Sơ đồ Phân Loại Betta

Thảo luận trong 'Sinh sản - Lai tạo - Phân biệt cá bettas' bắt đầu bởi tuanpham, 28/7/06.

  1. tuanpham

    tuanpham Well-Known Member

    Tham gia:
    30/3/06
    Bài viết:
    188
    Thích đã nhận:
    24
    Đến từ:
    HCM City
    Mời các bạn tham khảo sơ đồ phân loại sau đây và góp ý dùm nha, vì kiến thức của minh còn hạn chế lắm. Đặc biệt là cá doubltail, mình biết giống này có nhiều kiểu đuôi khác nhau, mong các bạn đóng góp hoàn thành các nhánh con của nó.
    [​IMG]
    Mỗi giống phân biệt theo kiểu đuôi trên sẽ có nhiều màu khác nhau. Lúc đó chúng ta sẽ kết hợp phân loại kiểu đuôi + kiểu màu.
     
    vuiveok, Lanhuong0102 and GHT like this.
  2. Muggle

    Muggle Moderator

    Tham gia:
    7/3/06
    Bài viết:
    660
    Thích đã nhận:
    280
    Đến từ:
    Sài Gòn
    --cái này chắc là sẽ có bàn cãi nhiều đó Tuấn, theo mình thì khi phân loại như vậy phải theo thứ tự từ giống đơn giản đến cao cấp ví dụ như từ Veil tail-->Spade Tail-->Round Tail-->Delta Tail-->S. Delta Tail-->Halfmoon, chứ không thể nào những dạng đuôi trên xếp đồng hạng với nhau được, vì từ con Round Tail mới cho ra con Delta Tail được, và từ Delta Tail mới cho ra con S. Delta Tail...Còn Combtail và Crowntail có là 2 giống riêng biệt không? Double tail là một giống khác biệt với những loại kia thì đồng ý rồi và double tail sẽ chia ra nhiều loại đuôi như S.delta, halfmoon...
    --Short tail (không phải sort) thì nên hiểu là cá betta đuôi ngắn hoang dã và thế hệ thuần chủng đầu tiên để đá (ngưiời Thái đã cho lai Betta Smaragdina và con Betta Splendens qua 4 thế hệ để cuôí cùng cho ra con cá Betta Smaragdina mang 12.5% dòng máu Betta Splendens: đó chính là con cá xiêm đuôi ngắn mà lúc nhỏ chúng ta hay mua về để đá đó); người Thái dùng từ Plakat là để chỉ con betta đuôi ngắn bình thường nhất, con cá Plakat Thai mới là con betta đẹp mà VN mình hay gọi là Plakat (vì Plakat Thai có tiêu chuẩn để chọn lựa và khác khá nhiều so vơí những con short tail bình thường), từ Plakat Thai mới phân ra nhiều loại đuôi như delta, S. delta, halfmoon...=> vậy có nên chỉ dùng từ Plakat cho con cá thế hệ mới đuôi ngắn, còn những con cá thế hệ trườc (ở VN bán 4-5 ngàn/con) nên gọi là cá xiêm thôi; vậy nên nếu Tuấn phân loại như vậy đã bỏ qua nhiều dạng đuôi cuả Plakat Thai rồi....Theo mình phần này nên là Short Tail chia ra hai nhanh Plakat và Plakat Thai; từ Plakat Thai chia ra nhiều loại Plakat Thai khác nhau tuỳ theo dạng đuôi cuả nó...
    --Betta hoang dã có nhiều loại lắm, và mỗi trang web lại chú trọng một số loài khác nhau, mình thấy khá khác so với 4 giống mà Tuấn đưa ra...có gì sai thì cứ nói nhé...
     
    Last edited: 29/7/06
  3. Muggle

    Muggle Moderator

    Tham gia:
    7/3/06
    Bài viết:
    660
    Thích đã nhận:
    280
    Đến từ:
    Sài Gòn
    Thêm nưã nha: short tail chia ra thêm một loại nưã là con Giant Betta (tạm gọi là Betta voi vì nó rất lớn), mình thấy mầy web khác nói về con này nhiều...
     
  4. tuanpham

    tuanpham Well-Known Member

    Tham gia:
    30/3/06
    Bài viết:
    188
    Thích đã nhận:
    24
    Đến từ:
    HCM City
    mong sớm hoàn thành sơ đồ phân loại!

    Cám ơn Mugle đã góp ý! Việc phân chia các loại delta, s.delta, halfmoon... đồng hạng với nhau là vì mình sắp xếp trên cơ sở khác nhau về kiểu hình cũng như kiểu gene chứ không phải là sơ đồ phát triển của dòng cá halfmoon. Riêng phần plakat, mình cũng xin nói thêm:plakat bên Thái có nghĩa là cá đá. Nếu là plakat bình thường như bạn nói thì nó lại nằm bên nhánh cá đá rồi, tiêu chuẩn lai tạo khác nhau. Còn short tail làm kiểng thì mình chỉ biết có 2 loại là:plakat thường (đuôi ngắn,không đạt 180, nhiều màu sắc) và halfmoonplakat (đạt 180, chóp đuôi hình tim hoặc tròn, nhiều màu sắc).Nếu có bạn nào biết thêm về các kiểu đuôi khác của plakat kiểng xin cho mình biết để bổ sung vào sơ đồ.
    Đối với double tail mời các bạn tiếp tục phân loại dùm, ví dụ như: halfmoon, short tail...(mình không rành về giống này lắm).
    To Mugle: sorttail mình viết nhầm rồi, cám ơn nha. Nên sửa lại: Short tail !!!!!!!!!:D :D :D :D :
     
  5. lia thia

    lia thia Well-Known Member

    Tham gia:
    11/3/06
    Bài viết:
    344
    Thích đã nhận:
    5
    Đến từ:
    Bromsgrove international school , Bangkok, Thailan
    anh ơi !!! cái con crown tail lai tạo từ nhưng con short tail có cái ray dài, người ta lai mấy con này lại với nhau mới cho ra crowntail !!!
     
  6. Muggle

    Muggle Moderator

    Tham gia:
    7/3/06
    Bài viết:
    660
    Thích đã nhận:
    280
    Đến từ:
    Sài Gòn
    Tên một số loài betta hoang dã nè:
    -Akarensis
    -Albimarginata
    -Anabatoides
    -Bellica
    -Brederi
    -Burostoma (the Brunei beauty)
    -Coccina
    -Edithae
    -Fasciata
    -Foerschi
    -Imbellis
    -Macrostoma
    -Picta
    -Plakat
    -Smaragdina
    -Taeniata
    -Tessyae
    -Unimaculata....
    Mình thấy hầu như các web site đều dùng từ Plakat cho cá short tail thường và Plakat Thai cho những con thế hệ mới sau này (như Tuấn nói là Plakat và Halfmoon Plakat), trong nhóm Betta hoang dã con Plakat được xem là hiếu chiến hơn hẳn. Xin nói thêm không phải dòng Betta hoang dã nào cũng hiếu chiến hết đâu, có những dòng betta hoang dã hiền như cục bột vậy, có thể nuôi chung với rất nhiều loài cá khác mà nó không tấn công các con đó bao giờ, ngược lại có dòng betta rất hung hăn, luôn sẵn sàng gây hấn với những loaì cá khác cùng kích thước và đương nhiên là không thể nuôi chúng chung với những loại khác rồi.
     
    Last edited: 29/7/06
  7. quocvh

    quocvh Well-Known Member

    Tham gia:
    17/4/06
    Bài viết:
    55
    Thích đã nhận:
    2
    Đến từ:
    Quận 8, Sài Gòn
    Cho Quocvh bổ sung:
    Crowntail: có tên như vậy bởi đuôi của nó giống cái vương miện - Crown. Xuất xứ Đông Nam Á - Indonesia.
    Có các dạng sau:
    - Single ray: đuôi chỉ có 1 ray, caudal ( đuôi sau) bình thường. Loại này thường được biết đến với cái tên Combtail - đuôi lược
    - Double Ray: gân đuôi có 2 ray, caudal bình thường.
    - Double double ray: gân đuôi có 2 ray, mỗi ray lại chia ra làm 2 ray nhỏ.
    - Tetr-ray: gân đuôi có 4 ray, caudal bình thường.
    - Single ray Halfmoon: đuôi có 1 ray, caudal dạng Halfmoon. Có người đặt cho nó cái tên là Halfsun :)
    - Double Ray Halfmoon: đuôi có 2 ray, caudal dạng Halfmoon. Nếu 2 ray này chia ra xen kẻ nhau thì còn gọi là giống King Crowntail.
    - Double double ray Halfmoon: gân đuôi có 2 ray, mỗi ray lại chia ra làm 2 ray nhỏ, caudal dạng Halfmoon.
    - Tetr-ray Halfmoon: gân đuôi có 4 ray, caudal dạng Halfmoon. Dạng này chưa thấy bao giờ nhưng trên lý thuyết sẽ phải có. Hy vọng bạn nào có hình up lên cho mọi người chiêm ngưỡng.
     
    Last edited: 4/8/06
  8. bekhoebengoan

    bekhoebengoan Well-Known Member

    Tham gia:
    30/8/06
    Bài viết:
    87
    Thích đã nhận:
    4
    Đến từ:
    tpHCM
    em là người mới nuôi cá bettai: ở betta kiểu hình của con cá đời sau sẽ fụ thuộc vào bố hay mẹ, thằng bn em có con chọi gốc Mã Lai, cần lai với cá cái như thế nào để có F1 "chiến" vậy mấy bác
     
  9. Muggle

    Muggle Moderator

    Tham gia:
    7/3/06
    Bài viết:
    660
    Thích đã nhận:
    280
    Đến từ:
    Sài Gòn
    cái này là thua rồi, cá con sẽ mang 80% gen cá mẹ, nên nếu mái không hay mà trống có hay cũng bằng không thôi...chưa thấy ai có cá chiến mà bán cá mái bao giờ!!! mà có bán thì giá nó phải gấp rất nhiều lần con cá trống...
     
  10. DingCuong

    DingCuong Well-Known Member

    Tham gia:
    1/9/06
    Bài viết:
    149
    Thích đã nhận:
    6
    Đến từ:
    ha noi
    Bác tuanpham ơi nếu có thể bác cho mỗi loại một cái ảnh được hông?????Để tiện theo dõi ý mà.Em chưa rõ lắm về một số loại ý mà.Thanks bác
     
  11. hag

    hag Well-Known Member

    Tham gia:
    12/3/07
    Bài viết:
    563
    Thích đã nhận:
    6
    Đến từ:
    Mười mùa hoa
    Bài hay quá, chỉ cần thêm ảnh hay hình minh họa nữa là tuyệt!
     
  12. DIEPDANGKHOA

    DIEPDANGKHOA Well-Known Member

    Tham gia:
    28/4/07
    Bài viết:
    94
    Thích đã nhận:
    1
    Đến từ:
    HO CHI MINH
    Cảm ơn bạn đã cho mình biết thêm thông tin. Thông tin thât sự rất hữu ích cho mình!!!!!!!!!
     
  13. dragonbetta

    dragonbetta Well-Known Member

    Tham gia:
    20/7/07
    Bài viết:
    75
    Thích đã nhận:
    1
    Đến từ:
    San Jose
  14. haflmoon274

    haflmoon274 Well-Known Member

    Tham gia:
    8/8/07
    Bài viết:
    66
    Thích đã nhận:
    0
    Đến từ:
    Đà Lạt
    nếu có ảnh chụp từng loai thì dễ hiểu hơn phải kô các bác
     
  15. tim_lam95

    tim_lam95 Well-Known Member

    Tham gia:
    11/7/07
    Bài viết:
    377
    Thích đã nhận:
    111
    Đến từ:
    hồ chí minh
    ặc, mấy bác kiêm đâu ra tài liệu đọc hay quá vậy ,có gì cho đàn em học hỏi với
     
  16. fallingstar

    fallingstar Well-Known Member

    Tham gia:
    9/9/07
    Bài viết:
    46
    Thích đã nhận:
    0
    Đến từ:
    Hà Nội
    theo em đc biết lại khác vì crowtail có cả đuôi delta lẫn superdelta hay HM crowntail còn đc gọi là Halfsun!
    crowntail là do tính trạng tia đuôi và gien này ko liên kết với gien cho ra dạng đuôi là delta hay HM :D
     
  17. antiloving

    antiloving Well-Known Member

    Tham gia:
    8/10/07
    Bài viết:
    81
    Thích đã nhận:
    3
    Đến từ:
    HCM
    bài viết cũng hay, phải chi có hình thì hay hơn nhiều !! dù sao cũng thanks bro
     
  18. nguyen tan tam

    nguyen tan tam New Member

    Tham gia:
    3/7/08
    Bài viết:
    1
    Thích đã nhận:
    0
    Đến từ:
    TPHCM
    Phân loại cá betta

    Giới thiệu
    Phong trào nuôi cá betta cảnh phát triển mạnh vài năm gần đây kéo theo vô số người yêu thích và nuôi dưỡng loài cá xinh đẹp này. Vấn đề ở chỗ đa số người mới tham gia thường không phân biệt được các dòng cá betta với nhau vì thiếu kinh nghiệm. Trong bài viết này tôi sẽ tổng hợp thông tin về các dòng cá betta và sơ lược về đặc điểm của từng dòng nhằm giúp các bạn có cái nhìn tổng quát về chúng.

    Trước tiên, để dễ hình dung, tôi xin trình bày một sơ đồ phân loại cá betta mà nhánh bên trái là betta thuần dưỡng (domestic) và nhánh bên phải là betta hoang dã (wild). Tất cả các dòng betta đá hay betta cảnh đều được coi là cá thuần dưỡng.



    Betta thuần dưỡng
    Cá betta hoang dã được người Thái thuần dưỡng với mục đích chiến đấu cách đây hàng trăm năm với kết quả là màu sắc, hình dạng và kỹ năng chiến đấu khác xa so với cá hoang dã. Loại cá đá thuần dưỡng hay cá Xiêm đã du nhập vào nước ta từ cả trăm năm nay, nếu các bạn đọc bài “Thú chơi cá thia thia” của cụ Vương Hồng Sển thì sẽ thấy cá Xiêm đã xuất hiện ở nước ta từ hồi đầu thế kỷ hai mươi. Ngày nay, cá đá đã lan rộng và trở nên phổ biến ở hầu hết các quốc gia Đông Nam Á và cả Âu-Mỹ, nhất là trong các cộng đồng người châu Á sống ở đó. Có ba loại cá đá:

    Cá đá tuyển (selective Siamese fighting fish): là những con cá đá bậc nhất, đã được lai tạo, tuyển chọn và huấn luyện gắt gao để tham gia vào trường đá cá. Người chơi cá ở ta thường gọi là "cá độ".

    Cá đá thường (Siamese fighting fish): là những con cá đá bình thường và phổ biến; chúng có thể là cá đá tuyển không đủ chất lượng tham gia vào trường đấu và bị loại, hay cá được lai tạo không kiểm soát chất lượng với mục đích thương mại…


    Cá Xiêm bình thường (ảnh PvHau) và cá đá tuyển (nguồn wwww.siamsbestbettas.com) có bề ngoài tương tự như nhau.

    Cá đá lai (hybrid): là cá lai giữa cá đá thuần dưỡng với cá hoang dã. Ở một số vùng, hoạt động đá cá hoang dã phổ biến hơn đá cá Xiêm vì cá hoang dã phân định thắng thua rất nhanh và mau “thành độ”. Một số người “chơi ăn gian” bằng cách lai cá hoang dã với cá Xiêm sao cho cá con có bề ngoài trông giống hệt với cá hoang dã ("lai biệt dạng"). Cá lai thừa hưởng độ bền của cá Xiêm nên nếu đem đi đá với cá hoang dã thuần thì sẽ có nhiều khả năng thắng độ hơn.

    Trong ba loại kể trên thì cá đá thường hay cá Xiêm là loại phổ biến và rẻ tiền nhất, bạn có thể tìm mua cá Xiêm ở hầu hết các tiệm bán cá cảnh địa phương. Vào mùa hè, trẻ em thường mua cá Xiêm về đá với nhau hoặc để ngắm cho vui. Cá đá tuyển hiếm hơn, nếu muốn mua thì bạn phải tìm đến những lò cá độ và tất nhiên giá cả cũng cao hơn cá đá thường rất nhiều. Ngày nay, cá đá tuyển ở ta được lai với cá đá tuyển ở các nước lân cận như Thái Lan, Malaysia và Indonesia để cải thiện và đa dạng hóa kỹ năng chiến đấu. Dạng cá lai rất hiếm, tôi từng nghĩ ngày nay không còn ai đá cá lai nữa nhưng hồi đầu năm về Hậu Giang đi bắt cá lia thia có nghe người bạn ở đó thắc mắc không hiểu tại sao cá lia thia mua ở tiệm bán cá trong chợ đá dữ không thua cá Xiêm. Tôi cho rằng đó chẳng qua là "cá lai biệt dạng" mà thôi dù không có cách gì kiểm chứng.


    Cá lai giữa Betta smaragdina và cá Xiêm (nguồn http://plakatthai.com). Hình dạng và màu sắc của chúng tương tự như cá hoang dã, chỉ hơi xanh hơn một chút. Tác giả Precha cho rằng cá lai qua 5 đời trông không khác gì cá hoang dã.

    Betta cảnh
    Bên cạnh dòng cá thuần dưỡng để đá, các nhà lai tạo Thái còn duy trì một dòng cá thuần dưỡng làm cảnh tức cá đuôi dài (long-finned) mà ở ta gọi là cá Xiêm đuôi dài. Khi minh họa cho bài “Thú chơi cá thia thia” của cụ Vương Hồng Sển (1970), họa sĩ Hoàng Xuân Lợi đã vẽ con cá lia thia với cái đuôi dài thậm thượt của... cá Xiêm đuôi dài, điều chứng tỏ chúng khá phổ biến vào thời đó khiến họa sĩ bị nhập tâm. Cá đuôi dài du nhập vào phương Tây từ đầu thế kỷ 20 và nhanh chóng được mọi người yêu thích. Chính tại vùng đất mới này mà chức năng nuôi làm cảnh của cá Xiêm đuôi dài mới được coi trọng và phát triển. Văn hóa phương Tây vốn không cổ xúy cho hoạt động đá cá và coi rằng đó là việc đối xử tàn ác đối với thú vật, vì vậy cá Xiêm đuôi ngắn hay cá đá hầu như không có chỗ đứng ở đấy trong một thời gian rất dài. Sau đây là những dòng cá betta cảnh phát triển từ cá Xiêm đuôi dài:

    Cá đuôi voan (veiltail): vào năm 1960, nhà lai tạo người Mỹ Warren Young thành công trong việc tạo ra những con cá betta có vây cực dài. Young gọi cá betta của ông là “Libby” theo tên của vợ ông. Những con cá này được bán cho người yêu thích cá cảnh ở khắp nơi trên thế giới và cho cả các trang trại cá cảnh ở châu Á. Bước phát triển này dẫn đến việc hình thành dạng cá đuôi voan rất phổ biến sau đó.

    Ngoài ra, trong quá khứ từng có một số dòng cá cũng xuất phát từ cá đuôi dài như cá đuôi quạt (roundtail) và cá đuôi át bích (spadetail) nhưng ngày nay cùng với cá đuôi dài và đuôi voan, chúng hầu như biến mất khỏi thị trường vì cạnh tranh không lại với những dòng betta cảnh hiện đại khác.

    Cá đuôi kép (doubletail): cũng vào những năm 1960, người ta lai tạo con cá betta đuôi kép đầu tiên ở Ấn Độ. Cá đuôi kép có hai thùy đuôi và vây lưng to tương đương với vây hậu môn. Cá đuôi kép đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện vây lưng cho các dòng betta cảnh hiện đại.


    Cá đuôi voan (nguồn www.bettas4all.nl) và cá đuôi kép với vây lưng cực to (nguồn www.bettysplendens.com).

    Cá đuôi delta: vào cùng thời điểm, nhà lai tạo người Đức, tiến sĩ Eduard Schmidt-Focke lai tạo ra con cá delta đầu tiên tức cá betta với dạng đuôi đối xứng hình tam giác. Điều thú vị đó là dạng đuôi delta vốn được dùng để gọi những con cá bảy màu có đuôi hình tam giác. Cá đuôi delta đánh dấu bước tiến bộ hết sức quan trọng trong quá trình phát triển của betta cảnh hiện đại, chúng có cạnh đuôi thẳng thay vì uốn cong theo hình dạng của đuôi. Ngày nay đuôi delta được định nghĩa là đuôi có góc xòe <160> 160 độ và <180> 180 độ gọi là OHM (over halfmoon) hay đuôi phát triển không đều trông giống như cánh hoa hồng gọi là cá đuôi hoa (rosetail). Một số người có tâm hồn ăn uống không ngần ngại gọi chúng là “đuôi bắp cải”. Những cá thể như vậy đôi khi xuất hiện trong bầy halfmoon.


    Cá halfmoon và đuôi hoa (nguồn www.bettas4all.nl).

    Cá đuôi tưa (crowntail): dạng đuôi này ra đời vào năm 1997. Một nhà lai tạo người Indonesia tên là Ahmad Yusuf đã trình làng cá đuôi tưa với những tia vây kéo dài và nhô ra khỏi màng vây (nói một cách chính xác là màng vây bị triệt thoái). Tùy theo mức độ triệt thoái của màng vây và hình dạng của tia vây mà người ta chia cá đuôi tưa thành nhiều loại khác nhau như tia đơn, tia đôi, tia hai đôi, tia chéo…


    Một con cá đuôi tưa Mustard Gas tia hai đôi tuyệt đẹp (nguồn www.bettas4all.nl).

    Các nhà lai tạo thường lai dòng cá của mình với dòng cá khác để cải thiện một đặc điểm nhất định, chẳng hạn cho lai với cá đuôi kép để cải thiện vây lưng hay lai với cá halfmoon để có cạnh đuôi sắc và góc đuôi xòe rộng 180 độ. Ngày nay, các dòng cá trên thực tế là sự pha trộn của nhiều dòng cá nguyên thủy khác nhau. Và sẽ không có gì ngạc nhiên khi trong bầy cá halfmoon xuất hiện cá đuôi delta, superdelta, OHM, đuôi hoa, đuôi kép và thậm chí cả đuôi tưa!

    Như mô tả ở trên, tất cả những tiến bộ quan trọng trong việc phát triển dòng cá đuôi dài ở thế kỷ trước đều diễn ra bên ngoài Thái Lan, tuy nhiên rất nhiều nhà lai tạo và kinh doanh cá betta cảnh nổi tiếng hiện nay lại là người Thái. Chúng ta nên hiểu rằng các nhà lai tạo Thái đã nhập khẩu những con betta cảnh tốt nhất từ nước ngoài về, phát triển và sản xuất hàng loạt với chất lượng cao. Ngoài ưu thế về môi trường ưu đãi, khả năng tổ chức và nắm bắt thị trường của họ rất đáng để chúng ta suy ngẫm và học hỏi
    đây là cách phân loại của các chuyên gia vê beta splender đó!!!các ban xem qua tham khảo nhe!!có gì đóng góp ý kiến nhe
     
  19. miss some one

    miss some one Well-Known Member

    Tham gia:
    30/8/08
    Bài viết:
    45
    Thích đã nhận:
    7
    Đến từ:
    Kon Tum
    Bạn viết sai mấy cái này nè :
    delta chớ không phải là denlta
    crowntail chớ không phải là crowtail
    short tail chớ không phải là sort tail
    Bạn ơi hình như plakat có nghĩa là cá đá trong tiếng Thai Lan đó !
    Cá double tail theo mình biết có hai loại là hai đuôi và ba đuôi (loại này rất hiếm ở mình hầu như không có
     

Chia sẻ trang này