Tìm Hiểu Gà Chọi ( Gà Đá ) !!!

Thảo luận trong 'Gà nòi - Gà chọi' bắt đầu bởi Hiền cô nương, 18/7/07.

  1. Hiền cô nương

    Hiền cô nương Moderator

    Tham gia:
    12/7/06
    Bài viết:
    706
    Thích đã nhận:
    917
    Đến từ:
    Quảng Trị
    Đông Nam Á có rất nhiều giống gà chọi nổi tiếng, và trong đó Việt Nam cũng là một nước có giống gà chọi làm cho những nước khác phải kinh hoàng bởi những thế đánh khôn khéo, sự nhỏ nhoi về hình dáng nhưng có sức bền và độ dẻo dai...( như người Việt Nam vậy ).

    Hôm nay, Hiền cô nương xin được nói về một số điều để các sư kê và những ai yêu thích trò chơi này tham khảo, và hay đóng góp ý kiến để có thể giao lưu, trao đổi, học hỏi những cái hay, cái đẹp để ngày càng làm cho trang http://www.aquabird.com.vn phong phú.
    Gà Nòi Việt Nam

    Xuất Xứ

    Không ai biết gà nòi Việt Nam có nguồn gốc từ đâu. Xuất xứ khởi thủy của nó không thể truy cứu được vì thiếu tài liệu. Hơn nữa, nước Việt phải trải qua một cuộc nội chiến kéo dài 30 năm khiến hàng triệu người phải bỏ mình, nhà cửa tan nát lại càng khiến cho các tài liệu gà nòi khác đều khan hiếm.

    Nghệ thuật đá gà ở Việt Nam là một truyền thống văn hoá lâu đời đã đựơc ghi chép cách đây ít nhất là 700 năm. Có thể Việt Nam là quốc gia duy nhất có giống gà nòi đòn trụi cổ, mặt mũi bặm trợn như thường thấy vì giống gà này không có xuất xứ từ những quốc gia khác. Trong những thập niên gần đây, gà nòi đã được xuất cảng qua các quốc gia láng giềng như Thailand, Indonesia, và Malaysia. Những người Việt hiện sinh sống ở Hoa Kỳ cũng đã đem đựơc trứng gà nòi qua đây và ấp nở thành công. Ngoài ra, chỉ có một nơi duy nhất có giống gà nhìn không khác gì gà nòi, đó là đảo Reunion Island.
    Đã có khá nhiều tranh cãi về nguồn gốc gà nòi. Qúy độc giả có nhu cầu nghiên cứu có thể xem thêm tài liệu của nhóm chuyên gia Nhật Bản đựơc đăng tại địa chỉ www.accessexcellence.org. Tài liệu này cho biết gà đã đựơc thuần hoá cách đây 8000 năm tại Đông Nam Á trong một khu vực phạm vi bao gồm Thái Lan và Việt Nam, nơi mà loại gà rừng đỏ hiện đang sinh sống ngày nay. (Qúy độc giả có thể đọc bản tài liệu bằng Anh ngữ tại đây. http://www.accessexcellence.org/WN/SUA04/protochicken.html )
    Định Nghĩa

    Theo pho tự điển "Đại Nam Quốc Âm Tự Vị" của tác giả Hùynh Tịnh Của (Quyển II, bản in năm 1896 - trang 155) thì chữ "Nòi" có những nghĩa sau:

    Nòi = dòng, giống.
    Gà Nòi = Gà người ta nuôi cá độ, chính là giống gà tốt.
    Rặt Nòi = thật giống, thật nòi, không lộn lạo, chính là một máu một thịt, không phải chạ.
    Để Nòi = Để nối sinh
    Nòi Ăn Cướp = Quân ăn cướp, con cháu kẻ cướp.

    Tự Điển Gustave Hue, xuất bản năm 1937 ghi:
    Lấy Nòi = Gây giống, cho nhảy đực
    Giữ Phường Nòi = Giữ giống dòng
    Tự Điển DICTIONNAIRE ANNAMITE-FRANCAIS soạn thảo bởi Génibrel, J-F-M xuất bản năm 1898 cũng có những định nghĩa tương tự.

    Danh từ gà nòi được dùng để gọi chung cho cả gà nòi đòn lẫn gà nòi cựa. (thường đựơc gọi tắt là gà đòn và gà cựa)
    [​IMG]

    Gà đòn

    Gà đòn là loại gà cổ trụi, chân cao, cốt lớn dùng để đá chân trơn hoặc bịt cựa. Gà đòn được chia ra hai loại rõ rệt. Đó là loại gà mã lại (còn gọi mã mái) và gà mã chỉ.

    Mã Lại
    [​IMG]
    Gà "mã lại" còn đựơc gọi là gà "mã mái", là loại gà có lông bờm và lông mã ngắn và tròn theo hình bầu dục. Gà mã lại có lông đuôi chính xoè ra như đuôi tôm và không có những cọng lông đuôi phụ hình vòng cung phủ dài trên lớp lông đuôi chính.

    Nguồn gốc
    Theo tài liệu riêng của hai hội viên của Hội Gà Nòi Việt Nam thì gà mã lại bắt nguồn từ miền Bắc Việt Nam. Theo lời kể của một vị sư kê lớn tuổi ở miền Bắc là bác Tùng Trễ thì người dân miền Bắc đã đá gà mã lại từ thời Pháp còn đô hộ Việt Nam. Chúng ta chưa có đầy đủ dữ kiện về khoảng thời gian gà mã lại được đưa vào Nam nhưng chúng ta có thể đoán rằng những sự kiện lịch sử như cuộc di cư năm 1930 của đồng bào miền Bắc vào Nam để làm nhân công trong những đồn điền cao su của Pháp ít nhiều cũng có liên hệ trong sự hiện diện của gà mã lại ở miền Nam.

    Một sự kiện lịch sử khác xảy ra vào năm 1954 khi đất nước Việt Nam bị chia đôi bởi hiệp định Geneva và có hàng triệu đồng bào miền Bắc di tản vào Nam cũng có thể có liên quan tới sự hiện diện của gà mã lại ở miền Nam.

    Xám Mã Lại
    [​IMG]
    Những con gà mã lại có bộ lông màu xám lợt hoặc đặm đều đựơc gọi chung là xám mã lại. Các tay nuôi gà thường chuộng gà xám có bộ lông khô như câu:
    Nhất xám khô, nhì ô ướt.

    Hợp cách về màu
    Hiện tại thì những người chơi gà nòi ở Việt Nam chưa đặt ra một tiêu chuẩn nào về hợp cách của một con gà nòi và bộ lông của nó. Tuy nhiên, đối với những vị sư kê đã từng đá gà ở miền Nam thì sự hợp cách cũng đã được nhiều người chú ý và áp dụng. Những dữ kiện về hợp cách của màu lông sau đây là dữ kiện do một hội viên của Hội Gà Nòi Việt Nam cung cấp. Những dữ kiện này không phải là tiêu chuẩn chính thức do một cơ quan có thẩm quyền nào đặt ra mà chỉ là những dữ kiện đã từng được các vị sư kê tại miền Nam áp dụng thời trước năm 1975.

    Màu chân
    Gà chân trắng được xem là hợp cách và thượng hạng cho tất cả các màu lông ngoại trừ gà xám mã lại và ó mã lại có bộ lông màu nâu.
    Màu mỏ
    Màu mỏ phải giống màu chân nếu không thì là không hợp cách
    Màu mắt
    Gà có màu mắt trắng xanh là thượng phẩm. Gà này khôn
    Mắt màu trắng thường là nhất phẩm. Gà dữ
    Mắt màu đen là nhị phẩm. Gà hiểm
    Mắt màu vàng thau là tam phẩm. Gà lì
    Mắt màu đỏ là gà tồi. Gà này dễ bị loà ở nước khuya.

    Hợp cách cho gà Xám Mã Lại là:

    Chân vàng + mắt vàng = Hạng nhất
    Chân xanh + mắt trắng = Hạng nhì
    Chân đen + mắt trắng = Hạng ba
    Chân trắng = Thất cách

    Ô Mã Lại
    [​IMG]
    Gà ô mã lại là loại gà có màu lông đen tuyền. Đây là loại gà tiêu biểu đông đảo nhất.

    Hợp cách của Ô Mã Lại:

    Chân trắng + mắt trắng = Hạng nhất
    Chân đen + mắt trắng = Hạng nhì
    Chân đen hoặc xanh + mắt vàng thau hoặc đen = Hạng ba

    Gà ô mã lại mà có một vài cọng lông trắng nơi cánh và đuôi (gián cánh) vẫn được xem là hợp cách.
    Gà ô chân trắng đựơc nhiều người ưa chuộng như câu:

    Gà ô chân trắng, mẹ mắng cũng mua.
    Gà trắng chân chì, mua chi thứ ấy.

    Ô Bông
    [​IMG]
    Gà ô bông có bộ lông đen và trắng pha lẫn.

    Con ô bông có thân hình rắn chắc này đã từng thắng một trận thư hùng quan trọng của các danh sư. Theo lời tường thuật của một vị sư kê có mặt tại hiện trường thì đối thủ của nó là một danh kê ở miền Trung và bị nó hạ ở khoảng phút thứ bảy của hiệp một với đòn mu lưng. Khi bị đòn thì đối thủ nằm xoặc cánh dãy đành đạch trước khi chết.

    Hợp cách của Ô Bông:

    Chân trắng + mắt trắng = Hạng nhất
    Chân đen + mắt trắng = Hạng nhì
    Chân đen hoặc xanh + mắt đen = Hạng ba

    Ó Mã Lại (điều)
    [​IMG]
    Gà mã lại có bộ lông đỏ hoặc nâu đều đựơc gọi chung là Ó Mã Lại. Tuy nhiên, hợp cách của mỗi loại hơi khác nhau.
    Hợp cách của gà điều:

    Chân trắng + mắt trắng = Hạng nhất
    Chân vàng + mắt vàng = Hạng nhì
    Chân xanh + mắt xanh = Hạng ba
    Chân đen = Thất cách

    (Lưu Ý:Có một bất đồng về hợp cách của gà điều. Theo dữ kiện của một hội viên khác trong HGNVN và nhiều sư kê mà anh quen biết tại miền Trung thì gà điều có chân trắng là thất cách.)

    Ó Mã Lại (nâu)
    [​IMG]

    Hợp cách của Ó mã lại có bộ lông màu nâu:

    Chân vàng = Hạng nhất
    Chân xanh = Hạng nhì
    Chân trắng = Hạng ba

    Nhạn
    Gà mã lại màu trắng ít được ưa chuộng vì thường bị thua.
    Gà nhạn có chân đen được xem là thất cách.
     
  2. Hiền cô nương

    Hiền cô nương Moderator

    Tham gia:
    12/7/06
    Bài viết:
    706
    Thích đã nhận:
    917
    Đến từ:
    Quảng Trị
    Mã Chỉ
    [​IMG]

    Gà Mã Chỉ
    [​IMG]
    Gà "mã chỉ" là loại gà có lông mã (trên lưng gần đuôi) dài và nhọn. Gà mã chỉ cũng sẽ có lông bờm dài và nhọn. Cả hai thứ này đều khác với gà "mã lại". Ngoài ra, gà mã chỉ cũng sẽ có thêm lông đuôi phụ cong dài phủ trên lớp lông đuôi chính.

    Gà mã chỉ đựơc xem là một giống gà khác biệt với giống gà mã lại. Ngoài ra thì các tay nuôi gà còn gọi loại gà có lông mã vừa nhỏ vừa ngắn là gà "mã kim".

    Con gà ô này có bộ mã chỉ màu đỏ. Thường thì gà có lông mã màu đỏ cũng sẽ có lông bờm màu đỏ.

    Mã Kim
    [​IMG]
    Đây là một thí dụ về loại gà đòn miền Trung. Gà có vóc dáng cao, thế đứng ưỡn ngực, mặt mũi dữ tợn. Lông mã nằm gọn trên lưng, ngắn và nhỏ lăn tăn như kim nên còn đựơc gọi là "mã kim".

    Gà Nòi Bình Định
    Sau đây là bản tài liệu báo cáo kết quả điều tra và bước đầu bảo tồn giống gà chọi tại Bình Định do các anh Lý Văn Vỹ, Đoàn Trọng Tuấn, Phạm Việt Anh biên soạn. Ðây là bản tài liệu chính thức của Viện Chăn Nuôi. Qúy độc giả có thể tham khảo thêm về nhiều tài liệu của Viện Chăn Nuôi tại địa chỉ:
    http://www.vcn.vnn.vn

    Báo cáo kết quả điều tra và bước đầu bảo tồn
    giống gà chọi tại Bình Định

    Lý Văn Vỹ, Đoàn Trọng Tuấn, Phạm Việt Anh



    1. Xuất xứ

    Khó có thể xác định được lịch sử và nguồn gốc của gà chọi Bình Định do có ít tài liệu nói về gà chọi, bên cạnh đó người chơi gà và nuôi gà thường hay dấu nghề và giữ độc quyền về dòng mái. Nhiều ý kiến cho rằng gà chọi Bình Định có nguồn gốc từ TrungQuốc. Giả thiết này phù hợp với đặc điểm về giống: gà chọi Bình Định có thân hình to khoẻ, xương to chắc (theo thuật ngữ gọi là gà Đòn) được nuôi phổ biến ở Trung Quốc đến miền Bắc và miền Trung của Việt Nam (ở miền Nam ít nuôi loại gà này). Ngoài ra thể lệ đấu gà ở Miền Bẵc, miền Trung và Trung Quốc có nhiều nét tương đồng.

    2. Mục đích sử dụng

    Mục đích chính của việc nuôi gà chọi là sử dụng con trống vào việc huấn luyện và thi đấu. Đa phần gà mái và những con trống không thành công trong quá trình tập luyện cũng như thi đấu thường được giết thịt.

    Đối với gà mái, từ khi nở ra, lớn lên con nào có ngoại hình “ngố” thể chất khoẻ mạnh, tính khí hung dữ và có một số đặc điểm ngoại hình qui định phẩm chất tốt sẽ được giữ lại làm gà mái sinh sản. Chúng được kiểm định qua vài lứa, nếu sản xuất ra được nhiều gà trống đạt thành tích cao thì tiếp tục sử dụng nhân giống, nếu không đạt thì bị loại bỏ, chuyến sang giết thịt. Đối với gà trống, con nào có ngoại hình tốt, thể chất tốt, tính tình hung hăng thì được đưa vào huấn luyện, trong quá trình này người ta tiếp tục chọn theo các tiêu chí:

    - Có thể chất tốt (có khả năng chịu đòn, gan lì, luyện tập và thi đấu bền bỉ).

    - Có thế đánh hay, đòn đá đẹp và hiểm.

    - Có khả năng tránh đòn tốt.

    Tỉ lệ gà được huấn luyện thành công và trở thành gà thi đấu là rất thấp, chỉ đạt dưới 20% so với tổng số gà trống lúc nở ra.

    3. Phân bố

    Gà chọi được nuôi từ xa xưa ở nhiều địa phương thuộc tỉnh Bình Định. Đến nay, ước tính cả tỉnh có khoảng 1000 gà trống được tuyển chọn, huấn luyện và sử dụng làm gà thi đấu ở các cấp độ khác nhau. Tất cả các huyện và thành phố đều có nuôi và tổ chức trường đấu gà, song tập trung nhất là thành phố Qui Nhơn, Tây Sơn và Hoài Nhơn.

    Chơi gà chọi cũng là hoạt động giao lưu văn hoá, cho nên giống gà chọi Bình Định hiện nay không chỉ tồn tại riêng ở Bình Định mà còn phát tán ra các tỉnh lân cận như Quảng Ngãi, Phú Yên, Khánh Hoà, Gia Lai, ĐakLak.

    Gà trống thi đấu đạt thành tích cao thường được bán đi nhiều nơi trong và ngoài nước.

    4. Phương thúc nuôI gà chọi và tổ chức chọi gà ở Bình Định

    Người chơi gà chọi ở Bình Định Khá đông, song phần lớn là người nuôi gà trống với số lượng ít (1 - 3 con), có một số gia đình nuôi gà mái để tạo giống. Nếu có dòng mái tốt thì họ thường giữ độc quyền, không bán con mái ra ngoài mà chỉ bán con trống.

    4.1.Chọn và nhân giống

    - Chọn dòng mái tốt theo ngoại hình, thể chất( thường là những con mái dữ) và đời trước cũng như đời sau của nó có nhiều con trống đạt thành tích cao. Gà mái chọn nhân giống thường là đã đẻ một vài lứa và tuổi không quá già ( <6 năm tuổi).

    - Chọn gà trống có ngoại hình tốt và có thành tích cao, tuổi từ 1.5 - 4.0 năm, không đồng huyết với mái đã chọn.

    - Bổ sung dinh dưỡng cho gà trống và gà mái đã chọn trong suốt một tháng trước khi giao phối.

    - Tiến hành ghép phối( thường là vào cuối tháng chạp và đầu tháng riêng).

    - ấp nở: theo truyền thống, người ta thường cho gà nở vào mùa xuân bằng phương thức ấp tự nhiên do bản thân gà mẹ thực hiện với một vài động tác hỗ trợ của con người. Đã có một số thử nghiệm ấp bằng máy, song lại được đánh giá là chưa thành công, thể hiện ở nhược điểm là gà lớn lên có khả năng thi đấu rất kém.

    4.2.Thức ăn và dinh dưỡng

    Theo truyền thống, gà chọi Bình Định được nuôi dưỡng bằng thức ăn tự nhiên dạng nguyên, bao gồm: lúa, gạo, ngũ cốc, giun, dế, động vật thuỷ sinh, côn trùng cây cỏ,.... Ngày nay, người ta sử dụng thức ăn hỗn hợp công nghiệp để cho gà con ăn ở giai đoạn theo mẹ. Sau 1.5 tháng tuổi cho thêm lúa, gạo, cơm, ngô, ếch, nhái, lươn, thịt bò, lòng đỏ trứng, rau, giá,.... khi tăng lượng lúa thì rút dần cám công nghiệp , đến khi tách mẹ thì cho ăn hoàn toàn bằng lúa. Cho gà ăn làm hai bữa vào 9 giờ sdáng và 4 - 5 giờ chiều. Riêng gà con cho ăn tự do, gà tách mẹ ngoài hai bữa chính còn tự đi kiếm ăn. Gà lớn trên 6 tháng cho ăn thêm rau, giá, xà lách, chuối sứ, cà chua, mỗi tuần cho ăn thêm 1 - 2 bữa lươn hoặc thịt bò.

    * Khẩu phần ăn cho gà con tách mẹ( cho ăn tự do):

    - cám gạo : 10%

    - bắp : 20%

    - lúa : 30%

    - Cá tươi nấu chín : 20%

    - Rau( muống, cải, xà lách) : 20%.

    * Khẩu phần cho một gà trống thi đấu/ ngày:

    - Lúa : 0.25 kg.

    - Rau, giá : 0.10 kg.

    - Lươn, thịt bò : 0.10 kg.

    4.3. Quản lý huấn luyện gà thi đấu

    - Gà con được nuôi chung cả ổ và theo mẹ đến 2.5 hoặc 3 tháng tuổi.

    - Sau khi tách mẹ vẫn được nhốt chung, cho đến 4 - 5 tháng tuổi thì tách riêng trống, mái. Gà trống lúc này được nhốt riêng mỗi con một ô, không cho các con trống thấy mặt nhau để tránh mổ và đá bậy.

    - Khi gà đã gáy rõ tiếng thì bắt đầu cắt lông ở các vùng đầu, cổ, ức, đùi nhằm bộc lộ da ở các vùng này. Đồng thời cắt tai, tích.

    - Cho gà đá thử 1 - 5 trận, xem con nào có khả năng đá hay thì giữ lại huấn luyện tiếp, hoặc không thì bán hoặc giết thịt.

    - Huấn luyện gà bằng các việc chính:

    + Quần sương: cho gà vận động vào sáng sớm hàng ngày.

    + Xát nghệ: dùng nghệ giã nhỏ, hoà với rượu, nước trà, nước tiểu trẻ con sát vào vùng da đã cắt lông trong vòng 3 tháng để cho da dày lên nhằm tăng khả năng chịu đòn và giảm thương tích khi thi đấu.

    + Dầm cẳng: trước khi thi đấu 1 tháng, gà được cho ngâm chân trong hỗn dịch: nghệ, muối, nước tiểu để cho gà được cứng chân.

    - Tổ chức thi đấu:

    + Gà được phân theo 3 hạng: hạng tiểu (<3.0 kg), hạng trung (3.0 - 3.5 kg) và hạng đại (từ 3.5 kg trở lên). Các gà cùng hạng thường được thi đấu với nhau. Tuy nhiên, nếu là gà có tài nghệ cao thì chủ gà có thể cho đấu với hạng trên.

    + Mỗi trận đấu thường được tổ chức từ 01 hiệp trở lên, mỗi hiệp có thời gian 20 phút. Thời gian nghỉ giải lao giữa các hiệp đấu là 05 phút để săn sóc và hồi phục cho gà.

    - Mùa thi đấu: Mùa chọi gà thường được tổ chức vào dịp Tết và Xuân, kéo dài từ tháng chạp đến tháng tư âm lịch. Sau đó, từ tháng năm đến tháng mười một âm lịch là mùa gà thay lông nên không sử dụng thi đấu được.

    5. Đặc đIểm ngoại hình

    Gà chọi Bình Định có tầm vóc to lớn, xương to, cơ bắp phát triển, chân cao và to khoẻ, có cựa ngắn hoặc không có, lớp biểu bì hoá sừng ở cẳng chân dày và cứng, Gà đá bằng sức mạnh của bàn chân chứ không phải bằng khả năng đâm xuyên của cựa.

    5.1. Màu sắc của lông, da

    Nhìn chung màu sắc của gà chọi Bình Định đa dạng, có thể thuần màu hay đa màu trên một cá thể. Thông thường màu sắc lông phụ thuộc vào màu lông của con trống là chính, màu lông giống con trống chiếm tie lệ 50 - 60%.

    * Màu lông

    + Gà có lông đen tuyền, gọi là gà ô, loại này chiếm tỉ lệ cao nhất.

    + Gà có lông đen, lông mã màu đỏ gọi là gà Tía.

    + Gà có màu lông xám tro gọi là gà Xám.

    + Gà có màu lông giống lông chim ó gọi là gà ó.

    + Gà có màu lông trắng roàn thân, gọi là gà Nhạn.

    + Gà có lông 5 màu ( đỏ, đen, vàng, trắng, xám), gọi là gà Ngũ sắc.

    Ngoài ra, còn có một số có màu lông pha tạp như gà đen có chấm trắng...

    * Màu mỏ:

    Màu mỏ cũng có màu sắc đa dạng, thường thấy mỏ có màu trắng ngà, màu vàng, màu đen, màu xanh lợt (xanh đọt chuối).

    * Màu chân:

    Lớp biểu bì hoá sừng (vảy) ở bàn chân và các ngón chân gà chọi Bình Định cũng có màu sắc không giống nhau giữa các cá thể. Thậm chí, cùng một cá thể song màu sắc hai chân lại khác nhau. Thường thấy gà hai chân đen, vàng, xanh lợt, trắng, vàng đốm nâu, một chân vàng một chân đen hoặc trắng. Màu sắc cựa gà thường giống màu chân, song có con có hai cựa với hai màu khác nhau mặc dù hai chân lại cùng màu.

    * Màu da:

    Phần da đầu, cổ, ức, đùi và hông có màu đỏ và dày. Các phần khác như: lưng, nách, cánh lại có màu vàng hoặc trắng và da mỏng.

    5.2. Tầm vóc

    Gà chọi Bình Định có tầm vóc to lớn, chân cao, xương ống chân to, ngón dài và khoẻ, bàn chân (ống chân) gà trưởng thành có con dài tới 15 cm, song thường thấy loại 10 - 13 cm. Ngực rộng với cơ ngực nổi rõ. Đùi to, dài và cơ phát triển. Tuy nhiên bụng lại rất gọn, khoảng cách giữa hai mỏm xương chậu hẹp (1.5 - 3.0 cm ở gà trống). Phao câu và lông đuôi phát triển (lông đuôi có thể dài tới 30 cm). Khối lượng cơ thể trưởng thành của gà trống có thể đạt 5.0 kg, song thường gặp loại gà nặng từ 3.5 - 4.5 kg. Khối lượng cơ thể trưởng thành của gà mái đạt 3.5 - 4.0 kg. Tuy nhiên, trong quá trình nuôi dưỡng và huấn luyện gà, người ta thường khống chế khối lượng của gà trống thi đấu ở khoảng 3.0 - 3.8 kg, là khoảng khối lượng mà gà phát huy tốt nhất các đòn đá hay và hiểm.

    Chỉ tiêu
    Trống
    Mái

    Dài thân (cm)
    22
    20

    Vòng ngực(cm)
    41
    31

    Dài lườn (cm)
    13,5
    12

    Sâu ngực (cm)
    15,75
    13,5

    Cao chân (cm)
    31,5
    25

    Dài đùi (cm)
    17,5
    11,5




    5.3. Một số đặc điểm ngoại hình khác

    - Gà chọi Bình Định có ít lông, lông to, dài, cứng và dòn ( rất dễ gãy).

    - các phần đầu, cổ, ngực, đùi rất thưa lông nhưng hai cánh có bộ lông phát triển, giúp gà có khả năng cất cao mình để tung đòn đá.

    - Mặt gà gọn gàng, thường khômg có tích, tai ít phát triển.

    - Mồng nhỏ và thấp, có 3 loại mồng ( lá, dâu, cục)

    - Mỏ gà to, ngắn, nhọn và khoẻ.

    - Mắt thường nhỏ và sâu. mí mắt dầy, màu mắt đa dạng: mắt bông ( màu đen pha trắng), mắt hạt cau (màu nâu có tia phát từ đồng tử ra xung quanh), có con mắt màu đồng thau hoặc mắt đen, xanh.

    6. Đặc điểm sinh trưởng, phát dục và sinh sản

    6.1. Khả năng sinh trưởng

    Bảng1: khối lượng cơ thể qua các tháng tuổi (gam)

    Tháng tuổi
    Gà trống ( n =15)
    Gà mái ( n = 30)

    Sơ sinh
    38 ± 0,24
    38 ± 0,24

    1
    260 ± 3,17
    260 ± 3,17

    2
    650 ±7,20
    470 ± 4,12

    3
    1264 ±18,20
    1056 ± 11,15

    4
    1654 ± 22,60
    1280 ±17,50

    5
    2632 ± 30,70
    1513 ± 22,45

    6
    3005 ± 35,40
    2076 ± 28,92

    9
    3 371 ± 33,35
    2325 ± 26,48

    12
    3765 ± 38,90
    2628 ± 25,40

    18
    4034 ± 39,55
    2870 ± 25,70




    6.2. Phát dục

    Gà trống 06 tháng tuổi biết gáy, đến 07 tháng tuổi thì gáy rõ tiếng và có khả năng đạp mái. Gà mái 06 tháng tuổi bắt đầu cắp ổ, 07 tháng thì chịu trống và đẻ trứng lứa đầu.

    Gà chọi Bình Định thay lông theo mùa, quá trình thay lông diễn ra từ tháng năm, tháng sáu đến tháng mười một âm lịch. Lần thay lông thứ nhất bắt đầu từ lúc gà được 4 - 5 tháng tuổi, và đến 16 tháng thì thay lông lần thứ 2. Trong mùa thay lông, gà xuống sức, đồng thời do lông cánh bị rụng nên gà khó có thể bay lên để tung đòn và đỡ đòn nên người ta không cho gà thi đấu vào thời gian này mà để dưỡng gà cho mùa đấu năm sau.

    6.3. Sinh sản

    Tuổi đẻ quả trứng đầu tiên : 192 ngày.

    Khối lượng trứng : 52 ± 0,55 gam/quả.

    tỷ lệ trứng có phôi : 91,6%.

    Tỷ lệ nở/trứng : 85%.

    Số trứng đẻ/lứa : 8 - 12 quả.

    Thời gian gà mẹ nuôi con : 3 tháng.

    Khoảng cách giữa 2 lứa đẻ : 5 tháng.

    Mục đích chính của việc nuôi gà chọi sinh sản là sản xuất ra gà trống có khả năng thi đấu. Trong thời gian theo mẹ, gà con học được ở gà mẹ khá nhiều thế đánh. Chính vì vậy, thời gian gà mẹ nuôi con phải kéo dài đến 3 tháng. Mỗi năm, gà mẹ chỉ sản xuất được vài ổ gà con và tuổi khai thác kéo dài đến 9 - 10 năm. Gà mẹ có khả năng kiếm mồi khá, song lại vụng nuôi con.

    7. Các tính trạng đặc biệt

    Gà chọi Bình Định có thể chất tốt, thể hiện ở đặc điểm có sức chịu đòn khá và thi đấu bền bỉ, rất nhiều con chịu đựng được 40 hiệp đấu liên tục ( mỗi hiệp dài 20 phút và thời gian giải lao giữa các hiệp là 5 phút). Nhiều gà chọi Bình Định đã thi đấu và nổi tiếng ở các trường đấu Việt Nam, Trung Quốc, Lào, Cam pu chia, Thái Lan,...nhờ các thế đánh hay, đòn đá đẹp và hiểm. Gà chọi Bình Định có tốc độ sinh trưởng chậm, trên 1 năm tuổi mới thành thục về thể vóc. Nuôi theo phương thức truyền thống tại các hộ gia đình, gà 18 tháng tuổi đạt bình quân 4.034 g con trống và 2.870 g ở con mái.

    8. Công tác bảo tồn nguồn gen

    ở Bình Định, từ lâu đã có hai dòng gà nổi tiếng là dòng Ngân Hàng và dòng Bảy Quéo, hàng năm đầu đạt thành tích cao tại các đấu trường ở khu vực Đông Nam á và Trung Quốc. Hiện nay, hai dòng gà này đang được tập hợp tại các cơ sở bảo tồn ở phường Ghềnh Ráng thành phố Qui Nhơn, với mục tiêu là thành lập được 20 gia đình cho mỗi dòng và ghép phối luân chuyển trống nhằm bảo tồn và phát triển dòng thuần.

    9. Đề Nghị

    Tiếp tục nghiên cứu song song với hoạt động bảo tồn, nhằm xác định rõ các chỉ tiêu sinh lý, xây dựng các tiêu chuẩn chọn lọc trong công tác giống.

    Hiện nay số hộ nuôi gà chọi như ở cơ sở bảo tồn là rất ít. Đa số hộ nuôi nhỏ, lẻ để giải trí, ý thức bảo tồn vẫn còn thấp. Gà lai tạo không rõ nguồn gốc, chất lượng giảm, đề nghị Ban Chủ nhiệm Đề án đầu tư mở rộng tăng số lượng đàn gà bảo tồn. Mua thêm gà giống có phẩm chất tốt để sản xuất giống, tránh đồng huyết. Đề nghị Nhà nước có mức hỗ trợ thích hợp để các cơ sở nuôi bảo tồn tiếp tục duy trì và phát triển.
     
  3. Hiền cô nương

    Hiền cô nương Moderator

    Tham gia:
    12/7/06
    Bài viết:
    706
    Thích đã nhận:
    917
    Đến từ:
    Quảng Trị
    Đặc Điểm Chung

    Gà không cựa
    Gà đòn thường được sách vở mô tả là loại gà chân trơn, không cựa, hoặc cựa mọc không dài, cựa vừa lú như hạt bắp. Gà này lớn con được dùng theo thuật đá đòn bịt cựa. Danh từ "gà đòn" phát xuất từ miền Trung đựơc dùng để gọi riêng loại gà đá đòn bằng quản và bàn chân. Ngày nay danh từ gà đòn đã được công chúng dùng một cách rộng rãi để gọi chung các loại gà nòi đấu ở trường gà đòn trong đó có những loại gà miền nam có cựa dài và biết xử dụng cựa.

    Ở miền Trung, đá gà là thú tiêu khiển của người lam lũ, khi hết mùa đồng áng mới bắt tay vào việc chơi gà. Bởi lẽ tiền bạc khó kiếm nên dân miền trung thích chơi gà đòn, - một độ dầu ăn hay thua cũng kéo dài suốt mấy giờ đồng hồ, có khi suốt ngày. Vì chuyên về gà đòn nên dân miền Trung tuyển chọn cản gà khiến gà bị nín cựa, mọc chậm và ngắn. Nếu con nào có cựa mọc dài cũng sẽ bị cưa hoặc mài ngắn. Khi cựa mới lú cũng bị chủ gà bấm cựa khiến cựa bị tầy đầu, không lú ra đựơc.

    Nói chung thì lối đá của gà đòn khác hẳn gà cựa. Gà đòn dùng quản và bàn chân để quất. Gà cựa thì dùng cựa để đâm. Cựa của gà đòn có gốc to và mọc rất chậm so với gà cựa. Gà đòn chín tháng tuổi thì cựa cũng chỉ bằng hạt bắp
    [​IMG]
    Cựa của một chàng gà đòn vừa tròn 9 tháng tuổi.

    Đầu và diện mạo
    [​IMG]
    Gương mặt bặm trợn
    Xương sọ gà nòi lớn hơn gà thường, đỉnh đầu của xuơng thường lớn bản và bằng. Mặt gà rộng bản với xuơng gò má nhô cao. Vì được gần gũi và chăm sóc bởi chủ kê nên gà nòi có những đặc tính tâm lý rất khác biệt với các lọai gà khác, chẳng hạn khi được chủ kê cho ăn hay tắm rửa, khuôn mặt gà nòi biểu lộ nét thỏai mái và tự tin, khi có người lạ đến gần gà nòi sẽ ngóng cao đầu và nghiêng mặt, trố mắt tò mò theo dõi nhìn, khi đối diện một con gà khác đôi mắt sẽ gườm lên thách thức so tài. Khi lâm trận thì mắt gà nòi lộ sát khí.

    Xin đưa một số đầu gà cho các cao thủ tham khảo

    Bây giờ em phải về nhà, có gì chiều nay em tiếp tục post lên nha !
     
  4. hotanthanhvn

    hotanthanhvn Well-Known Member

    Tham gia:
    8/1/07
    Bài viết:
    168
    Thích đã nhận:
    863
    Đến từ:
    Huế
    Chơi gà chọi là món sở trường của em,trước đây em đã từng sở hữu những chiến kê nỗi tiếng nhưng do máu đỏ đen nên đã từng trắng tay vì cá cược bị gia đình la nên đành gác kiếm chuyển sang chơi chó và chim.Dù đã chuyển nghề nhưng thú vui này đã ngấm vào máu em nên khi có người nhắc đến em cũng phải sao xuyến.Em bắt đầu mê gà chọi từ lúc nhỏ vì được sinh ra và lớn lên trong dòng tộc mà các cụ ngày xưa đều là cao thủ được sở hữu giống gà hay thế là mê gà và chơi gà từ đó đến giữa năm 2006 sau một trận thua độ đi tong con wave alpha 1 di động đời mới và mấy triệu tiền mặt nên bị bố mẹ phạt thẻ đỏ cấm chơi gà.Mặc dù không chơi nữa nhưng kiến thức về món này em vẫn còn nắm vì thế em cũng muốn bàn luận về nó lắm.Bác này cần biết thông tin gì cứ hỏi em đây sẽ tư vấn cho.
     
  5. khanhbinh

    khanhbinh Well-Known Member

    Tham gia:
    2/9/06
    Bài viết:
    74
    Thích đã nhận:
    6
    Đến từ:
    TP Hồ Chí Minh
    bài viết hay và khá đầy đủ.Hiện nay dân HCM ít chơi gà đòn,chỉ cơi gà cựa nhiều.Mình biết có 1 ông gần nhà mình.Ông này chơi gà đòn rất nhiều.Có lẽ gà hay ở đâu thì cũng có nhưng đúng là gà đòn thì 95% gà hay xuất xứ từ Bình Định.Ông này chỉ toàn tuyển gà từ Bình Định về nuôi sau đó đá với những người ở Huế,Đà Nẵng.Nếu có con nào xuất sắc thì các ông đó qua Thái Lan đá với gà Thái hoặc mời bên Thái qua đây đá.
    Một ít hiểu biết của mình về tình hình chọi gà hiện nay,có gì sai mọi ngươi góp ý:laughing:
     
    hhhnam thích bài này.
  6. hoang khang

    hoang khang Well-Known Member

    Tham gia:
    4/5/06
    Bài viết:
    753
    Thích đã nhận:
    745
    Đến từ:
    tp. hcm/ Biên Hòa
    Bài viết này hình như trên trang gachoi.com thì phải. Bài viết này chính xác được viết cho loại Mã lại và Mã chỉ chuyên đá đòn. Các hình chúng ta thấy hầu hết là loại gà đòn Bình Định nỗi tiếng. Mình đặc biệt rất thích nuôi loại gà đòn này, nhìn chúng rất ngầu. Chúng được ví von như những võ sĩ đấu vật chuên về sức mạnh và sự lì lợm. Theo mình thì khó có thể áp dụng hết những gì bài này nêu lên co` thể áp dụng cho loại gà cựa được. Loại gà cựa được xem như những sát thủ hạ gục đối thủ trong tích tắc nên cần sự khéo léo, nhanh nhẹn và tốc độ. Hiện nay miền Nam chỉ chuộn loaị gà cực do tính ăn thu cao. Còn nội dung bài viết của tác giả lại chỉ giành cho gà đòn được ưa chuộn khu vực miền trung và miền bắc. Tuy nhiên , ai thích chơi gà nhìn vẻ mạnh mẽ của những chú gà này cũng sẽ bị mê hoặc ngay.
     
    hhhnam thích bài này.
  7. huy31101984

    huy31101984 Well-Known Member

    Tham gia:
    15/5/07
    Bài viết:
    257
    Thích đã nhận:
    97
    Đến từ:
    hanoi
    miền nam đá gà cựa do sợ công an bắt các bác ạ.cả ngoài bắc cung thế thôi,em cung mê đá gà lắm nhưng đi đá chỉ sợ các bác công an bắt.báo chí đăng nhiều vụ lắm
     
    ladylovez thích bài này.
  8. lahansaigon

    lahansaigon Well-Known Member

    Tham gia:
    13/7/06
    Bài viết:
    978
    Thích đã nhận:
    62
    Đến từ:
    Biệt động Sài Gòn
    Ngày xưa người ta đá gà dùng để giải trí,thậm chí 3 anh em nhà Nguyễn (Nguyễn Nhạc,Nguyễn Huệ,Nguyễn Lữ) đã từng dùng nó để nghiên cứu ra các thế võ độc đáo và đặc trưng.Còn nay thì các bác chế ra đủ trò,trong đó có đá gà ăn tiền,như vậy không bắt mới lạ à!!!
     
    hhhnam thích bài này.
  9. Hiền cô nương

    Hiền cô nương Moderator

    Tham gia:
    12/7/06
    Bài viết:
    706
    Thích đã nhận:
    917
    Đến từ:
    Quảng Trị
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    Cổ lớn, da dày và nhăn
    Cổ gà nòi lớn và trông rất mạnh bạo với một chiều dài vừa phải, xương cổ rất cứng cáp và các khớp xương gắn bó đều đặn và rắn chắc. Lớp da ở cổ gà nòi được xếp lớp theo hình sóng dợn. Những người xa lạ với gà nòi thường thắc mắc đặt câu hỏi: “gà nòi trụi lông cách tự nhiên hay bị hớt ?” Câu trả lời không đơn giản vì còn tùy thuộc vào loại gà. Có những lọai gà nòi trụi lông cổ tự nhiên hoặc có rất ít lông nhưng cũng có những lọai có lông phủ đầy mình. Thông thường thì gà nòi trơ trụi cho đến khi được 1 tuổi nếu được nuôi ở những nơi có thời tiết và khí hậu nóng ấm như Việt Nam. Lông ở cổ và đùi có thể sẽ không mọc lại được trong lần thay lông của mùa sau. Các tay chơi gà thường om và vào thuốc tẩm làm cho lớp sừng (da trên mặt) và lớp biểu bì săn chắc lại khiến cho các chân lông bị khô khiến lông khó mọc lại. Gà nòi đã được mang qua Hoa Kỳ nuôi và chúng đã dần dà phát triển bộ lông đầy đủ để thích nghi với khí hậu lạnh. Gà nòi nơi đây thường có bộ lông đầy đủ hoặc chỉ trụi chút đỉnh ở phần cổ khi được 9 tháng tuổi
    [​IMG]
     
  10. QuangDT

    QuangDT Well-Known Member

    Tham gia:
    15/1/07
    Bài viết:
    470
    Thích đã nhận:
    290
    Đến từ:
    Hà Nội
    Anh ơi anh có thể nói rõ cặp chân không? Vì thực ra ngoài Bắc này hồi em chơi quan điểm về cặp chân cũng đa dạng về ngón đòn, hay gà ăn theo cửa trên hay cửa dưới lắm!
     
    ladylovez thích bài này.
  11. Hiền cô nương

    Hiền cô nương Moderator

    Tham gia:
    12/7/06
    Bài viết:
    706
    Thích đã nhận:
    917
    Đến từ:
    Quảng Trị
    Quá trình phát triển bộ lông

    Gà nòi khác với những loại gà khác trên thế giưới về sự phát triển mọc lông chậm chạp. Gà con chỉ có 3 hoặc 4 cọng lông cánh sau 6 tới 8 tuần. Gà con có ngoại hình trần trụi và bắp thịt nẩy nở. Toàn thân chỉ có lông tơ. Lông đuôi gà mái mọc sớm hơn vào khoảng 6 tuần. Đây là sự khác biệt nổi bật so ra với gà Thái vì gà Thái sẽ mọc đuôi trong vòng 2 ngày.

    Gà con được một tuần, lông bắt đầu mọc
    [​IMG]

    Gà con ba tuần, chưa có lông đuôi
    [​IMG]

    Gà hai tháng
    [​IMG]

    Gà hai tháng rưỡi
    [​IMG]

    Gà ba tháng, khi này có sự khác biệt, con trống lông đuôi ngắn hơn con mái
    [​IMG]

    Gà bốn tháng tuổi
    [​IMG]

    Gà năm tháng tuổi
    [​IMG]

    Gà 7 tháng tuổi, bộ lông đã gần hoàn thiện, nhưng mà lông chưa khô cho lắm!
    [​IMG]

    Ở lứa tuổi này thì những loại gà khác đã sắp sửa đem ra trường để đá nhưng gà nòi thì chưa. Gà nòi cần 1 năm tuổi để phát triển các cơ bắp và xương cốt cọng thêm 6 tháng tập luyện thì mới nên cho ra trường. Cho gà ra trường sớm có thể khiến gà bị hư.

    Hình bên cạnh là một con gà xám tơ 10 tháng tuổi. Đầu, cổ, và đùi còn trụi lông tự nhiên vì gà còn tơ.

    [​IMG]
     
  12. Hiền cô nương

    Hiền cô nương Moderator

    Tham gia:
    12/7/06
    Bài viết:
    706
    Thích đã nhận:
    917
    Đến từ:
    Quảng Trị
    Chân và vảy
    Chân gà nòi thường có hai hàng vảy với đường đất chạy hình chữ chi ở giữa hai hàng vảy. Gà nòi với ba hay bốn hàng vảy thường rất hiếm. Có sách ghi rằng gà ba hàng vảy tuy đá nhanh đòn nhưng đòn không mạnh.

    Trong khoảng hơn ba thập niên qua, các tay chơi gà ở miền Nam thường không thích gà nòi có chân màu vàng, lý do là màu chân vàng là màu của gà thịt, một lọai gà Tàu hay gà Bắc Thảo nuôi để lấy thịt. Ngày nay lọai gà chân vàng tuy chưa được ưa chuộng một cách rộng rãi nhưng cũng đã được dần dà chấp nhận trong giới mộ điệu chơi gà.

    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
     
  13. Hiền cô nương

    Hiền cô nương Moderator

    Tham gia:
    12/7/06
    Bài viết:
    706
    Thích đã nhận:
    917
    Đến từ:
    Quảng Trị
    Chân vàng

    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]

    Màu này là màu gì nhỉ?
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]

    Chân Xanh
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]

    Chân chì
    [​IMG]

    Mắt ếch
    nếu gà nòi có mắt lớn thì không thích hợp cho các trận đá nhưng gà có mắt lồi như mắt ếch thì lại khác. Gà mắt ếch có đặc điểm lanh lợi và linh động khi ra trận. Nếu gà nòi mắt ếch mà có màu chân xanh thì được xem là hợp cách rất qúy. Các tay chơi gà thường truyền tụng câu ca dao:

    “Chân xanh mắt ếch đánh chết không chạy”
    Mắt ếch của một chàng gà nòi
    [​IMG]
     
  14. Hiền cô nương

    Hiền cô nương Moderator

    Tham gia:
    12/7/06
    Bài viết:
    706
    Thích đã nhận:
    917
    Đến từ:
    Quảng Trị
    Những Đặc Tính Khác

    Đùi: Nở nang và thường dài hơn phần quản
    Chân: Tương đối cao. Loại chân vuông hoặc tam giác thường đựơc các sư kê ưa chuộng.
    Mình: Rắn chắc và dài đòn. Phần bụng nhỏ và không phát triển.
    Da: Dày và đỏ.
    Thịt: thịt gà nòi là lọai có cơ bắp lớn nở nang do năng vận động và tập luyện. Chính vì thế mà thịt gà nòi trở nên dai, phải “hầm” lâu hơn gà thường mới ăn được !
    Xương: gà nòi có bộ xương rất lớn và nặng ký do đó cần có thời gian lâu cho gà phát triển. Trung bình hơn 1 năm gà nòi mới đủ thể lực và cứng cáp để có thể ra trường.
    Đuôi: đuôi gà nòi ngắn, lông ống cứng có hình cánh quạt để chống đỡ khi nhảy, té. Gà có lông “Mã chỉ” thường có thêm lớp lông vũ phủ thêm bên ngòai lớp lông ống.
    Cựa: Loại cựa đơn là thông thường nhất. Tuy nhiên có lọai gà nòi có từ 2 đến 6 cựa chột như đầu đinh nơi chân được gọi là gà “Nhị Đinh”, “Tam Đinh”,… “Lục Đinh”. Đây là những lọai gà nòi giòng khác biệt. .
    Bộ Lông: Lông rất thưa thớt ở phần đầu, cổ và đùi. Lông cứng, dòn và dễ gãy. Gà nòi có nhiều sắc lông chính như xám, ô, nhạn, điều và vàng. Các con gà có sắc lông pha trông rất rực rỡ và đẹp mắt như xám son, ô điều (tía), chuối và ó.
    Trọng lượng: gà nòi có trọng lượng từ 6 tới 11 pounds (khoảng 2.8 kg tới 5 kg)
    Tiếng gáy: Gà nòi không gáy nhiều như các lọai gà tre, gà Thái hay gà Tàu. Tiếng gáy của gà nòi trầm hùng.
    Tánh nết: Đặc tính của gà nòi là can đảm, lì lợm và bất khuất. .
    Địa điểm: Gà nòi đòn nổi tiếng hiện nay được nuôi nhiều ở các tỉnh miền Trung như : Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Đà Nẵng và nhiều vùng cao nguyên. Gà nòi cũng được phát triển rộng rãi các tỉnh, vùng ngòai Bắc như : Lạng Sơn, Bắc Giang (tỉnh Hà Bắc cũ), Hà Nội, Nam Định,vv… Trong miền Nam gà nòi được biết nhiều qua các địa danh như : Bà Rịa, Đồng Nai (Biên Hòa), Sàigòn, Bà Điểm, Long An, Cao Lãnh,v.v,…

    Bản đồ địa danh Việt Nam, giúp cho các sư kê dễ dàng tìm thấy những đấu sĩ mà họ muốn tìm!
    [​IMG]

    Gà cựa là lọai gà nhỏ và nhẹ hơn với bô lông phát triển đầy đủ và có cựa bén nhọn và dài. Gà cựa phát xuất từ miền Nam và được đa số người miền Nam yêu chuộng đá gà theo lối gà cựa. Nghệ thuật chơi gà cựa không được phổ thông ngòai miền Trung Phần và Bắc Phần. Theo truyền thống xa xưa thì gà cựa được thả cho đá với cựa tự nhiên mọc ra nhưng ngày nay các tay chơi đá gà cựa đã biến hóa và tháp cựa căm (cựa nhọn làm bằng căm xe), hay cựa dao cho các trận gà sanh tử. Những đặc điểm khác của gà cựa cũng khác nhiều khi so với gà đòn như :
    Mặt : gà cựa có khuôn mặt rất “bảnh gà” và da mặt mỏng hơn.
    Mắt : mắt gà cựa nhỏ và tròn, mí mắt mỏng.
    Cổ : cổ gà cựa ngắn và nhỏ hơn nhiều so với gà nòi.
    Chân : ngắn và nhỏ.
    Cựa : gà cựa mọc cựa rất nhanh, hình thể cựa gà rất bén nhọn và dài.
    Lông : gà cựa có lông phủ kín tòan thân. Lông cổ mọc dài thành bờm và lông mã mọc dài phủ xuống hai bên hông trông rất đẹp.
    Đuôi : đuôi gà cựa là lọai lông ống nhỏ mềm mại, khó gẫy. Các lông phủ đuôi mọc dài và cong vòng như lông đuôi chim phụng.
    Trọng lượng : gà cựa cân nặng trong khác biệt từ 2.2ký-lô đến 3.2 ký-lô.


    Gà Chọi, Gà Đá, Gà Nòi

    Tùy theo thổ âm của mỗi vùng tại Việt Nam mà gà nòi được hiểu và gọi theo nhiều từ khác nhau. Ngòai miền Bắc gà nòi được gọi là “Gà chọi”, trong khi miền Trung gọi là “Gà đá”. Chữ “chọi” theo tiếng của miền Bắc có nghĩa là đánh lẫn nhau. Riêng chữ “đá” dùng để diễn tả cách gà nòi cùng chân để đá con gà đối phương trong trận đấu. Trong miền Nam hầu hết mọi người đều dùng hai chữ “gà nòi”. Mặc dù dùng ba danh từ khác nhau để diễn tả gà nòi nhưng các tay chơi gà tại các miền khác nhau trên nước Việt Nam đều hiểu rõ các danh từ địa phương và vui vẻ chấp nhận cả những danh xưng về gà nòi này một cách hài hòa. Trong miền Nam nơi sản sinh ra nhiều giống gà cựa hay. Các tay nuôi gà nòi thường chuyên biệt về một lọai gà đòn hay cựa chứ không chuyên cả hai lọai. Nhưng các tay chơi gà cựa hay gà đòn cũng dùng hai chữ “gà nòi” để nói đến lọai gà mình nuôi, mặc dù có sự khác biệt rất rõ ràng giữa hai lọai gà nay như đã phân tích ở phần trên. Theo thông lệ thì những tay chơi gà đòn không tham gia vào các trận đấu của dân chơi gà cựa và ngược lại – nguyên nhân chính là hai lọai gà này có những cách nuôi và kỹ thuật khác nhau trong việc huấn luyện xoay xổ, cũng như cách dưỡng gà để ra trường.
     
  15. Hiền cô nương

    Hiền cô nương Moderator

    Tham gia:
    12/7/06
    Bài viết:
    706
    Thích đã nhận:
    917
    Đến từ:
    Quảng Trị
    Môn Chọi Gà

    Lịch Sử và Gà Nòi

    Gà cựa nhưng chưa chắc chọc thủng được áo da
    [​IMG]

    Thú chơi gà nòi và truyền thống đá gà tại Việt Nam đã có từ lâu đời, có thể hơn 700 năm trước vào thế kỷ thứ 12. Trong thời gian đầu khi sở thích chơi gà nòi được bắt đầu phát triển cho một số bậc vua chúa quyền quí và sau đó lan rộng ra chốn dân giã, những tài liệu về văn chương được truyền tụng đã bị thất lạc hoặc tiêu huỷ và lấy mất do những lần Việt Nam bị nước Tàu xâm lăng và thống trị. Lịch sử Việt Nam ghi lại những lần trở lại đô hộ Việt Nam, các sách vở quý giá đều bị Tàu tịch thâu và đốt cháy để áp dụng chính sánh "ngu dân" hòng thống trị Việt Nam lâu dài. Những tài liệu hướng dẫn về cách chọn lựa xem tướng gà nòi chỉ xuất hiện gần đây vào thế kỷ thứ 17. Một trong những người tiên phong trong việc biên soạn và để lại cho hậu thế nguồn tài liệu quý giá là Tả Quân Lê Văn Duyệt (1763-1832), một Trung thần có công bình định và xây dựng tỉnh Gia định ngày nay dưới thời vua Gia Long (Nguyễn Ánh).

    Tục truyền Tả Quân Lê Văn Duyệt đã nuôi 5000 con chiến kê để nghiên cứu về các thể loại như Ngũ Hành luận dựa trên sắc lông, phép xem tướng và phép xem vảy. Một trong những thủ bản cẩm nang về gà nòi còn được truyền tụng đến ngày nay là "Kê Kinh" mặc dù do bản sao chép lại đã "tam sao thất bổn" nhưng vẫn còn nhiều giá trị và được các sư kê và các tay chơi gà gối đầu giường và dùng làm "kim chỉ nam" cho việc chọn và xem tướng gà nòi.

    Một điển tích khác trong lịch sử Việt Nam vào thế kỷ thứ 13 đó là dưới thời nhà Trần, cựa gà nòi được nhắc đến trong bài Hịch Tướng Sĩ trong Hưng Đạo Đại Vương Liệt Truyện. Vào thời đó, thú chơi gà nòi đã thành một hiện tượng rất phổ thông trong dân gian. Khi hiểm hoạ của giặc Mông Cổ với một đạo quân hùng hậu dưới thời vua nhà Nguyên là Hốt Tất Liệt tràn sang biên giới để xâm lăng nước Đại Việt vào năm 1258. Ở vào tuổi 30 “Tam thập như lập” Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn đã thống lãnh quân đội để chống lại giặc "Thát Đát". Để cảnh tỉnh binh sĩ và dân chúng chỉ lo mải mê với thú chơi gà nòi mà quên đi mối họa "nước mất nhà tan" ngài đã cảnh tỉnh quân lính bằng lời hiệu triệu:



    "Hùng kê chi cự, bất túc dĩ xuyên lỗ giáp
    Đổ bác chi thuật, bất túc dĩ thi quân mưu."

    Diễn thơ
    Đúng có lúc quân Mông, Thát tới,
    Cựa gà không chọc nổi áo da,
    Những nghề cờ bạc tinh ma,
    Phải đâu kế hoạch của nhà cầm quân?

    Ngày nay các tay chơi gà nòi có thể tham khảo về những kỹ thuật nuôi, tập luyện và chuẩn bị gà ra trường từ các tay chơi gà nòi đầy kinh nghiệm và lão luyện đã từng sống tại Hà Nội với giòng gà Mã lại (Mã mái) vào những năm của thập niên '30. Một số những tài liệu, ấn bản về nghệ thuật và văn chương truyền khẩu qua cách chơi gà nòi đã được ghi nhận lại vào thời kỳ tiền chiến (1945). Vào thời này ở miền Bắc có nhiều trường gà (sới) cho các tay chơi gà nòi so tài cao thấp với số người tham dự lên đến cả hàng ngàn người

    Môn Chơi Của Bậc Vương Giả

    Các triều đại vua chúa Việt Nam ngày xưa thường dùng súc vật để thi đấu hoặc biểu diễn trong những dịp lễ hội đặc biệt. Có ba loại chính được dùng trong thể loại thi đấu là: Hổ Quyền, Chọi Trâu, và Đá Gà.
    Hổ Quyền

    .
    Vua Minh Mạng sinh năm 1791 và băng hà năm 1840. Nhà vua có 40 vợ, 87 hoàng tử và 64 công chúa.

    Năm 1830, vua cho xây "Hổ Quyền" trên bờ sông Hương cách nội thành Huế khoảng 4 kilo mét về hướng Nam. Hổ Quyền rất đựơc các vua nhà Nguyễn ưa chuộng. Hổ đựơc dùng để đấu với voi và thường bị voi quật chết.

    Sử ta có ghi lại chuyện con nuôi của Tả Quân Lê Văn Duyệt là Lê Văn Khôi dùng tay không đả hổ trong dịp Sứ Thần Xiêm La (Thái Lan) ghé thăm khiến họ kinh phục.

    Qúy độc giả có thể tham khảo thêm về bộ môn này tại các trang sau đây:
    http://www.hueworldheritage.org.vn
    http://www.vietnamtourism.com
    http://www.sggp.org.vn

    Chọi Trâu
    Loại trâu cổ, to con với sừng dài vuốt nhọn được dùng để tranh giải giữa các làng vùng Đồ Sơn - Hải Phòng. Ngày nay chính phủ Việt Nam đang khuyếch trương nghệ thuật chọi trâu lâu đời và truyền thống này tại miền Bắc. Một số tỉnh tại miền Nam như Bình Dương, Long Bình - Đồng Nai cũng đã thấy bắt đầu thi đấu và khởi sắc.

    Đá Gà

    [​IMG]Một trận thư hùng.
    Trong khi "Hổ Quyền" là một nghệ thuật biểu diễn võ thuật được tổ chức trong giới hạn của cung đình cho các bậc vua chúa thưởng ngoạn thì "Chọi trâu" và "Đá gà" là hai thú vui dân gian. Tuy nhiên phải nói đá gà là một trong những loại thi đấu được nhiều người ưa thích và tham dự. Ngoài những bậc như vua, chúa và các quan cận thần chơi gà phải kể đến Tả Quân Lê Văn Duyệt và Nguyễn Nhạc (nhà Tây Sơn 1778 - 1802).

    Nhiều chuyện được dân gian truyền khẩu kể lại về Nguyễn Nhạc là người rất mê gà nòi, chính ông là người đã bỏ công ra sưu tầm về môn "Kê Quyền" là môn võ dựa trên các thế đánh và ra đòn của gà nòi. Ngày nay những thế võ này vẫn được lưu truyền lại tại vùng Bình Định thuộc miền Trung Việt Nam.


    [​IMG]
    Những mẫu tem thư gà nòi đựơc chính quyền Việt Nam phát hành nói lên nét đặc sắc của truyền thống đá gà trong các dịp Tết và lễ hội.
    Gà nòi trong lịch sử và sinh họat.
    Muốn hiểu rõ hơn về truyền thống đá gà tại Việt nam thì cần phải hiểu thấu đáo chữ "Nòi" trong văn chương bác cổ. Chữ "Nòi" được dùng cách đặc biệt để nói về truyền thuyết xuất xứ của người Việt ngày nay. Bốn chữ "Nòi Giống Tiên Rồng" mang một ý nghĩa sâu đậm về nguồn gốc và bản sắc dân tộc. Truyền thuyết "Tiên Rồng" được dùng để nói đến người Việt ngày nay là hậu duệ của "Cha Rồng" và "Mẹ Tiên" một giòng dõi có một không hai trong lịch sử nhân loại. Có nhiều điểm tương đồng khi nói đến giống Linh vật như rồng và gà nòi. Rồng là một Linh vật có những đặc điểm nổi bật như sức mạnh vô song, dũng cảm trước kẻ thù và không chịu khuất phục. Gà nòi cũng có những đặc tính tương tự nhưng rồng chỉ xuất hiện trong truyện hay truyền thuyết của văn chương nên gà nòi có thể nói là loài vật mang nhiều đặc tính như loài Linh vật nhưng lại rất gần gũi với con người. Có thể đó là một trong những lý do mà người Việt ưa thích nuôi gà nòi.

    Trong lịch sử nước nhà, dân tộc Việt luôn luôn nổi dậy để chống bạo quyền và ngoại xâm không chịu khuất phục trước sức mạnh của ngoại xâm. Sự bất khuất và dũng cảm của dân Việt có những điểm tương đồng với sự bất khuất và dũng cảm của gà nòi. Nếu không kể đến rồng là biểu tượng trong tưởng tựơng thì có thể nói gà nòi là biểu tượng hoàn hảo nhất cho sự dũng cảm và bất khuất của dân Việt. Những người mê gà nòi là những người có những tánh nét đặc biệt hiếm có. Ngay cả những tay mê gà ở Mỹ cũng tự xem mình thuộc thành phần "special breed", (loài đặc biệt.)

    Trong thời gian dịch cúm gà hoành hành tại Việt Nam vào năm 2003, chính quyền đã tịch thâu và hủy diệt một số gia cầm rất lớn nhằm chận đứng bệnh dịch có thể lan tràn ra những vùng khác. Có những người yêu gà nòi đã bất bình thốt lên: "Gà nòi còn, nước Việt còn. Gà nòi mất, nước Việt mất". Câu nói này nói lên tinh thần bất khuất của gà nòi trong mỗi người dũng sĩ Việt Nam mà gà nòi là biểu tượng thực tế. Một khi lòng dũng cảm đấu tranh của con người mất đi thì tổ quốc của họ cũng sẽ bị mất.

    Mặc dầu được dựa trên một thành ngữ đã có sẵn và thay đổi hai chữ “tiếng Việt” thành hai chữ “gà nòi” trong câu "Tiếng Việt còn, nước Việt còn, tiếng Việt mất, nước Việt mất" nhưng nếu xem lại lịch sử nước nhà trong quá trình dựng nước và giữ nước, Việt Nam đã đánh bại nhiều kẻ thù có khả năng về quân sự và nhân lực gấp bội lần. Những dũng tướng điều binh góp phần để bảo vệ giang sơn gấm vóc được biết trong lịch sử Việt Nam như Lê Văn Duyệt, Nguyễn Nhạc là những người am tường về cách nuôi cũng như thú chơi đá gà. Đặc tính can đảm của gà nòi có thể nói phần nào ảnh hưởng đến cá tính và gây phấn khích trong cuộc chiến nhưng nếu gà nòi bị tuyệt chủng hay mất đi thì tinh thần chiến đấu và sự hứng thú của người trong thời thế cũng bị ảnh hưởng ít nhiều.

    Trong nghệ thuật gà nòi, các tay chơi mới vào nghề tỏ sự kính trọng và khâm phục đến các sư kê và lớp đàn anh trong nghề lâu năm là một trong những đặc tính ‘bất di bất dịch’ trong võ thuật và truyền thống chơi gà nòi của người Việt Nam. Người chủ kê chỉ được các tay chơi gà biết đến nếu con gà lập được công trạng. Qua kinh nghiệm và cách săn sóc luyện tập mỗi một con gà nòi ra trường đều mang niềm tự hào cho người chủ kê. Các tay chơi gà thường bỏ nhiều thời gian chăm sóc gà nòi và đôi khi dẫn đến sự ham mê thái quá. Khi nghe tiếng một con chiến kê tài giỏi thì dầu xa xôi đến đâu cũng tìm đến và nài mua cho bằng được. Người chủ kê mà có một con chiến kê quý thì ngoài vấn đề tiền bạc bỏ ra, chủ kê còn giành nhiều thời gian để chăm sóc cho con gà của mình và đến nước này thì vai trò có thể đảo ngược lại và không biết người làm chủ gà hay gà làm chủ người.


    [​IMG]
    Một trận gà ở Hà Nội.
    Người Việt Nam và các dân tộc Á Châu nói chung không muốn mất mặt cho dù bằng một lý do nhỏ nhặt nhất, trong lãnh vực này thì không kể sang hèn, giầu hay nghèo đều như nhau. Từ đặc tính văn hóa cổ truyền này, Đạo Kê được thành hình và ra đời. Nó là văn hoá của giưới thượng lưu biết chữ vì họ phải thông suốt những tài liệu đá gà đựơc viết bằng Hán văn hoặc Hán Việt như Kê Kinh. Kinh sách và tài liệu qúy báu thừơng chỉ đựơc lưu truyền giữa những giưới thượng lưu và có tính cách bí truyền không thoát ra cho người ngoài.

    Những người trẻ tuổi chập chững bước vào thú chơi đá gà thường "tầm thầy học đạo" trong quan hệ sư phụ và đệ tử. Đối với một sư kê thì nỗi sung sướng và tự hào lớn nhất của họ là khi dòng gà của mình ra trường đá thắng một con gà lừng danh khác đã có tên tuổi trên chốn giang hồ. Những trận gà "để đời" như thế được kể lại và truyền miệng trong giới mộ điệu, tên tuổi của họ được nhiều người nể nang và biết đến.

    Các sư kê thường giữ dòng gà riêng cho mình và không muốn thất thoát ra ngoài, đây là lý do tại sao gà mái gốc không được bán ra. Họ lo ngại khi dòng gà lọt ra ngoài sẽ giúp cho các đối thủ khám phá ra thế đá riêng của giòng gà đó và tìm cách khắc phục. Câu thành ngữ của ông bà ngày xưa “Biết người biết ta, trăm trận trăm thắng” không những chỉ áp dụng trong binh nghiệp mà còn được áp dụng trong phép đá gà. Các dòng gà nổi tiếng vô địch thường vô gía và không thể nào mua cho dù ngay cả từ bạn bè thân.

    Ngày nay người Việt Nam vẫn tổ chức các buổi thi đá gà vào những dịp Tết đầu năm để giữ tập tục cổ truyền của cha ông. Các nông gia trong làng mạc cũng thường tổ chức những buổi đá gà để giao lưu và phát triển dòng gà của mình.
     
  16. Hiền cô nương

    Hiền cô nương Moderator

    Tham gia:
    12/7/06
    Bài viết:
    706
    Thích đã nhận:
    917
    Đến từ:
    Quảng Trị
    Đạo Kê


    Tả Quân Lê Văn Duyệt
    [​IMG]





    Kê Kinh
    Đây là bản Kê Kinh được đăng trên báo Nông cổ mín đàm, 1902.
    Có ít nhất là hai bản Kê Kinh với nội dung khác nhau chút đỉnh.
    Theo nhiều tài liệu thì tác giả của Kê Kinh chính là Tả Quân Lê Văn Duyệt. (1763-1832 )

    Trời xuân nương ngọn đèn hoa,
    Thừa nhân xem thấy sách gà Phạm Công
    Dạy răn chẳng sót mảy lông,
    Từ đây mới hãn phép trong rất mầu.
    Trước phân văn võ làm đầu,
    Kim, mộc, thủy, hoả, thổ hầu phân minh.
    Ngũ thể là ứng ngũ hành
    Tương sanh, tương khắc cho đành can chi.
    Hình công, hình phụng, hình qui,
    Cần trên cần dưới coi thì cho thông.
    Lại tường từ cái thép lông,
    Hạt mao trước võ phẩm đồng phước kê.
    Gặp gà võ thử nên ghê,
    Tượng mao viên phát ai hề dám đương.
    Bất câu ô, xám, ó, vàng.
    Một mình năm sắc rõ ràng gồm văn.
    Lông đuôi mà có quầng trăng,
    Mã dài chí gối thiệt là tước linh.
    Cánh lông trổ chín lưu tinh,
    Hai bên mười tám tài tình xiết bao.
    Thuần văn thuần võ làm sao,
    Văn pha võ lộn dường nào vẽ cho ?
    Mã kim nhỏ nhẻ không to,
    Lông ngời cho ướt thiệt đồ thuần văn.
    Lá tre to trọi hai phần,
    Sắc không khô ướt nó rằng văn pha.
    Thép lông thuần võ kể ra.
    Màu khô mã lại ấy là võ tinh.
    Lại mã dài ướt hoà mình,
    Võ pha là thế phải nhìn mà phân.
    Sắc lông bày tỏ ân cần,
    Lỡ văn lỡ võ sao rằng lỡ pha.
    Mồng co, mồng lái văn hòa,
    Mồng chóc, mồng trập danh là võ quan,
    Mồng khe, mồng trích rõ ràng văn pha.
    Ðầu mình đã tỏ gần xa,
    Sau này ta sẽ bảo mà bộ chơn.
    Sao rằng văn giáp danh xưng,
    Sao rằng võ giá rằng thuần rằng pha ?
    Bất câu xanh, xám, trắng, ngà,
    Ðường đất cho nhỏ, vảy mà cho trơn.
    Ngón dài thắt nhỏ thời hơn,
    Cựa kim đóng thấp ấy chơn văn thuần.
    Khai mương vảy dóng khô vi,
    Chơn như gà chết võ thuần chẳng sai.
    Còn như đại giáp bài khai,
    Ðường đất sợi chỉ thiệt tài văn pha.
    Chơn dầu vảy cọp tỏ ra,
    Ðường đất thô lớn ấy là võ xen.
    Cựa mà có đóng trong huyền,
    Nhọn cũng như buá võ tuyền vậy vay.
    Cựa đao hoặc lớn mà ngay,
    Thấy thời cho biết nó rày võ pha.
    Văn thuần ăn võ thuần mà,
    Võ thuần ăn đặng văn pha rất mầu.
    Văn pha với võ địch nhau,
    Thắng vì nhờ vảy ai hầu hơn ai.
    Vảy lông trái thế một hai,
    Kém vảy bổn mạng dễ nài đứng lâu.
    Phải tường bổn mạng ở đâu,
    Cứ vảy ngón giữa kể hầu chẳng sai.
    Hai mươi hai vảy sấp ngoài,
    Mười bảy mười tám thường tài thiếu chi.
    Vảy độ cứ xuống mà suy,
    Ðừng cho núng dập phải ghi vào lòng.
    Hậu cước liên lộ song song,
    Vảy thời trên cán cho thông một đường.
    Ðừng cho nát nẩm loạn hàng,
    Ðứng càng lâu nước, lại càng đá năng.
    Vảy hậu một đàng thẳng băng,
    No nê khỏi cựa mới rằng bền cho.
    Dầu mà khai hậu nhỏ to,
    Phía bên vấn cán chẳng lo chút nào.
    Phép vảy không kể xiết bao,
    Thương người lầm lỗi phải trao tâm truyền.
    Cho tường là vảy tam truyền,
    Cho tường là vảy chướng thiên chỗ nào.
    Câu loan tình trạng làm sao,
    Ngư lân, yến nguyệt tài cao thế gì,
    Ba hàng rốt chậu vảy qui,
    Hoành hoành chỉ địa ai thời dám đương.
    Châu giáp, huyền giáp phải tường,
    Châu hơn đã hãn huyền nhường lại châu.
    Nhựt thần vảy đóng ở đâu,
    Ðóng mà ngang cựa để hầu phòng thương.
    Lạc mai giáp đóng phi thường,
    Hoặc bày dưới cựa hoặc tường lên trên.
    Khai vương giữa chậu hoặc bên,
    Chẳng sớm thời muộn chẳng quên đòn tài.
    Hai hàng dầu cách dặm dài,
    Nhứt cách nhứt chiếu quầng hoài phải kiêng.
    Long ẩn mà có ẩn huyền,
    Nước ba thời thấy đá phiên một đòn.
    Cao nào ngón giữa ẩn son,
    Qua khuya một chút chúng lòn chạy ngang.
    Bạch giáp hoa hồng ai tày,
    Ðá hầu một nước chơn rày như son.
    Suất châu ba giáp sổ tròn,
    Ai chịu cho nổi ba đòn Từ cung.
    Sát chậu một vấn bít bồng,
    Ðá xen đá bại anh hùng phải kinh.
    Bát chỉ nhơn tự gá danh,
    Ðôi chơn nhựt nguyệt anh linh chẳng vừa.
    Hổ đầu ngón giữa chẳng chừa,
    Ðá sơ chẳng chết cũng ngơ ngẩn đầu.
    Liên giáp vảy ấy thiếu đâu,
    Ðóng mà ngang cựa ai nào dám trông.
    Ðã phần phép giáp phép lông,
    Lại dạy một phép cho thông lựa gà.
    Ăn thua vì bởi người ta,
    Gà hay thất cách ắt là phải thua,
    Hiệp cách dầu mấy cũng mua,
    Thất cách đem tới mà cho chẳng màng.
    Chẳng lựa ô, tía, xám, vàng,
    Mã nhỏ mà ướt lượng toan lượng tào.
    Cổ cần đoạn một liên nhau,
    Mỏ xuôi, mình phụng, mồng dâu, mình dài.
    Hai vai cánh thiệt hai vai,
    Vảy đóng cho mỏng chơn dày phân ba.
    Ngón dài nhỏ thắt tằm nga,
    Ðường đất như chỉ đóng sà cựa kim.
    Cần tròn hay lận hay lanh,
    Ðùi thời đùi ếch mắt thêm hoả tròng.
    Cằm thời cho khít làm song,
    Sâu lườn xương rộng sức trong như thần.
    Cho hay là thể thuần văn,
    Ðịch cùng võ thể mười phần toàn công.
    Con nào đầu lớn khô lông,
    Mình mà tròn tượng, chơn phồng phân hai.
    Vảy mang ngón chẳng đặng dài,
    Mồng chóc mã lại dưới hai cựa tròn,
    Mắt thời lớn loả ngoài khuôn,
    Vảy thời to kịch hình dung võ toàn,
    Ðá thời động địa kinh thiên,
    Sánh cùng căn thể thủ thành đặng đâu.
    Thuần văn thuần võ dạy đầu,
    Văn pha võ lộn sau hầu biện phân.
    Hỡi xin giữ dạ ân cần,
    Từng chơi biện đặng, phải từng xét suy.
    Dạy cho đủ trạng gà kỳ,
    Thủ vĩ tương cận thấy thì phải kiêng.
    Danh là gà thể triều thiên
    Cổ trên cất đứng, đuôi liền cúi cung.
    Hình như phụng võ phong trung,
    Phép gà cho gã anh hùng không hai.
    Mồng rồng mà ngón lại dài,
    Chơn dầu hèn xấu danh ai dám đồn.
    Con nào gối chí hậu môn,
    Hình như Lữ Vọng câu buông Vị hà,
    Một đời cho nhẫn đến già,
    Mỗi trường mỗi cậy, tài mà đòn sau.
    Gà tréo tay trói càng mầu,
    Tài hay sanh sát gẫm âu khác thường.
    Gà nào chơn đóng hai hàng,
    Về tên ngang cựa đâm càng nên ghê.
    Coi gà biến hoá nhiều bề,
    Ðành rằng sanh khắc chớ hề mạng chi.
    Tại mình coi chẳng hay suy,
    Có thua rồi trách, trách thì dở hay.
    Xin coi hiệp cách như vầy,
    Bách chiến bách thắng phép nay đã bàn.
    Sách xem phải nghĩ thời tường,
    Hữu trung hình ngoại rõ ràng chẳng sai.
    Người hiền coi mạo biết tài,
    Vật hay nó cũng bày ngoài hình dung.
    Giống gà rất đỗi anh hùng.
    Cũng gồm năm đức cũng thông trăm tài.
    Cổ liền, lườn thẳng lớn dài,
    Vụ xương nặng đúc, ức hai bên dày.
    Cổ cần càng vắn càng hay,
    Khô chơn, thắt ngón cho gầy thời hơn.
    Mình như bắp chuối chẳng nhường,
    Vảy nước dưới cựa có tường hay chăng.
    Vừa đóng tới cựa thời ăn,
    Bằng không tới cựa nhọc nhằn công nuôi.
    Phao câu liền chặt bền rồi,
    Lừa mình, qui bối hẳn hòi cả gan.
    Xám khô, Ô ướt ai ngang,
    Danh rằng khuyết thạch danh vang bằng truyền.
    Gà trên gà dưới phải bàn,
    Cổ trường mà dẹp băng ngang thượng hành.
    Cổ môn mà vắn ngỡ ngàng,
    Lội lặn ở dưới khó dằn lên trên.
    Dạy cho các thứ hư nên,
    Chơn mình tốt cả, sắt bền như cưa.
    Ô ăn gà tiá có thừa,
    Tiá ăn gà nhạn một giờ chẳng lâu.
    Nhạn ăn gà xám rất mau,
    Xám ăn vàng ó, vàng hầu ăn ô.
    Bảo cho mấy kế ăn thua,
    Nằm lòng gắng gỏi cũng mua mà dùng.
    Thế ấy mấy ai đương cùng,
    Xa quăng mới dám chẳng dung giao đầu.
    Xa quăng cầu ít đặng đâu,
    Nằm lòng: cấn gối thấy hầu phải kiêng.
    Gà quăng mười nước chẳng hiền,
    Các thế phải nhường cả trường đều kinh.
    Kiếm cho gà trụ tài tình,
    Người đá như sấm trong mình chẳng hư.
    Nằm lòng trụ dập, trụ quanh,
    Trụ dập các thế thế nào cũng hơn.
    Chấm bợ ai thấy cũng nhờn,
    Ðá mé ăn đặng bởi hơn ngang đòn.
    Ðá ngang ăn đá sỏ non,
    Mé rồi thêm bợ thì còn sỏ đâu,
    Gà sỏ tài đâm rất mầu,
    Ðậm ăn gà mé thế hầu chẳng sai.
    Mé ăn gà sỏ hoài hoài,
    Sỏ ăn hầu, vậy hầu ăn chong.
    Thế nào giữ thế cho ròng.
    Kẻo nó hay phản phép trong không thường.
    Trước đà phân thế xa gần,
    Lại truyền phép vảy vân vân tỏ bảy.
    Trăm hay chẳng bằng độ may,
    Tam tài hễ có thời may muôn phần.
    Ba cái kề xuống ân cần,
    Ðã ròng sỏ mé sút bằng cũng ăn.
    Dặm chiếc ba cái răn răn,
    Tam tài chánh hiệu mười phần chẳng ngoa.
    Ðóng liền ba cái kề ba,
    May đá lịch bại nữa mà hãy quăng.
    Vảy ấy nó ăn không chừng,
    Nó đá có cái thiệt chưn, gãy cần,
    Hồng sa phủ xuống sống chơn,
    Khum khum vòng trái mười phần độ may.
    Nguyệt luân vảy tợ hưng đoài,
    Biết đá lịch bại thấy hoài chẳng không.
    Ẩn tinh to nhỏ không cùng,
    Nó ẩn dưới chậu danh đồng ẩn long.
    Thỉ dực vầy tên làm song,
    Tài hay lịch bại, đá thì hay quăng.
    Nguyệt phủ la vảy buá trăng,
    Thân nội cái vảy dường chưng buá hình.
    Hai hàng vảy đóng rành rành,
    Hai bên đâu lại hiệu danh giao đầu.
    Ác tinh vảy ấy cũng mầu,
    Ðóng bằng hột tấm : đá đâu cũng tàng.
    Những trên mấy vảy nhứt ban,
    Thảy tài lịch bại rõ ràng phải âu.
    Thứ ba chỉ vảy nhiệm mầu,
    Thần cơ tỏ hết trước sau phải bày.
    Nghịch lân là vảy dư thay,
    Hể đá thì hại ai hầu chẳng kiêng.
    Phân nhau nó đóng dị hình,
    Bất luận hàng ngũ biết tình khúc lân.
    Nhơn tự nội đóng răn răn,
    Vảy ấy tài bợ dữ bằng thần lôi.
    Huyền châm vảy tượng lắm ôi,
    Cáp gà ta phải thông coi kẻo lầm.
    Vẩy ấy nó ăn vảy son,
    Son ăn vảy mực, mực còn ăn vương.
    Vương ăn nhựt tự tài thường,
    Nhựt ăn công tự cho thường mới hay.
    Công ăn bán nguyệt chẳng chầy,
    Bán nguyệt ngoại lộ ăn rày kim qui.
    Kim qui ăn khẩu tự di,
    Khẩu tự nó chẳng kể gì cúc kim.
    Cúc kim là vảy đàn em,
    Trời sanh phải chịu thua dèm vảy kia.
    Vảy song nhiều vảy éo le,
    Phải truyền cho biết mà đề ăn thua,
    Vảy nhỏ thì ăn vảy to,
    Vảy dưới hộ trì nó chấp vảy trên.
    Vảy khô ăn ướt đã liền,
    Tả biên ăn đặng, hữu biên là thường.
    Dạy bày vảy độ cho tường,
    Ðóng trên ngón nội một đường mọc lên.
    Gà may vảy độ nảy liền,
    Mấy vảy mấy độ ăn toàn chẳng chơi.
    Nhơn tự hoặc chỉ ngoài này,
    Hoặc năm ba vảy như ngòi tự nhơn.
    Mấy chữ mấy độ là chừng,
    Ăn đã hết độ thì đành đem ra.
    Vảy may vảy rủi đâu là,
    Hư có vảy ngoại thiệt là chẳng may.
    Ngoài chỉ một hai vảy rày,
    Ấy là vảy rủi kể bày chớ nuôi.
    Vấn ngang trên cựa rủi rồi,
    Tam tài dầu có chẳng bồi đặng đâu.
    Tam tài ngăn xuống thêm sầu,
    Ngăn trên may độ gẫm âu hoài hoài.
    Áp khẩu đường chém chẻ hai,
    Ðóng trên các vảy sổ dài xuống nay.
    Vảy độ nó chỉ ra rày,
    Ấy là nó đó như dày cái kim.
    Hoặc ngang hoặc chánh trung tâm,
    Nuôi thì tốn lúa, đá thêm thua tiền.
    Ðã phân vảy rủi vẽ viên,
    Lại dạy lựa ngón móng biên, móng rồng.
    Hình tằm, đầu trích độc hung,
    Ngón nhỏ nhặt vảy ai hầu dám qua.
    Lưỡng nghi vảy đá mé mà,
    Ðóng đôi trên dưới thuận hoà đệ huynh.
    Vảy chẻ nhơn tự quấn xen,
    Vảy nguyên mà chẻ như hình tự nhân.
    Nguyệt luân đóng vảy tròn hơn,
    Ðóng trên đóng dưới cửa thần thinh không.
    Nhơn tự cả thảy song song,
    Nguyệt luân đôi cựa cũng dòng trúng đôi.
    Móng ròng đá ẩn mà thôi,
    Giao đầu nhập nôị cũng nòi đá ngang.
    Nhập nội thế bảo cho tàng
    Hàng vảy biên ngoại đổ tràn vô trong.
    Tròng không thì dạng cũng không,
    Thượng hạ có vảy giữa không có gì,
    Vảy nghiên vảy phúc chia đi,
    Ðá ăn người thấy cũng vì bộ chơn.
    Vảy phúc rạch nhứt rành rành,
    Vảy cái nó đóng như hình phát biên.
    Vảy chưa một sắc vạn tuyền,
    Dáng trổ một vảy sắc liền khác đi.
    Sát nhơn chánh hiệu phải ghi,
    Hai vên đều có phải vì phải kiêng.
    Hai chưn vảy cút đôi bên,
    Hiệu là song cút đá liên đá chồng.
    Dưới cựa ba vảy song song,
    Lại dặm một vảy nằm cùng một bên.
    Nó là tứ thánh thiệt tên,
    Hoặc ngang qua cựa dưới trên có thường.
    Lên thì thấy nó đá ngang,
    Dưới thì đá bợ, lại mằn hầu chơi.
    Ngón giữa vảy đóng an nơi,
    Tướng lân là hiệu đời đời nghe danh.
    Như khẩu có vảy giăng ngang,
    Vảy xa ra khỏi thấy càng hay quăng.
    Gà người dày lớn mấy phân,
    Vấn xương kiếm vảy chớ cân chớ nài.
    Dị hình vảy đóng cũng tài,
    Thấy nó dị diện nào ai biết gì.
    Vảy nào vấn ra một khi,
    Hình như nhơn tự càng thi diệu tài.
    Trên cựa thắt lắm rõ ràng,
    Hoặc nó đâm mắt cho tàng mà phân.
    Ngang cựa dưới cựa ân cần,
    Thắc lắm đâm mắt mười phần nào e.
    Vảy hình kim đóng ngang bìa,
    Vấn ngang là vảy chữ đề bình an,
    Vảy nào mà thấy đóng ngang,
    Ðá nhằm một cái nửa bên ngặt nghèo.
    Ðôi vảy chen lại tự nhơn,
    Chỉ ra áp khẩu nên thân đâu là.
    Ngón nội thấy vảy chỉ ra,
    Gà ấy ăn độ phải ghi tấc lòng.
    Vảy độ chỉ ra rành rành,
    Gà đà ăn độ lời đành bảo cho.
    Vảy độ mấy vảy chẻ ra,
    Ðà ăn mấy độ coi qua thì tường.
    Dạy rằng cho độ mọi đường.
    Tương sanh tương khắc có tường hay chưa ?
    Từ nay cho những ngàn xưa,
    Phong trần đã lắm bây giờ mới tinh.
    Tùy cơ ứng biến rất xinh,
    Ăn vì dày trí, phải gìn lời khuyên.
    Hoài chi tấm bạc đồng tiền,
    Trông gặp thì đá thua phiền đặng sao !
    Lựa cho hiệp cách con nào,
    Ðá thì thấy thắng phép trao chẳng lầm.
    Dám khuyên những khách hùng tâm,
    Của này xin nhớ giá cầm là chơi.
    Ô thủy, tía hoả, tánh trời.
    Nhạn kim, xám mộc, thổ thì huỳnh kê.
    Gà ó thổ vượng tư bề,
    Cùng vàng đồng mạng chớ hề nghi nan.
    Gà bông gà chuối, xám, vàng,
    Gà lau, gà chuối, cùng chàng cú kê,
    Cứ theo sắc chánh mà suy,
    Ngũ hành ngũ sắc kể gì dáng lông.
    Xám son, cú chuối nổ bông,
    Thiệt là sắc dáng phải ghi tỏ tường.
    Giả như xám trổ mã vàng,
    Thiệt là sắc mộc màu vàng kể chi.
    Bông nổ mã ô đen sì,
    Màu thời chẳng kể, kể thì thủy ô.
    Như vàng mã chuối trỏ vô,
    Kể là sắc thổ chuối dò làm chi.
    Gà tiá trổ lau một khi,
    Ðành rồi hoả mạng ai thì kể lau.
    Gà nhạn trổ đen vàng màu,
    Chánh sắc kim thiệt ai hầu vàng đen.
    Sắc dáng cũng ăn sắc toàn,
    Tương sanh tương khắc cậy liền can chi.
    Hoặc là thủy vượng hoả suy,
    Cũng hay tương khắc tứ thì chẳng không.
    Mùa xuân mộc thạnh khôn cùng.
    Gà nhạn tuyết ấy khắc đồng mấy cho.
    Mùa hè khí vận lửa lò,
    Gà tiá hoả mạng ấn phu với hè.
    Qua thu âm khí nặng nề,
    Ó gà thủy cũng sánh kề kém đâu.
    Ðông lai thủy thuộc ruộng sâu,
    Ðừng cho gà xám mạng sanh phải mùa.
    Ó vàng hai sắc một pho,
    Thổ vượng tứ quí bốn mùa có vay.
    Cho hay thổ mẫu sanh ra,
    Kim nhờ thổ mạch mới là có kim.
    Kim lại sanh thủy chớ hiềm,
    Thủy thời sanh mộc, hoả hiềm mộc sanh.
    Ấy là ngũ hành tương sanh,
    Lại dạy tương khắc sẵn dành đinh ninh.
    Ðã hay thua đã tương sanh,
    Nhưng mà tương khắc tắc tình lạ thay.
    Ô thủy ăn tiá hoả ngay,
    Tiá ăn kim nhạn ngày rày chẳng lâu.
    Nhạn ăn xám mộc rất mau,
    Xám mộc ăn thổ ó, lau, với vàng.
    Nó hay phản khắc ghe (nhiều) đàng.
    Ó thì ăn tiá vàng thường ăn ô,
    Nhựt thần cho đặng cũng phò,
    Can chi hiệp nó chẳng lo nỗi gì.
    Giáp ất là mộc vân vi,
    Bính đinh ngày ấy hoả thì chẳng sai.
    Canh tân vốn thiệt kim hoài,
    Nhâm quí thuộc thủy mà ai chẳng tường.
    Mậu kỷ thổ vượng trung ương,
    Tương sanh đặng nó, nó càng thêm xuê.
    Ngày thời lấy thế mà suy,
    Kim, mộc, thủy, hoả, thổ thì phải coi.
    Ngày sanh hay khắc mấy ngôi,
    Phải phân cho rõ hẳn hòi mà toan.
    Giả như ngày thuộc kim toàn,
    Vàng tiá thì hơn, xám nhạn thì thua.
    Ngày nào thuộc mộc tía no,
    Xám nhạn cũng thắng, ó đùa chạy ngay.
    Ngày mà thuộc thủy nhẫn ngày,
    Ó, Ô đều thắng, vàng rày lại thua.
    Ngày nào thuộc hỏa ngày mô,
    Ó vàng đều thắng, tía đồ vô công.
    Ngày mà thuộc thổ vun trồng,
    Ó nhạn đều thắng, ô thua chạy dài.
    Phép xem này nữa chẳng sai,
    Kim, mộc: ó, thổ : ô nhai thủy trầm.
    Thổ , kim, hoả, vận tam lâm,
    Nhựt thần là thủy khắc thâm ba chàng.
    Xám, mộc, nhạn, kim rõ ràng,
    Ngày lại gặp thủy phải toan trở về.
    Ô thuộc mạng thủy thường lề,
    Nhạn tài cho lắm mựa hề giao phong.
    Ó thổ gặp ngày mộc xung,
    Nhựt thần thọ khắc, thế phòng bị thương.
    Tiá thuộc mạng hoả là thường,
    Ô thủy gặp hoả phải nhường anh va.
    Ô là mạng thuộc thủy hòa,
    Xám mộc đầu gặp nẻo xa cũng về.
    Ó, vàng đều thổ một bề,
    Gặp đặng ngày hỏa ăn dè thủy ô.
    Tuổi già đã tám mươi lăm,
    Dọn đặng một cuốn cầm bằng ngàn cân.
    Chỉ bày đã hết xa gần,
    Nghề chơi song cũng tinh thần vậy vay,
    Ai dầu coi đến sách này,
    Trăm người xin thấy công dày mà thương.
    Phong lưu tài trí cao cường,
    Ngàn năm xem xét thì tường tài năng.
    Chữ rằng đỗ vật tư nhơn
    Tiên giác, hậu giác ân cần một chương.

    CHUNG
    Giao Hòa, lão nhiêu Nguyễn Phụng Lãm
    (Báo Nông cổ mín đàm, 1902)
     
  17. Hiền cô nương

    Hiền cô nương Moderator

    Tham gia:
    12/7/06
    Bài viết:
    706
    Thích đã nhận:
    917
    Đến từ:
    Quảng Trị
    Gây Giống và Tuyển Chọn

    Cách thức nuôi gà nòi đòi hỏi nhiều công phu. Một cẩm nang trọn bộ về cách săn sóc và tuyển lựa gà nòi là một đề tài sâu rộng mà bài viết này không thể đề cập hết được. Tài liệu này chỉ trình bày những điểm căn bản để cho quý độc giả có một hiểu biết khái quát về gà nòi và những phương pháp ứng dụng sẽ được đề cập đến trong những phần sau.

    Gây Giống.
    Những con gà mái gốc vừa bền vừa dữ cộng với một số đặc tính trổi vượt khác về ngọai hình và diện mạo như đầu mỏ, trường đòn, vai vóc và sâu lườn sẽ được tuyển chọn. Gà mái gốc được chọn trong khỏang từ 1 đến 6 năm tuổi. Gà trống để đổ dòng là những con đã có thành tích vẻ vang ngoài trường gà, ít nhất là đã ăn từ 2 độ trở lên. Tuổi từ 1 năm rưỡi đến 5 năm và thuộc dòng gà khác. Thời gian để thả gà phối giống là từ cuối tháng Mười Hai trở đi cho đến đầu tháng Giêng. Các phần dinh dưỡng cao được thêm vào khẩu phần của cặp gà giống gồm có rau, trái, thóc lúa, các hợp chất vôi và tôm tép hay cá. Các dinh dưỡng này thường được vỗ cho gà khỏang 1 tháng trước khi cho chúng phối giống. Gà sẽ bắt đầu ấp và nở vào đầu mùa Xuân.



    [​IMG]
    Cảm ơn trời đất, chân tôi không có vảy xấu !!! Ảnh của Sdykes
    Vòng lọai đầu :
    Cách thức lọai gà trong vòng này tùy thuộc vào mỗi kinh nghiệm riêng của các sư kê. Tuy nhiên dựa theo “Kê Kinh”, một số các sư kê đã lọai bỏ gà con vào lúc 2 tháng tuổi nếu những con gà con này có vảy xấu. Có khỏang chừng 13 vảy xấu để các sư kê dựa vào đó để “xem gà xét vảy” để lọai bỏ.

    Vòng lọai hai :
    Khi được 7 tháng tuổi, các con gà tơ sẽ phải vượt qua vòng hai. Những con bị vẹo lườn, vẹo cổ, và hở xương ghim (xương chậu bên dưới gần hậu môn) sẽ bị lọai bỏ.

    Chuẩn Bị

    Hớt Lông

    Như đã trình bày; có nhiều lọai gà đòn khác nhau do đặc tính di truyền riêng của mỗi dòng. Có lọai gà nòi ít lông và trần trụi hơn lọai khác. Để chuẩn bị gà trước khi mang ra trường thì các tay chơi gà thường hớt lông đầu, lông tơ và lông dưới cánh. Thông thường thì gà nòi không cần phải hớt lông nhiều vì các phần như cổ, đầu và đùi thường trần trụi sẵn. Lông đầu và cổ của gà nòi dòn dễ gẫy nên sau nột vài lần xổ (vần) là gà thường trụi lông nơi đầu và cổ.

    Sự Thất Thoát Lông



    [​IMG]

    Các sư kê thường xổ gà vài ba hiệp, mỗi hiệp 15 phút trong thời gian tập luyện.
    Chương trình luyện tập có thể kéo dài 6 tháng để chuẩn bị ra trường.
    Sau khi xổ chừng vài lần thì gà thường bị mất lông ở phần đầu và quanh cổ.

    Con gà này mất hầu hết lông đầu chỉ sau 2 lần xổ.





    --------------------------------------------------------------------------------




    [​IMG]
    Con gà này của cụ Tú Xương nuôi.

    [​IMG]
    Gà được nuôi ở Hoa Kỳ có thời tiết lạnh nhưng cổ vẫn trụi khi chưa đủ một năm tuổi.



    [​IMG]
    Con gà này của Cụ bị rụng hết lông đầu và cổ vì đá nhau qua lưới sắt.







    [​IMG]
    Gà nòi của Cụ Tú Xương nuôi tại Hoa Kỳ. Lông của nói trụi tự nhiên, không bị tỉa.





    [​IMG]
    Nhìn từ phía trước.
     
  18. Hiền cô nương

    Hiền cô nương Moderator

    Tham gia:
    12/7/06
    Bài viết:
    706
    Thích đã nhận:
    917
    Đến từ:
    Quảng Trị
    Đối với những loại gà có nhiều lông và cần tỉa thì các bạn có thể tỉa như sau:


    Đầu – Lông đầu thường được tỉa và hớt sát để các sư kê dễ bề mổ xẻ hút máu bầm và khâu vá. Ngoài ra, sự tỉa hớt cũng giúp cho gà không bị gà đối phương núm lông để đá.

    Cổ và đùi – Lông ở cổ và đùi gà nòi thường được hớt để vô nghệ và thuốc cho da gà dầy dạn chịu được những cú đá hay cào (bằng móng) của gà đối phương vào những phần dễ bị trúng đòn như cổ, đầu, đùi và ngực. Gà còn đựơc tắm nghệ để teo mỡ.
    Luyện Da
    [​IMG]
    [​IMG]
    Tắm nghệ



    --------------------------------------------------------------------------------

    Om Gà
    [​IMG]
    Các sư kê ở Hà Nội rất siêng om gà. Họ om gà đều đặn mỗi buổi sáng. Nước om được nấu từ chè xanh và ngải cứu pha thêm chút nghệ. Phân lượng nghệ rất ít và thay đổi tùy theo độ tuổi của gà. Nghệ có đặc tính làm cho da săn dày và teo mỡ. Gà non thì cho ít nghệ, gà già thì tăng lên theo thời gian. Nhiều nghệ quá sẽ làm cho gà bị khô cứng mất linh hoạt. Nước đựơc pha vào khoảng nửa nồi và đun sôi cho hợp chất tan hoà và sau đó dùng khăn thấm nước và lau khắp mình gà




    Nghệ [​IMG]
    Tên khoa học: Curcuma longa
    Nghệ đựơc bày bán tại các tiệm thuốc bắc khắp nơi ở Việt Nam. Nghệ còn được pha với rượu thuốc để xoa lên ngực và đùi gà. Thường thì các sư kê sẽ thoa nghệ cho gà và rửa sạch sau khoảng chừng 12 tiếng đồng hồ. Bạn không nên để nghệ trên mình gà quá 24 tiếng vì nghệ sẽ làm cho gà bị cứng.




    Ngải Cứu [​IMG]
    Tên khoa học: Artemisia vulgaris.
    Ngải cứu được dùng để trị các triệu chứng hốt hoảng, run rẩy và mất ngủ. Ngải cứu cũng đựơc dùng để gây kinh nguyệt. Nó cũng đựơc dùng để kích thích gan và trợ tiêu. Ngải cứu là loại cây thuốc thông dụng sẵn có trong các tiệm thuốc bắc.














    Lông tơ – lọai lông này mọc dưới cánh bên trong nách gà và hai phía bên hông cũng như dưới bụng gà. Khi ra trận gà được hớt lông tơ mềm để sư kê hay nài nước dễ dàng trong lúc làm nước, lau rửa làm gà mát gà vì thời tiết vào những tháng gần Tết bắt đầu nóng, hơn nữa sẽ không làm gà thấm nước vào lông khó bay nhảy trong lúc thi đấu.

    Lông ngực – Phần lông ở ngực thường được giữ nguyên không hớt.


    [​IMG]



    Các Phương Pháp Tập Luyện

    Đi hơi: Phương pháp này còn được gọi dưới nhiều tên khác như vần hơi, xoay hơi, xổ hơi, quần hơi v.v,… gà tơ vào khoảng 7 hay 8 tháng tuổi trở lên là bắt đầu vào việc tập luyện. Gà được bịt mỏ và cựa (nếu có) và chỉ có thể dùng cổ để xoay trở đối phương vì không dùng mỏ để cắn, ghịt gà khác để ra đòn. Phương pháp này giúp gà quen dần với sức chịu đựng, bền sức và giúp chủ kê khám phá ra tính nết và nước đá của gà nhà nếu nó thiện nghệ một mé hay hai mé khi xoay trở.

    Chạy Lồng:
    http://www.ganoi.us/movie/chaylong.wmv có thể download đoạn video kia về xem !

    Một con gà mồi sẽ được nhốt trong một cái bội tre, phía bên ngoài chụp thêm một cái bội tre lớn hơn để gà không thể mổ hay cắn lẫn nhau. Con gà bên ngoài sẽ chạy quanh bội gà vì tức khí và muốn tìm cách chui vào bên trong gặp đối thủ. Phương pháp này có thể tập luyện cả giờ và giúp cho gà phát triển bắp thịt nơi đùi và chân.

    [​IMG]
     
  19. Hiền cô nương

    Hiền cô nương Moderator

    Tham gia:
    12/7/06
    Bài viết:
    706
    Thích đã nhận:
    917
    Đến từ:
    Quảng Trị
    Vô Nghệ: Tất cả gà chuẩn bị ra trường đều được vào nghệ có pha lẫn với các vị thuốc để giúp cho phần da lộ ra không những mau đỏ da thắm thịt mà còn giúp cho lớp da được chai sạn lại để chịu đòn.

    Dầm cán: Chân gà được ngâm vào một dung dịch thuốc pha với nước tiểu hay muối để giúp cho chân gà săn chắc lại. Có thể ngâm chân gà ngày hai lần sáng và tối mỗi lần 30 phút. Phương pháp này giúp cho các ngón chân và quản gà rắn chắc khi ra đòn đá đau và chắc hơn

    Quần Sương: Các sư kê tin rằng sương buổi mai tinh khiết giúp cho gà khỏe mạnh trong lúc tập luyện. Mỗi sáng khi gà cất tiếng gáy đầu tiên là gà được thả ra sân sớm trong lúc trời còn đang tờ mờ để vươn vai, đập cánh gáy đi lại trong sân khi sương chưa tan.

    Om: Gà được tắm rửa và xông hơi hằng ngày bằng khăn ấm với một nồi nước nấu bằng các vị thuốc Nam như trà xanh, gừng, ngải cứu, v.v,… để gíup gà khỏe mạnh.

    Xổ: Gà được cáp với gà cùng chặng, cùng tuổi để “đá thử sức” và tập cho quen dần với cách giao nạp, nhập trận thế và cách làm nước của sư kê. Mỗi lần xổ gà thường là một đến hai hiệp.

    Gà nòi có bộ xương rất lớn do đó muốn gà phát triển đúng mức cần phải có thời gian và đủ kiên nhẫn để gà lớn lên một cách bình thường. Trung bình vào một năm tuổi (12 tháng) là lúc gà đã cứng cáp và bắt đầu vào chương trình tập luyện chuẩn bị cho việc ra trường. Sau 6 tháng áp dụng những phương pháp huấn luyện trên, khi được 1 năm rưỡi (18 tháng) là gà đã rắn chắc như một thỏi sắt toi luyện và có nội lực và ngọai hình sung mãn sẵn sàng ra trường đụng gà khác. Các sư kê dầy dạn kinh nghiệm thường nuôi và tập luyện gà đúng độ mới mang ra thi đấu, trong khi các tay chơi gà trẻ tuổi không có nhiều kinh ghiệm và háo thắng hay ép gà đá non chưa đủ lực thường chịu thảm bại dưới tay các bậc đàn anh trong nghề.


    Cáp Độ


    [​IMG]
    Cách cáp độ gà ở Việt Nam rất khác nhau tùy theo từng địa phương. Tài liệu này không có đủ dữ kiện để phân tích chi tiết về sự khác biệt giữa các trường gà đang sinh hoạt đều đặn tại các miền Bắc, Trung và Nam. Những chi tiết trình bày trong tập tài liệu này được thu thập tại một số trường gà tiêu biểu và có thể không hoàn toàn đúng cho từng miền hay những trường gà cùng một địa phương.

    Tại miền Nam Việt Nam, trước năm 1975, các tay chơi đá gà thường không dùng cân để cân trọng lượng của gà. Tuy nhiên, cũng có sới dùng cân, tỷ như sới gà của cựu Phó Tổng Thống Nguyễn Cao Kỳ thì có dùng cân khi qua cổng. Sau này cũng có những thay đổi về cách thức và luật lệ.

    Thường thì các tay chơi gà định lượng con gà đối phương bằng cách dùng mắt quan sát để cáp độ. Những tay cáp độ gà sẽ mang gà ngồi vào bồ (vòng) có nơi đào lỗ sâu xuống đất để làm đấu trường, để so kè chiều cao và bề ngang của lưng gà để bắt chặng. Mỗi trường đá gà có những luật lệ riêng do chủ trường gà đặt ra. Có nơi cho phép chủ kê được đụng chạm, rờ tay trên con gà đối phương. Có nơi cấm không cho vì lý do an toàn cho gà của khách mang đến.

    Trong những nơi cho phép chủ kê được phép lấy tay để đo lưng con gà đối phương để đoán chừng "mấy phân xương" lưng, còn được gọi là "cái ngang" tức là chiều ngang của lưng gà. Những nơi không cho phép đụng chạm gà đối phương thì chủ kê phải dùng mắt để phỏng đoán chiểu ngang cũng như cân nặng của con gà kia. Trong trường hợp này chủ kê có quyền yêu cầu chủ kê phía bên kia kéo cánh xuống để quan sát kích thước lưng của con gà đối phương. Chiều cao của hai con gà được xem xét rất kỹ, thường thì hai con gà được chủ kê đâu lưng lại để so kè chiều cao và chiều ngang của lưng gà.

    Chủ trường sẽ đóng góp ý kiến thêm về cáp chặng để cho có độ gà đá. Gà có chiều cao hơn thường có lợi thế khi ra đòn, do đó các tay chơi gà có câu "một phân vai bằng hai phân xương"; có nghĩa nếu con gà có 2 phân (2cm) lớn chiều ngang hơn vẫn không bằng con gà tuy kém 2 phân ngang nhưng hơn 1 phân về chiều cao. Tuy nhiên trong vấn đề cáp độ, hai đơn vị đo lường về chiều cao và chiều ngang như thế bù qua xớt lại thì vẫn được coi là đồng chạng gà và có thể cáp độ được.
    Một phương pháp khác được gọi là "vô tay". Vô tay là thủ thuật dùng tay để nâng dưới lườn con gà đối phương lên để ướm chừng sức nặng. Các sư kê có kinh nghiệm có thể đoán chính xác trọng lượng con gà trên tay bằng cách này. Khi vô tay, sư kê cũng có thể đoán biết được thêm về gân cốt và quá trình toi luyện của gà cũng như sức chịu đựng của nó. Thí dụ như một con gà có lườn dài và sâu hình chữ V ( như lườn tàu đi biển) là loại gà có sức chịu đựng đứng trường bền bỉ. Nhưng phép vô tay không phải trường gà nào cũng cho phép. Sự cẩn trọng này rất cần thiết để đề phòng những kẻ ma giáo áp dụng xảo thuật điểm huyệt hãm hại gà đối phương trong lúc vô tay. Thường thì phép vô tay chỉ được áp dụng ở những trường gà mà mọi người đều là bạn bè thân quen. Trong những trận gà ăn thua lớn phương pháp "vô tay" không được áp dụng.
    [​IMG]

    Luật Trường Gà


    [​IMG]

    Miền Bắc
    Luật trường gà khác nhau tùy địa phương. Kế bên là bản nội quy trường gà của sới Yên Sở, miền Bắc Việt Nam.

    Ở sới Yên Sở, mỗi hiệp đấu được ấn định là 15 phút. Nghỉ và làm nước là 5 phút. Không có giới hạn mỗi độ gà là bao nhiêu hiệp. Số hiệp của độ gà có thể được thỏa thuận giữa hai chủ kê. Các chi tiết như khớp mỏ, chắp lông, may mắt v.v. có thể khác biệt giữa các trường gà.









    Miền Trung
    Ở tại tỉnh Bình Định, mỗi một hiệp (ôm) được ấn định là 20 phút. Gà ra hiệp làm nước cho nghỉ 5 phút. Gà nòi ra trường cáp độ được phân loại theo sức nặng như sau :
    - Hạng nặng - trên 3.5 ký
    - Hạng trung - từ 3 đến 3.5 ký
    - Hạng nhẹ - dưới 3 ký
    Các trận đá gà thường được tổ chức vào dịp trước Tết và tiếp tục cho đến tháng Tư.

    Miền Nam
    Tại Sài Gòn, mỗi hiệp là 15 phút, làm nước nghỉ cũng 5 phút như các nơi khác. Các tay chơi gà thường dùng chữ "chặng" (đọc trại thành chạng) để phân loại gà thành 3 cỡ như sau :
    - Chặng Nhất: trên 4 ký.
    - Chặng Nhì: từ 3 đến 4 ký
    - Chặng Ba: dưới 3 ký.

    Trong khi phép phân chặng và cáp độ của gà đòn rất cầu kỳ và tốn thì gìơ thì phép cáp độ của gà cựa đơn giản và nhanh chóng hơn nhiều. Các tay chơi gà cựa thường dùng cân để cân trọng lượng của cả 2 con, vừa nhanh vừa giản tiện. Thường thì gà được cân tại nhà và cả hai bên đều đồng ý cáp gà qua điện thoại hay bằng miệng tại quán cà-phê hay các quán ăn rất nhanh chóng trước khi mang gà đến điểm hẹn để xem lại lần chót trước khi vào độ. Nếu cả hai bên đồng ý họ sẽ mang gà đến một điểm hẹn khác được dùng làm trường gà. Trận chiến kết thúc nhanh chóng cho các trận gà dùng cựa sắt để tránh sự theo dõi và bắt bớ của lực lượng công an, cảnh sát. Trước đây những trận gà cựa đá bằng cựa thật thường được cáp tại trường gần giống như lối cáp của gà đòn nhưng sau này không thông dụng do lệnh cấm của nhà nước nên hiện nay các trận gà cựa được tổ chức tại các trường di động.

    Đấu trường là nơi gà tranh tài trong những trận đá được gọi là "sới gà" (tiếng miền Bắc) hay "trường gà" (tiếng miền Nam). Các đấu trường ở miền Bắc và Trung đặc biệt dành riêng cho gà đòn. Thú vui đá gà ở Việt Nam mặc dầu vi phạm luật pháp và không được chấp nhận nhưng nhà nước cũng dễ dãi cho thể loại đá đòn.

    Trước năm 1975, hầu hết các trường gà tại miền Nam đều giành riêng cho gà đòn hay gà cựa. Có rất nhiều trường gà nổi tiếng quanh vùng Saigòn, Biên Hòa, Hóc Môn,...v.v. Các đại gia giầu có ở miền Nam thường thích đá gà cựa hơn vì có kết quả ăn thua nhanh chóng. Vào giai đoạn này gà cựa thường ra trận với cặp cựa thiệt của nó. Rất nhiều câu chuyện trong các sách truyện kể lại những trận gà cựa nổi tiếng trong những vùng như Cao Lãnh, Bến Tre và Bạc Liêu.

    Ngày nay, giới trẻ chơi đá gà cựa tại miền Nam thường gắn dao, căm nhọn để tranh tài cao thấp trong khi các tay chơi gà thuộc thế hệ lớn tuổi thường trung thành với môn đá đòn truyền thống.

    Hội Gà Nòi Việt Nam được thành lập không ngoài mục đích bảo tồn và phát triển giống gà nòi Việt Nam và văn hoá Đạo Kê. Qúy độc giả có thể tìm hiểu và tham gia hội chúng tôi trong Diễn Đàn. Dù với kinh nghiệm và hiểu biết hạn hẹp, chúng tôi cũng sẽ cố gắng giải đáp những thắc mắc ưu tư của quý độc giả.

    Rất Trân Trọng.
    Hội Gà Nòi Việt Nam
     
    Last edited by a moderator: 7/1/08
  20. Hiền cô nương

    Hiền cô nương Moderator

    Tham gia:
    12/7/06
    Bài viết:
    706
    Thích đã nhận:
    917
    Đến từ:
    Quảng Trị
    Hôm nay đọc bài, thấy hình như hôm qua ĐungT thắc mắc về cặp chân, theo tùy từng vùng và quan niệm của từng nơi, mình thấy hình như ở miền Trung thì người ta thường chọn những con gà nào người nhỏ ( 2,8 - 3 Kg) để chọi, vì theo họ gà như vậy là nhanh nhẹn, chân roi ( nhỏ, cao vừa phải , tương xứng), cổ cần liền nhau, tức là cổ tương xứng với đầu, không được đứt rời từng khúc xương ( ấn tay vào thì biết liền).
    Cách đây 1 năm
     
    vinhhan thích bài này.

Chia sẻ trang này