vàng ảnh vàng anh

Thảo luận trong 'Hỏỉ đáp - kinh nghiệm' bắt đầu bởi GoldenCanary, 2/12/05.

  1. GoldenCanary

    GoldenCanary Cappuccino...

    Tham gia:
    8/6/04
    Bài viết:
    3,343
    Thích đã nhận:
    6,245
    Đến từ:
    SGN
    Đố chim?

    Hình ảnh những con chim đã có mặt từ lâu trong kho tàng thơ, ca dao, văn học... của nước ta.
    Mỗi vùng miền lại có những tên gọi khác nhau cho cùng một loài chim, và do đó, lắm khi đọc một câu thơ, một câu ca dao hay một câu chuyện cổ tích, ta cứ băn khoăn mãi: thật ra, đó là con chim gì? ta đã từng biết hay chưa...?

    Mời các bạn đặt vấn đề đó vào Topic "Đố chim" này, để mọi người cùng thư giãn và tìm câu trả lời, nhé!

    Vấn đề 01: Chim Quyên (ca dao Nam bộ)

    (bài từ ngnghai):

    Trong chuyến dã ngoại ở Tri An-Mã Đà vừa qua, pmtrung kể pmtrung được đặt hàng giải đáp câu hỏi: Con chim trong câu:
    " Chim quyên ăn trái nhãn lồng, Lia thia quen chậu, Vợ chồng quen hơi" là con chim gì?

    pmtrung nói tìm hiểu cũng gần tới đích rồi ! Xin phép pmtrung cho phổ biến câu hỏi nầy để dân yêu chim suy nghĩ ké cho vui trong mùa cúm gia cầm!
    Mình đã có thời gian suy nghĩ trước, xin được giải bày suy đoán như sau:

    Trước tiên là" nhãn lồng".Quê tôi(HốcMôn), nhãn lồng là loại cây cao khoảng 1m50, mọc cùng các loại khác dọc hai bên đường xe bò đi. Người ta thường dùng lá nhãn lồng để ủ xoài cho mau chín, dùng chùm lá để che nắng trên ngọn các nọc trầu. Trái thành chùm ở ngọn, cỡ hạt đậu phọng nhưng rất tròn, chín màu vàng nhạt (vỏ dai, cơm rất mỏng hơi ngọt, hạt cứng và to). Không thấy loài chim nào ăn! Bởi vậy, tôi nghĩ loại quả trong câu trên là quả của cây chùm bao mà rất nhiều vùng ở Nam Bộ gọi là cây nhãn lồng. Đông Y gọi là cây lạc tiên, dùng làm thuốc an thần, chữa mất ngủ, tim hồi hợp. Đây là một cây mọc leo, thân mềm. Quả hình trứng dài 2 đến 3 cm, nằm giữa các lưới bao như cái lồng xung quanh (Hãy chú ý đến chữ chùm bao và chữ "lồng" trong chữ "nhãn lồng"). Quả hình trứng mềm, vỏ bao mỏng, chín vàng cam có cơm bên trong như những hạt cà chua ướt mọng, vị ngọt ngọt chua chua - chim rất thích!

    Ở quê tôi cũng có một loại chim hút mật được gọi là chim quyên. Thưở nhỏ tôi thường thấy nó hút mật ở hoa mận, cau, dừa và nhất là hoa chuối. Tôi chưa thấy nhưng nghĩ rằng nếu nó thấy quả chùm bao chín mọng nứt ra mời mộc, màu vàng cam hấp dẫn, chắc nó thích lắm và sẽ châm cái mỏ nhọn dài với cái lưỡi hình ống hút vào lớp cơm mềm mọng nứơc ngon ngọt, rồi chừa lại hoặc nhả lại các hạt cho đời cây sau. Hãy hình dung câu: "Con chim quyền, ăn trái quyên, nhả nhãn lồng, nhả nhãn lồng, ..." Văn chương cách điệu chữ quyên chữ quyền, nhưng chắc có liên quan với nhau!

    Hiện nay những người rành về chim hút mật ở Tp. HCM vẫn còn gọi con hút mật này là con quyên. Nó nhìn giống như con Thanh Tím nhưng lớn hơn (một mười một bảy) và sắc lông không sặc sỡ như con Thanh Tím.

    Tôi không post hình lên được, nhưng các bạn có thể xem hình nó rất rõ mà GC đã post hình nó ở phần Họ Hút Mật (Sunbird - Nectariniidae) trong bài về Bộ Sẻ.

    Nó lớn hơn con vành khuyên một chút, có tên là : Hút Mật Họng Nâu (Brown-throated Sunbird, Anthreptes malacensis).

    Đoán mò vậy thôi, mời các bạn đóng góp tiếp ...
     
  2. meetu

    meetu New Member

    Tham gia:
    19/10/05
    Bài viết:
    305
    Thích đã nhận:
    182
    Đến từ:
    Hà Nội
    Vấn đề 02: con chim xanh xanh...

    Con chim xanh xanh
    Nó đậu cành chanh
    Tui lia hòn sành
    Đâm trúng vào cổ
    Mang về làm cỗ
    Được ba mâm đầy
    Ông thầy ăn một
    Bà cốt* ăn hai
    Cái thủ cái tai
    Tui đem biếu chú
    Chú hỏi chim gi?

    Con chim xanh xanh...
    ...
    Ờ, chim gì nhỉ ? Lạ thật cơ: mầu xanh xanh, to khủng khiếp (làm được tận 3 mâm cỗ cơ đây!) mà sao lại đậu được ở cành chanh?! và sao lại dễ chết hơn cả bị dính vi rút H5N1 ( dính mỗi mảnh sảnh đã ngẻo mất rồi)! Thật vô lý, vậy mà hàng trăm năm nay nó vẫn tồn tại không những nó tồn tại mà còn sống đẹp trong mỗi chúng ta nữa.
    Các bạn biết nhiều về chim, bớt chút thời gian đoán thử cho vui.
    A, không hiểu đoạn đồng dao trên có chút liên hệ gì với nguồn gốc con chim quyên ở bài trên không nhỉ ?
    (*): bà cốt hay bà khốt các bạn nhỉ, xin lỗi vì qua lâu không nhớ chính xác, nhờ các bạn chỉnh lại cho chuẩn nhé.
     
    Last edited by a moderator: 2/12/05
  3. ngnghai

    ngnghai Thành viên uy tín

    Tham gia:
    24/10/05
    Bài viết:
    942
    Thích đã nhận:
    1,681
    Đến từ:
    Tp. HCM
    Đây là con mà ngnghai cho là con quyên(Hình được lấy từ bài về Bộ Sẻ của GC).Các nhà điểu học VN gọi nó là Hút Mật Họng Nâu(Brown-throated Sunbird/ Anthreptes malacensis).

    [​IMG]
     
    Last edited by a moderator: 2/12/05
  4. sanipriya

    sanipriya New Member

    Tham gia:
    6/8/05
    Bài viết:
    159
    Thích đã nhận:
    9
    Đến từ:
    Nơi mà ai cũng biết.
    Chào mọi người,
    Con chim quyên & cây nhãn lồng cũng đã đựơc bàn khá sôi nổi trên diễn đàn của trường đại học Cần Thơ
    Tớ cũng mạn phép Dr. Đỗ Văn Xê, post mấy cái hình cây nhãn lồng của miền tây lên cho các bạn miền bắc, miền trung & "miền" Sài gòn xem, Giáo sư codai thì chắc biết cây này:
    [​IMG]
    Dây nhãn lồng
    [​IMG]
    Hoa nhãn lồng
    [​IMG]
    Trái nhãn lồng
    [​IMG]
    Trái chín
    [​IMG]
    Bị "chim quyên" ăn?????
    Theo hình bạn ngnghai đưa lên, tớ k biết có phải chim quyên không, nhưng đó không phải con chim hay ăn quả nhãn lồng!
    Câu ca dao "chim quyên ăn trái nhãn lồng/lia thia quen chậu, vợ chồng quen hơi" diễn tả một cái gì đó quen thuôc đến thành bình thường, tất yếu như lia thia (cá đá) thì nó quen với cái chậu, cái lọ nó sống, bắt sang chỗ khác thì mất màu, k "sung" như trước, và vợ chồng thì.... hì hì.... Như vậy, mình suy ngược ra, con chim hay ăn quả nhãn lồng là con chim quyên, he he. Như vậy, muốn biết hình ảnh con chim quyên, các bạn chịu khó xách máy ảnh rình bên bụi nhãn lồng thử xem.
    À, ngoài bắc + Đồng nai gọi là cây "chùm bao"
     
  5. ngnghai

    ngnghai Thành viên uy tín

    Tham gia:
    24/10/05
    Bài viết:
    942
    Thích đã nhận:
    1,681
    Đến từ:
    Tp. HCM
    meetu à ! Hì hì, con đó có thể là con vịt xiêm trống! Ở quê mình, những cây chanh lâu năm lớn lắm có cành la đà rất gần mặt đất. Mấy con vịt xiêm thường ngủ nghỉ hoặc tránh nắng ở đó. Vịt xiêm trống rất to, có con màu xanh đen ánh kim loại trông rất ngầu!
    Đãi khách, chủ rựơt bắt hụt, chú vịt xiêm thường bay đậu tít trên nóc nhà! Tốt nhất là lấy giàn thung và một hòn sỏi(hòn sành),lén cho chú đang nghỉ ở cành chanh một phát vào chỗ chú đang mơ mộng là xong!Nếu chú đang ngủ ban ngày, nghe tiếng chân đến gần là chú lấy đầu khỏi cánh ngay, chớ có dại mà chọp bằng tay-lảnh đòn của chú ngay!
    Tưởng tượng tình huống mà đoán mò. Vịt xiêm là một con chim rất bự mà! Hì hì
     
  6. sanipriya

    sanipriya New Member

    Tham gia:
    6/8/05
    Bài viết:
    159
    Thích đã nhận:
    9
    Đến từ:
    Nơi mà ai cũng biết.
  7. meetu

    meetu New Member

    Tham gia:
    19/10/05
    Bài viết:
    305
    Thích đã nhận:
    182
    Đến từ:
    Hà Nội
    Về vấn đề 01: Chim quyên
    - Trước hết tôi cảm ơn các bạn vì đã chỉ cho biết cây tên là nhãn lồng ở MN. Ở ngoài đồng bằng bắc bộ, còn có cây nhãn lồng (Hưng Yên) nổi tiếng, vì vậy không để ý dễ hiểu nhầm.
    - Tôi cũng rất mong biết được chim quyên là loại chim như thế nào, bởi hơn một lần tôi được đọc hoặc nghe thấy (trong câu như phần mở đầu thảo luận, trong truyện kiều,hay trong bài hát của các cháu thiếu nhi chẳng hạn).
    - Mặc dù chưa đủ cơ sở, nhưng cách lập luận của bạn Sanipriya theo tôi có vẻ hợp lý , nếu ta chú ý đến nội dung, ý tứ , tinh thần trong mỗi câu ca dao...Chẳng hạn như câu :
    "Trèo lên cây bưởi hái hoa
    Bước xuống vườn cà hái nụ tầm xuân
    Nụ tầm xuân nở ra xanh biếc
    Em lấy chồng rồi anh tiếc lắm thay
    Ba đồng một mớ trầu cay
    Sao anh không hỏi những ngày còn không..."
    Thoạt qua, ta thấy các động thái diễn ra chẳng có gì logic cả, tuy nhiên nếu đọc cả bài mới
    thấy mọi thứ đều hợp lý cả!
    Vì vậy, mình mới thử hỏi cái con chim xanh xanh có chút gì liên hệ với con chim quyên không?
    To: Ngnghai, em xin mạo phép: chim hút mật có cái mỏ nhỏ và cong như vậy thật đúng với cái tên rất chuyên nghiệp của nó, để ăn cái trái bác pots lên có lẽ, theo em phải là chim khác bác ạ.
    To all: Nhờ các bác cho biết cây trong hình ngoài Bắc gọi là cây mâm sôi không nhỉ ?
     
  8. Blue_Dolphin

    Blue_Dolphin Khách trọ nhân gian

    Tham gia:
    10/10/05
    Bài viết:
    6,587
    Thích đã nhận:
    7,985
    Đến từ:
    An Biên Trang => Gia Định Thành
    @meetu: mình nhớ không nhầm thì con chim trong bài này la con manh manh chứ không phải xanh xanh như bạn nói, loài này cũng nuôi làm cảnh và có nhiều phân loài. chị GC có nhiều bài về manh manh.
    thân.
     
  9. Blue_Dolphin

    Blue_Dolphin Khách trọ nhân gian

    Tham gia:
    10/10/05
    Bài viết:
    6,587
    Thích đã nhận:
    7,985
    Đến từ:
    An Biên Trang => Gia Định Thành
    Nguyên văn bài này như sau:
    con chim manh manh,
    nó đậu cành chanh
    tui lấy mảnh sành
    tui liệng nó chết giãy
    tui làm thành 7 mâm
    tui dâng cho anh 1 mâm
    tui dâng cho nàng 1 dĩa
    nàng hỏi con chim gì
    tui nói con chim manh manh
    nó đậu cành chanh....

    Đây là 1 bài dân ca nam bộ, có tính bông đùa vui vẻ kiểu bác ba Phi ý mà!
     
    tr xuan vu thích bài này.
  10. meetu

    meetu New Member

    Tham gia:
    19/10/05
    Bài viết:
    305
    Thích đã nhận:
    182
    Đến từ:
    Hà Nội
    Trường ĐH Cần Thơ tổ chức giao lưu, thảo luận vui vẻ và bổ ích quá!Thật tốt cho mọi người đặc biệt là SV, hoc sinh. Mà sao trường không tiếp tục tổ chức thảo luận tìm cho ra được lá diêu bông nhỉ? hì hì!
     
  11. ngnghai

    ngnghai Thành viên uy tín

    Tham gia:
    24/10/05
    Bài viết:
    942
    Thích đã nhận:
    1,681
    Đến từ:
    Tp. HCM
    Thông tin thêm về con Hút Mật Họng Nâu: Theo GS. Võ Quý, ở VN loài này có ở Nam Trung bộ và Nam bộ.
    Ngnghai đã từng quan sát loài nầy được nhiều lần ngoài thiên nhiên, tuy mỗi lần chỉ một chốc khi chúng hút mật hoặc bắt được con sâu hay con nhện! Ngnghai đã từng nuôi loại này ít nhất là hai lần.Chúng rất dễ nuôi và ăn tạp lắm.Nhiều người lầm tưởng nó là một loài chim sâu, nhưng trên thực tế lại được xếp vào họ hút mật! Nó ăn chuối,ăn sâu gạo,ăn cào cào non, ăn bột y hệt như con khoen! Không nhất thiết phải cần nước đường nước mật!
    Có nghĩa là thức ăn dạng lỏng thì nó hút, dạng khác thì cũng mổ, rĩa,giật và nuốt thốc vào- chứ không phải chỉ biết hút mật thôi! Chúng có vẻ cần chất đạm nhiều hơn chất đường.
    Ngnghai nghĩ những thứ trái mềm và ngọt mà thí dụ con chào mào ăn dở dang ngoài đồng thì con hút mật cũng có thể thưởng thức chứ.
    Chắc các bạn biết trái chanh dây(còn gọi là trái mác mác)?Chanh dây và chùm bao (nhãn lòng) cùng họ với nhau! Ruột trái chùm bao và ruột trái chanh dây giống giống nhau. Có điều những hạt trong ruột trái chùm bao ngọt và bé hơn.
    Có thể con quyên và một hoặc vài loài chim khác thích trái nhãn lồng sống cùng một nơi?!
    Tại sao vùng TP. HCM, nhiều người gọi con Hút Mật Họng Nâu là con Quyên?
    Chim Quyên chắc chắn là tên gọi điạ phương không phổ biến nên ít người biết và chắc chắn câu"Chim quyên ăn trái nhãn lồng,..." phải xuất phát từ địa phương đó?
     
  12. ngnghai

    ngnghai Thành viên uy tín

    Tham gia:
    24/10/05
    Bài viết:
    942
    Thích đã nhận:
    1,681
    Đến từ:
    Tp. HCM
    Như trong bài đầu tiên đã nêu ra là trong thi ca còn có câu" Con chim quyền, ăn trái quyên, nhả nhãn lồng, nhả nhãn lồng. Hởi cô bạn mình ơi!". Chữ "quyên", chữ "quyền" chắc được cách điệu cho hợp vần hợp điệu. Ơ đây, chim quyền chắc là chim quyên, trái quyên chắc là trái nhãn lồng mà con quyên thích ăn! Và tại sao là : "nhả" nhãn lồng? Chỗ này có thể lý giải như sau:
    Theo ngnghai biết thì loài vẹt biết nhả vỏ hay hạt khi ăn trái cây. Vậy nếu loại trừ con quyên là loài vẹt thì chữ"nhả" ở đây phải được hiểu là con quyên nó"ị"(bài tiết). Vì thi ca không thể có chữ thô tục- nên "nhả nhãn lồng" có thể hiểu là ị ra hạt nhãn lồng. Suy ra, con quyên nó nuốt trửng hạt nhãn lồng( nhỏ như hạt é đã ngâm nước thôi !). Việc này thì con Hút Mật Họng Nâu dư sức làm!
    Ai mà rành về con chim óc mít(chim sâu lưng đỏ/scarlet-backed Flowerpecker) chắc sẽ tán thành với lập luận trên của mình. Con óc mít chỉ lớn bằng 1/3 con hút mật họng nâu, chuyên bóc vỏ trái tằm gởi(chùm gởi) rồi nuốt trửng cả phần ruột bên trong( to hơn hạt cơm một chút). Thức ăn qua đường tiêu hóa của con óc mít chỉ khoảng 15-30 phút thôi ( con hút mật cũng vậy) là nó ị ra hạt tằm gởi( có chất keo nên dính hạt trên cành cây, để sau đó hạt này nẩy mầm và bám sống ký gởi trên thân cây chủ).

    Đưa ra lập luận trên, ngnghai muốn củng cố thêm cho suy đoán từ đầu của mình.
     
  13. sanipriya

    sanipriya New Member

    Tham gia:
    6/8/05
    Bài viết:
    159
    Thích đã nhận:
    9
    Đến từ:
    Nơi mà ai cũng biết.
    Tớ không đồng ý, từ "nhả" trong câu "nhả...nhãn lồng" chỉ là âm trước chữ nhãn lồng thôi, trong âm nhạc, thường có những đoạn ngâm nga cho nó đủ nhịp, chẳng hạn "là lá la", hò ớ ơ ớ ơ.... Chứ từ "nhả" khong phài là động từ!
     
  14. ngnghai

    ngnghai Thành viên uy tín

    Tham gia:
    24/10/05
    Bài viết:
    942
    Thích đã nhận:
    1,681
    Đến từ:
    Tp. HCM
    ngnghai vẫn tiếp tục đi tìm chân lý.
    ngnghai nghĩ chữ "quyên" có trong văn học rất lâu rồi, nên nghĩ sao mình không tra xem trong tự điển, chỗ chữ "quyên" họ viết gì?
    Thật không uổng công khi mình tìm thấy ở trang 1020, phần CHỮ NÔM của quyển tự điển Việt-Đức(VIETNAMESISCH-DEUTSCHES WÕRTERBUCH) được xuất bản năm 1972 ở Wiesbaden(CHLB Đức) của OTTO KAROW điều bất ngờ sau:
    Chữ"quyên" và chữ "quen" được viết giống nhau !!!
    Phải chăng, trong câu"chim quyên ăn trái nhãn lồng,...", chữ "quyên" không phải là danh từ mà là "quen"- quen ăn !
    Trong diễn đàn Đại Học Cần Thơ, các vị có nói rằng tìm được trái nhãn lồng chín còn nguyên vẹn rất khó...vì có trái nào chín là đều bị ăn rồi! Các vị cũng đã post 2 tấm hình khác nhau để chứng minh điều này.Và nói chim chóc rất khoái khẩu loại trái chín này!?

    Hello! pmtrung đâu rồi ? Hãy chuyển thông tin trên đến diễn đàn ĐH Cần Thơ để các nhà khoa học uyên bác, đặc biệt là các nhà ngôn ngữ học CHỮ NÔM xác nhận(hoặc phủ nhận) xem sao!
    (Quyển tự điển nói trên là kỷ niệm thời du học, có thể xem tại nhà ngnghai)
     
  15. sanipriya

    sanipriya New Member

    Tham gia:
    6/8/05
    Bài viết:
    159
    Thích đã nhận:
    9
    Đến từ:
    Nơi mà ai cũng biết.
    Vấn đề 03: Vàng ảnh vàng anh...

    "vàng ảnh vàng anh, có phải vợ anh, chui vào tay áo...."
    Đố là con chim gì?
     
    Last edited by a moderator: 5/12/05
  16. cuoptrengianmuop

    cuoptrengianmuop Super Moderator

    Tham gia:
    18/6/04
    Bài viết:
    645
    Thích đã nhận:
    425
    Đến từ:
    Hà Nội
    Có phải con chim màu vàng, to cỡ Họa Mi không nhỉ?
     
  17. GoldenCanary

    GoldenCanary Cappuccino...

    Tham gia:
    8/6/04
    Bài viết:
    3,343
    Thích đã nhận:
    6,245
    Đến từ:
    SGN
    hihi, đây: có phải vợ anh...?:

    [​IMG]
     
  18. hungthuoc

    hungthuoc New Member

    Tham gia:
    18/3/05
    Bài viết:
    63
    Thích đã nhận:
    176
    Đến từ:
    PHỦ LÝ


    Quê tớ vẫn thỉnh thoảng nhìn thấy,nhìn nó trong tựa con chim khuyên ,kích cỡ thì như con chào mào,đặc biệt bộ lông của nó màu vàng óng như tơ trông đẹp lắm ,trông như màu vàng của Hoàng Yến .
    Híc híc mấy lần thấy nó nhưng ko có con máy nào để chộp hình ,cố tình thấy nó tận mắt thì nó chẳng nhảy nhót gì nữa hu hu
     
  19. ngnghai

    ngnghai Thành viên uy tín

    Tham gia:
    24/10/05
    Bài viết:
    942
    Thích đã nhận:
    1,681
    Đến từ:
    Tp. HCM
    Câu đố số 4 :
    Bài ca "Nhạc Rừng" của Hoàng Việt mở đầu bằng câu:" Cúc cu-cúc cu- chim rừng ca trong nắng- im nghe- im nghe- ve rừng kêu liên miên"

    Đó là tiếng kêu của một con chim trống: tiếng "cúc cu" âm lượng lớn, ngọt ngào quen thuộc. Loài này sống ở Bắc Bộ và Trung Bộ, ăn sâu bọ, khoái khẩu nhất là những con sâu có lông như sâu róm.Đây là loài chim không làm tổ, không ấp trứng và không nuôi con của mình. Con mái đẻ ký gởi trứng của nó vào tổ của các loài ăn sâu bọ khác.

    Xa xưa, trong dân gian Đức, người ta nói nếu ai còn độc thân mà nghe nó hót bao nhiêu tiếng "cúc cu" thì còn bấy nhiêu năm nữa sẽ cưới vợ hoặc lấy chồng!

    Đố là con chim gì?
    (chắc GC chuẩn bị post hình để minh họa giùm nhe)
     
  20. GoldenCanary

    GoldenCanary Cappuccino...

    Tham gia:
    8/6/04
    Bài viết:
    3,343
    Thích đã nhận:
    6,245
    Đến từ:
    SGN
    Spam tí tẹo ạ: cái con "cúc cu" này, ở bên Nga, người ta gọi nó là Ku-ku-ska, đúng như tiếng kêu của nó!
     

Chia sẻ trang này