    Giống sứ Thái màu đỏ truyển thống có viền ngoài màu trắng (có chữ Daeng đứng trước có nghĩa là màu đỏ ở Thái) nhưngtiếp tục sự chọn lọc và nhân giống ở Đài Loan cho ra đờI một số lượng lớn cây sứ hybrid vớI màu đỏ nhiều mức độ khác nhau. Từ đây ra đờI bảng màu sứ vớI hy vọng mô tả đầy đủ độ đậm nhạt cuả màu- một vài trong số đó thật sự khác biệt.Có một số vấn đề vớI cây sứ đỏ hiện nay, trong chừng mực nào đó màu đỏ trong tất cả các giống hybrid có nhiều sự khác biệt bao gồm màu hồng và
    · Sự suy giảm màu: hầu hết các loạI đỏ nhạt, từ loạI lớn cho đến loạI nhỏ. Một vài giống khi nở có màu sẫm, hầu hết có màu đỏ nhung và nhanh chóng phai màu nhạt dần đi và cuốI cùng màu đỏ mất hẳn. Đay là do ảnh hưởng bởI nhiệt độ cao cuả môi trường. Một vài giống tốt có màu giảm rất chậm nhưng vẫn chưa có giống nào giữ được màu, và theo kinh nghiệm thì những cây này càng già thì màu càng đậm dần lên.
    · Rìa cánh hoa bị héo khô: hoa màu đỏ là loạI dễ bị mắc tật rìa cánh hoa bị đen dướI trờI nắng gay gắt, và khô. Chúng ta phảI có cách chăm sóc đặc biệt đốI vớI loại này.
    · Khả năng tự nở hoa hoàn chỉnh thấp: giống sứ đỏ thường bị khô hoa và cuống hoa, dẫn đến việc khi hoa nở nhìn mất thẩm mỹ. Một vài giống vô tính đẹp như là cây Red Beauty.
    · Ít hoa: không nhiều lắm những cây hybrid màu đỏ ra hoa đơn lẻ. Vài giống vô tính thì không ra hoa vào muà đông hoặc xuân, và chúng ra từng chùm hoa đơn lẻ không nở rộ chỉ nở mỗI lần vài hoa.
    · Hoa quá mềm: những giống hybrid màu đỏ thường có hoa không cứng cáp, luôn ủ rủ.

    [​IMG]
    4. Purples: Màu Tía
    Hầu hết các giống sứ vô tính màutiá đều là xuất thân từ cây sứ nguyên thủy cuả Thái, tất cả cá giống sứ có chữ Muang có nghiã là có sử dụng cây hoa màu tía để lai tạo.
    Chúng ta có những dòng ô tính rất ít bị nhạt màu nhưng lạI có hoa rất nhỏ. Phần ớn các cây này c ó kích t hước lớn, cây tăng trưởng nhanh, vì vậy cần phảI thay đất mỗI năm 1 lần.

    [​IMG]

    5. Patterns:

    Hoa cây sứ Pattern thì nhìn rất cứng cáp và có nhữngchuẩn mực riêng biệt; có thể đó là hình ngôi sao ở giưã các cánh hoa (phần màu trắng), một giống hoa cánh có viền (màu trắng vớI viền màu xậm hơn) hoặc là viền màu nhạt xung quanh cánh hoa màu đậm hơn. Những giống pattern khác có thể sẽ ra đờI trong tương lai.
    Bông hoa vớI ngôi sao trung tâm như là giống Thiên Tú (Universal Star) là một giống tạo ra từ giống Thái nguyên thuỷ và màu sắc cơ bản thể hiện trên cuống hoa và cả các cánh hoa. Hiện tạI các giống được chọn lọc đều là giống có ít sự đa dạng nhất và nó không mang nhiều hoa nhưng vài cây trong đó nhìn rất sáng và được chọn lưa cho bộ sưu tập.

    [​IMG][​IMG]
    Ngoài ra người ta còn phân loại dựa trên hình dáng và màu của lá, nhưng hiện nay tại VN thì chưa thấy có sự đa dạng rõ nét về màu sắc và hình dạng lá nên tạm thời tôi chưa post phần này lên.
     
    Last edited: 25/6/06
    NhatChiMai thích bài này.
  3. nguyenkienkx03

    nguyenkienkx03 Member

    Tham gia:
    25/6/06
    Bài viết:
    9
    Thích đã nhận:
    0
    Đến từ:
    Quận Tân Bình, TP- HCM
    Anh đúng là nghệ nhân rồi. Sao món gì anh cũng biết vậy ? Bửa cho em gặp và thọ giáo với.
     
  4. hoangduckhuong

    hoangduckhuong Active Member

    Tham gia:
    16/5/06
    Bài viết:
    38
    Thích đã nhận:
    18
    Đến từ:
    Saigon
    Bạn Muggle thật đáng khen khi đã dành thời gian dịch ra tiếng Việt những thông tin này từ trang web www.tropicanursery.com của Ashish Hansoti nhưng nên ghi rõ nguồn gốc xuất xứ nhé !
     
    NhatChiMai thích bài này.
  5. Muggle

    Muggle Moderator

    Tham gia:
    7/3/06
    Bài viết:
    660
    Thích đã nhận:
    280
    Đến từ:
    Sài Gòn
    Một số website Mug đã tham khảo qua:
    http://www.bonsai-bci.com/species/adenium.html
    http://www.cactus-mall.com/andre/
    http://www.desert-tropicals.com/
    http://www.aujardin.info/plantes/rose_du_desert.php
    Đáng chú ý:
    http://www.thaihybridadenium.com/
    http://www.toekangkeboen.com/adenium.html
    http://www.adenium.com.tw/
    http://www.flowerpictures.net/
    http://www.flowerpictures.net/adenium/pages/seedlings.htm
    cây 2.5 năm mà có chút xíu, hình như bên nước ngoài khó trồng hơn VN đó. Post hình cây 2 năm của Khương lên là đảm bảo họ sẽ phục mình đó...
    http://www.highlandsucculents.com/adenium.htm
    http://www.plantzafrica.com/plantab/adeniummultiflor.htm
    Sau khi tham khảo qua hết mỗi trang một kiểu và chung quy lại thì tài liệu của Ashish Hansoti ở trang www.tropicanursery.com là có giá trị nhất để tham khảo, như trang http://www.plantzafrica.com/plantab/adeniummultiflor.htm chỉ nói chủ yếu về cây sứ nhiều hoa....
    Spam: hôm nay coi lại mấy cây sứ thấy thích cây Harry Potter (quên mất tên Việt rùi) rồi đó.....hihi bữa nào rảnh qua Khương "xin" một nhánh ...
     
    NhatChiMai thích bài này.
  6. hoangduckhuong

    hoangduckhuong Active Member

    Tham gia:
    16/5/06
    Bài viết:
    38
    Thích đã nhận:
    18
    Đến từ:
    Saigon
    Việt Nam là một trong số những nước mà điều kiện thiên nhiên , điều kiện nuôi trồng thuộc dạng thuận lợi nhất thế giới cho cây sứ phát triển. Các nước khác cây sứ phải ngủ đông hoặc phải trải qua giai đoạn tĩnh trạng (dormancy) khi đông đến, nhiệt độ xuống thấp khiến mạch nhựa trong cây không lưu thông. Lúc này, người trồng sứ phải đưa cây vào nhà, thắp đèn neon để cung cấp ánh sáng và nhiệt cho cây sứ.

    Còn Việt Nam ta cây sứ sống "khỏe" quanh năm, chẳng bao giờ ngủ nên phát triển không ngừng, và do khí hậu nóng nên ra hoa tuyệt vời. Một điều cực kì quan trọng là chất trồng sứ của ta rất giàu dinh dưỡng (như tro trấu, trấu sống, phân bò, heo, gà, xơ dừa, vỏ đậu, bánh dầu, đất đen...) và rất dễ kiếm, dễ mua. Nước ngoài thì những thứ này không kiếm được hoặc rất khó kiếm.

    @ Muggle : cây Harry Potter là cây Thiên Hà ở VN mình, đầu năm 2004 thì rất hot trên thị trường đó. OK, đã xin thì xin luôn một cây chứ lấy một nhánh làm gì hehe.
     
    candat and NhatChiMai like this.
  7. candat

    candat Well-Known Member

    Tham gia:
    7/7/06
    Bài viết:
    653
    Thích đã nhận:
    578
    Đến từ:
    Tp.HCM
    Hai năm , một khoản thời gian không ngắn nhưng cũng đủ dài để thay đổi nhiều thứ kể cả thú chơi.

    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]

    ( hình sưu tầm )
     
    lulu thích bài này.
  8. dominic

    dominic Well-Known Member

    Tham gia:
    13/2/08
    Bài viết:
    50
    Thích đã nhận:
    28
    Đến từ:
    HCM
    Có lần minh thấy có 1 loại sứ hoa xanh duơng. có ai biết sứ gì hông. Mua ở đau
     

Chia sẻ trang này