Truy tìm con cá tiến vua

Thảo luận trong 'Tin tức đó đây' bắt đầu bởi TDPhi, 18/9/07.

  1. TDPhi

    TDPhi Thành viên chính thức

    Tham gia:
    17/5/05
    Bài viết:
    781
    Thích đã nhận:
    673
    Đến từ:
    Mười mùa hoa
    Truy tìm con cá tiến vua

    Ngày xưa, thời còn các vua chúa, vị quan nào được bổ đến trấn nhậm vùng Phú Thọ xem như một may mắn vì có món đặc sản để tiến vua mà không sợ “đụng hàng”, bởi khắp cả nước Việt không đâu có, đó là con cá anh vũ. Mặt mũi con cá anh vũ ra sao? Cả đoàn chúng tôi chưa ai một lần thấy.

    Tỷ phú cá

    Sau một ngày “nghỉ dưỡng” tại Hà Nội, sáng nay (30.10) đoàn tiếp tục khởi hành chặng cuối lên miền trung du Bắc bộ: Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Thái Nguyên. Mục tiêu chính của chặng cuối này là vùng trà có sản lượng nhiều nhất, qui mô sản xuất công nghiệp lớn nhất và cũng nổi tiếng nhất nước. Mục tiêu thứ hai là con cá anh vũ.

    Trước khi rời Hà Nội, anh em bịn rịn chia tay với nhà văn Nguyễn Khải và nhà báo Đoàn Đạt. Sau năm ngày hành quân cùng đoàn, lão nhà văn phấn chấn lên tinh thần, lúc nào trong tay cũng có cuốn sổ ghi chép, nhưng đôi chân của ông không chịu phục tùng ý chí của ông, càng lúc càng sưng to lên. Đoàn Đạt, người chưa vắng mặt ngày nào trong suốt cuộc hành trình, cũng đành bỏ dở chặng cuối vì cần phải hộ tống nhà văn Nguyễn Khải bay về Sài Gòn. TS Nguyễn Quang A và kịch sĩ Trần Tiến cũng “dừng bước giang hồ” vì công việc riêng.

    Để truy tìm con cá anh vũ, ông Phạm Chuyên điềm chỉ cho Nguyễn Duy khi lên Vĩnh Yên nên tìm gặp một người được mệnh danh là vua cá, vì ông đã trở thành tỷ phú nhờ kinh doanh nhà hàng chuyên các món ăn những loài cá đặc sản của sông Hồng, từ cá chiên, cá lăng đến cá anh vũ, đó là ông Nguyễn Văn Phiến.

    [​IMG]
    “Vua cá” Nguyễn Văn Phiến (áo trắng, bìa trái) đang nói chuyện cá anh vũ với đoàn

    Đến thị xã Vĩnh Yên, xe rẽ vào một nơi bên bờ hồ Bảo Sơn, một hồ nước lớn rất đẹp, thuộc phân nhánh của đầm Vạt. Ra mở cổng đón chúng tôi vào khu vườn với hàng trăm chậu cây cảnh đủ cỡ, đủ kiểu là một anh dáng dấp nông dân ngoài năm mươi, chân đất, tay còn lấm bùn, đội nón lá. Cứ ngỡ một người lao công làm vườn, hóa ra là nhà tỷ phú. Đây là cơ sở hai của ông Phiến. Ông đang tập trung cật lực để sang tháng 3.2007 sẽ khai trương nơi này một nhà hàng nữa, đồng thời, quan trọng hơn, ông ôm ấp ý định sẽ biến nơi đây thành một bảo tàng sinh vật cảnh tư nhân.

    [​IMG]
    Một nhân viên nhà hàng Quán Bờ Sông khoe với đoàn một chú cá lăng còn sống


    Con đường đã biến người thợ mộc trôi dạt từ Thái Bình lên trung du làm công nhân cho công ty xây dựng Việt Trì thành ra nhà tỷ phú này là một câu chuyện ly kỳ. Đó là vào năm 1990, sau khi sinh con thứ 3, vợ ông, cũng là một công nhân xây dựng, phải thôi việc để lo chăm sóc con cái. Bà mở một quán cháo lòng tại nhà, bên bến sông ngoại ô thành phố Việt Trì. Mỗi sáng ở bến sông này thường tụ tập những thuyền chài về bán cá. Một ngày kia ông Phiến chợt nghĩ tại sao lại không chế biến những món ăn từ nguồn cá sẵn có này để bán cho khách, vì trước nhà ông là con đường cái quan từ Hà Nội đi Lào Cai và các tỉnh miền núi tây bắc. Cũng chẳng phải nghiên cứu chế tác ra món gì mới, chỉ theo cách dân gian xưa nay vẫn làm với từng loại cá theo kiểu nhà quê. Không ngờ từ đó quán ông khách đông không dứt. Để bây giờ, ông có thể bỏ ra cả hai chục tỷ bạc cho vườn cây cảnh và chuẩn bị cho đứa con út đi du học Singapore. Và để ghi nhớ kỷ niệm khởi nghiệp này, nhà hàng đồ sộ 3 tầng của ông vẫn mang tên quán Cá Bờ Sông.

    Gặp cá anh vũ trên... ảnh

    Hơn 15 năm làm ăn từ con cá, ông Phiến xác nhận rằng con cá anh vũ chỉ có ở một nơi duy nhất trên sông Hồng, đó là tại ngã ba Bạch Hạt, nơi sông Lô đổ vào sông Thao. Sông Thao chính là đoạn trên của sông Hồng. Cá anh vũ gần giống cá chép, nhưng có hai đặc điểm khác cơ bản là miệng cá nằm sâu dưới mõm về phía bụng, môi rất dày. Đặc điểm khác lạ thứ hai là ngoài lớp vẩy có một màng mỏng trong suốt bao bọc toàn thân cá, nên dùng tay bóc vảy cá theo cách thông thường là không thể. Sở dĩ con cá anh vũ có cặp môi dày là vì ở ngã ba sông này nước đổ rất xiết, trong khi loài cá này chỉ sống bằng thứ thức ăn duy nhất là rong mọc trên đá, nên để không bị nước xô trôi đi, nó phải dùng miệng bám chặt vào rong đá trong khi ăn. Con cá anh vũ lớn nhất mà nhà hàng ông Phiến mua được là hơn 3 kg, còn trung bình chỉ trên dưới 1 kg. Dân chài vùng này thường bắt được nhiều cá anh vũ nhất là vào mùa rét. Vào mùa này rong đá thường không phát triển. Khi đó, con cá vì hết thức ăn trong những hang hóc, phải bơi ra ngoài tìm mồi. Duy nhất cách bắt cá anh vũ là đánh cụp. Cụp là một loại bẫy rọ thả ngầm xuống tận đáy sông, không cần phải có mồi. Cũng chỉ có một cách chế biến cá anh vũ ngon nhất, đó là hấp, không cần gia vị vì sẽ làm mất mùi thơm tự nhiên rất ngon của cá. Khi hấp, con cá chỉ cần mổ bụng để bỏ đi mật vì rất đắng. Vi, vẩy cá đều mềm và giòn, ruột cá nhỏ như sợi chỉ kéo dài ra đến vài mét và ăn cũng rất ngon. Giá cá anh vũ dao động từ 500.000 đến 700.000 đồng/kg. Dù đắt là thế, nhưng nhà hàng ông Phiến chưa khi nào rọng được con cá anh vũ quá 2 ngày.

    [​IMG][​IMG]
    Cá anh vũ nhìn từ phía lưng và nhìn từ phía bụng

    Và cũng vì thế, buổi trưa hôm nay, dù được ông Phiến dẫn về tận nhà hàng trên Việt Trì cách Vĩnh Yên trên 20 km để chiêu đãi cho đoàn bữa ăn toàn cá ngon, nhưng cũng chỉ là con cá lăng. Chúng tôi đành phải tự an ủi mình bằng cách nhìn con cá anh vũ trên ảnh mà nhà hàng ông Phiến còn lưu giữ.

    Theo SGTT​
     
  2. lanngoclan

    lanngoclan Thành viên uy tín

    Tham gia:
    19/2/07
    Bài viết:
    436
    Thích đã nhận:
    5
    Đến từ:
    Hà Nội
    Giống cá này được gần như trở thành huyền thoại : ở Hà Nội phố Giảng Võ có hàng Đặc sản "Anh Vũ" lùa khách vào rồi mới biết là Anh vũ là tên cửa hàng mà thôi ??? có thêm thông tin để các bạn tham khảo: vùng Việt trì đã có những nhà nuôi cá Anh vũ thương phẩm??( còn cá lăng, chiên thì nhiều rồi); Tôi chưa có điều kiện so sánh kỹ nhưng các dòng sông ở Tây nguyên có loại cá "mõm trâu" giá cả, hình thức, thịt cá rất giống cá anh vũ ( có khác thì tôi thấy cá mõm trâu to con hơn ???)
     
  3. technoelectric

    technoelectric Giao lưu liên tỉnh

    Tham gia:
    7/11/05
    Bài viết:
    154
    Thích đã nhận:
    401
    Đến từ:
    Ở nơi kia xa lắm.....!
    Bổ sung thêm thông tin về cá anh vũ cho các bạn nhá.

    CÁ ANH VŨ
    Tác giả Tiến Văn có viết: Người dân Bạch Hạc, Việt Trì thường hay kể về cá Anh Vũ, đặc sản duy nhất của thành phố Ngã ba sông một cách rất tự hào. Thế nhưng nếu khách tò mò hỏi hình thù nó ra sao, các vị đã được ăn nó bao nhiêu lần thì đa số đều lắc đầu. Thủa còn bé, bố tôi thường kể cho tôi nghe về loài cá đặc biệt hiếm hoi này. Nhưng đến nửa thế kỷ sau tôi mới có may mắn một lần được ăn, được nếm (chao ơi ! Nhất tác giả Tiến Văn đấy !)
    [​IMG]
    Sách Đại Nam Thống Nhất Chí có ghi: “Cá Anh Vũ còn có tên là Giả Ngư, sinh sống ở ngã ba sông Bạch Hạc. Hàng năm, cứ đến mùa rét mới có. Vị cá rất ngon mà âm bổ. Từ sông Bạch Hạc trở xuôi thì không có nữa”. Ngay trong sách Dư Địa Chí của Nguyễn Trãi cũng có dòng viết rằng: ”Cá Anh Vũ được dùng làm vật cúng tế thần linh ...”. Năm 1992, nhân kỷ niệm 30 năm ra đời của thành phố Việt trì, UBND Thành phố phải vất vả lắm mới kiếm được mấy con cá Anh Vũ chủ yếu dùng để ... quay phim, chụp ảnh! Một ông chủ nhà hàng đặc sản Việt trì gần mé sông có ghi trong thực đơn món Cá Anh Vũ, song cũng rất hiếm hoi. Ông kể rằng: ”Cá Anh Vũ chỉ xuất hiện và đánh bắt được từ tháng 10 dương lịch đến tháng 3 sang năm sau. Đặc biệt, những ngày se lạnh, nhiều sương mù thì cá Anh Vũ ra ăn nhiều hơn". Theo truyền thống chế biến cá Anh Vũ của khu vực Hạc Trì, các chuyên gia ẩm thực cho hay thì ngon nhất vẫn là món hấp cá, cá được rửa sạch rồi mổ và được ướp với gừng, muối và mắm ngon sau đó đặt cá lên trên một lớp lá gừng rồi đưa vào hấp chín. Đây là món được ưa chuộng nhất vì hấp cá sẽ giữ được nguyên trạng và thơm ngon hơn bất cứ các món chế biến khác. Khi ăn thịt cá Anh Vũ, người ta thường ăn với khế xanh, chuối xanh và bánh tráng mỏng, các loại rau như tía tô, dấp tanh, xương xông... đều là những vị thuốc bổ trợ cho thịt cá Anh Vũ. Ngoài ra còn có thể nấu giấm mẻ, nướng chả, và kho như kho tộ ăn với cơm tám. Về dinh dưỡng của loài cá Anh Vũ, theo những thực khách và một số chủ quán ở Việt Trì cho biết thì ngoài việc ngon, thơm, giống cá này nổi tiếng về nguồn đạm động vật và nó còn có thể chữa được một số bệnh về nhiệt, táo bón và bồi bổ thận, hoàn.
    Cá Anh Vũ sống theo bầy đàn như các loại cá khác nhưng kén nơi nước trong và có nhiều hang đá. Con cá trông giống như con cá trôi (dân câu hay gọi là trắm trôi Ấn Ðộ) lớn nhưng bộ vảy óng ánh, sặc sỡ, nhìn có cảm tưởng sang cả hơn nhiều. Duy cái đầu cá thì khác bởi trông nó ta cứ nghĩ đến một cái đầu lợn con. Môi cá bằng sừng choè ra rất to, dày như mõm lợn. Có nhà nghiên cứu bảo rằng cá Anh Vũ phải lấy môi gặm rêu đá để ăn và dùng môi bám trụ vào đá khi ngủ cũng như chống lại dòng nước chảy nên môi cá phát triển là đương nhiên. Thịt cá Anh Vũ trắng, quánh, thơm ngon có thể nói là ngon hơn bất cứ loài cá nào của sông hồ (chìa Vôi cũng ngon nhưng không hiếm kinh khủng như Anh Vũ – và theo tôi thì mỗi loại ngon một khác. Chìa Vôi ngon đặc sản còn Anh Vũ ngon một phần vì có đẳng cấp lưu truyền). Trong con Anh Vũ ngon nhất theo sách ẩm thực đời nhà Lê thì là cái khối sụn môi vốn rất giòn. Có ông chủ quán còn tán thêm rằng ông già 70 tuổi một tuần chỉ cần dùng 2 cái môi này chưng cách thủy với mật ong và hoa hồng bạch thì không những khỏi ho, khỏi suyễn mà còn ... nhất dạ nhất giao sinh qúi tử (!) kiểu lão Bạng sinh Châu ! Ông chủ quán kia xem ra là một trang từ điển sống về một số loại cá. Với một giọng kể lên bổng, xuống chìm, nhấn nhả còn hơn diễn viên nhà hát kịch Hà Nội, ông khẳng định chắc như búa bổ thùng phuy rằng cá Anh Vũ bình thường chỉ khoảng 1kg/con đến 1,5kg/con là cao nhưng duy nhất có một mình quán ông năm 1991 thu mua được con cá Anh Vũ nặng 2,6kg. Ông tả rằng: "Khi làm thịt kéo bộ ruột đo nó rất mảnh mà dài đến ... 25 mét". Trả lời cho thắc mắc của chúng tôi, ông hỏi ngược 1 câu mà hỏi tức đã là trả lời cho khỏi ai chen ngang mất trớn: ”Thì nó ăn rong, ăn rêu, ăn tảo thì thử hỏi cần quái gì bao tử to với ruột lớn bây giờ ?!?”.
    Trở lại với người bạn tôi từng là đặc công ở Rừng Sác quê ngoài Việt trì. Tôi hỏi anh rằng câu cá Anh Vũ ra sao ? Mồi mè chế biến thế nào ? Tại sao anh theo cái nghề vất vả này ? ... thì như muôn thuở anh bảo rằng mưu sinh không phải ai cũng thuận lợi và may mắn. Chưa bao giờ anh nghe ai nói câu được cá Anh Vũ mà xưa nay chỉ bắt thủ công. Bắt cá Anh Vũ cơ cực lắm. Ví như anh phải đủ sức lặn sâu, đeo kính lặn mà lưới quây phải là lưới chuyên dùng. Những hôm trời lạnh qúa, anh còn phải uống cả nước mắm rồi cố mà lặn. Có bữa ham cá mà lặn đến ứa máu tai ! Con cá hiếm nên cái cách sống của nó cũng oái oăm. Nước phải đủ sâu và trời phải đủ lạnh mới ra khỏi hang. Trước đây, những năm chín mươi còn có vài người chuyên săn Anh Vũ thế nhưng bây giờ không còn từ chuyên nữa: dân chài, dân lưới, dân lặn cứ trông chờ vào trời cho. Trong số tất thảy những con cá đánh bắt có Anh Vũ thì có, còn không có thì cũng chả ai phàn nàn vì giờ loài cá này hiếm qúa. Năm nào ông trời thương mà kiếm được đôi con thì kể như ... tổ đãi. Thế nhưng một tín hiệu rất mừng cho các nhà ẩm thực là hiện có đến 2-3 đại gia đang bỏ vốn, bỏ công tạo cá Anh Vũ bằng những kỹ thuật tiên tiến. Kết qủa ra sao thì ai cũng giấu nghề nhưng hình như trong những quán ăn đặc sản món này không lấy gì làm hiếm nữa !
    (Còn tiếp)
     
  4. lahansaigon

    lahansaigon Well-Known Member

    Tham gia:
    13/7/06
    Bài viết:
    978
    Thích đã nhận:
    62
    Đến từ:
    Biệt động Sài Gòn
    Thật ra thì bây giờ người ta chỉ đc ăn con cá Anh Vũ "nhái" thôi!
    Cá Anh Vũ làm gì bắt đc!
    Anh Vũ chỉ còn ở trên............sân khấu hài thôi,hehehehehe
     

Chia sẻ trang này